Kısa cevap: Noter tasdikli tercüme ile noter onaylı tercüme aynı işlemi anlatır. Aradaki fark hukuki değil, dilseldir: bazı kurumlar "tasdik", bazıları "onay" kelimesini tercih eder. Her iki durumda da yapılan şey aynıdır — noter, yeminli tercümanın imzasının kendi sicilindeki kişiye ait olduğunu tasdik eder ve belgeye mührünü basar.
Noter tasdikli tercüme nedir?
Noter tasdikli tercüme, yeminli bir tercümanın yaptığı çevirinin noter tarafından onaylanmasıdır. Noter burada çevirinin doğruluğunu denetlemez; zaten kaynak dili bilmek zorunda değildir. Yaptığı iş, imzanın gerçekliğini ve tercümanın o noterlikte yemin zaptı bulunduğunu tasdik etmektir.
Bu tasdik belgeye resmî bir ağırlık kazandırır. Kurumlar, önlerine gelen çevirinin rastgele biri tarafından değil, yetkili bir tercüman tarafından yapıldığını bu şerhten anlar. Belgede noter mührü, yevmiye numarası ve tarih bulunur; bir kurum "onaylı çeviri" istediğinde aslında aradığı şey bu üç işarettir.
Neden iki farklı terim kullanılıyor?
Terim karmaşasının üç sebebi var. Birincisi kurumların alışkanlığı: bazı başvuru formlarında "noter tasdikli", bazılarında "noter onaylı" yazar ve ikisi de aynı belgeyi ister. İkincisi günlük dil: "onay" kelimesi konuşma dilinde daha yaygınken "tasdik" resmî yazışmalarda kalmıştır. Üçüncüsü arama alışkanlığı: insanlar internette iki terimi de arar, bu yüzden büroların sitelerinde iki ayrı sayfa oluşur ve karmaşa büyür.
Sonuç olarak, bir kurum sizden "noter tasdikli çeviri" istediğinde "noter onaylı" diye bilinen işlemi yaptırmanız yeterlidir. Belgeyi teslim ederken kimse size "bu tasdikli değil, onaylı" demez.
Karıştırılan asıl kavramlar
Asıl dikkat edilmesi gereken karışıklık "tasdik" ile "onay" arasında değil, aşağıdaki üç kavram arasında:
| Kavram | Kim yapar | Neyi doğrular |
|---|---|---|
| Yeminli tercüme | Yemin zaptı olan tercüman | Çevirinin kendisi (imza ve kaşe ile) |
| Noter tasdiki / onayı | Noter | Tercümanın imzasının gerçekliği |
| Apostil | Valilik veya adliye | İmza ve mührün uluslararası geçerliliği |
Bu üçü birbirinin alternatifi değil, üst üste gelen katmanlardır. Bir belge yalnızca yeminli olabilir; yeminli ve noter tasdikli olabilir; ya da yeminli, noter tasdikli ve apostilli olabilir. Hangi katmana kadar gideceğinizi belgeyi isteyen kurum belirler. Ayrıntı için noter tasdikli tercüme ve noter onaylı tercüme sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Bir de "noter yeminli tercüme" var
Üçüncü bir kullanım daha dolaşımda: "noter yeminli tercüme". Bu ifade genellikle iki şeyden birini anlatır — ya tercümanın noterde yemin zaptı bulunduğunu, ya da çevirinin noterde tasdik edildiğini. Bu yüzden bu terimle karşılaştığınızda tek bir soru sormak yeterli: "Belgede noter kaşesi olacak mı?" Cevap evet ise noter tasdiki isteniyor demektir; hayır ise yeminli tercüman imzası yeterlidir.
Aynı mantık "onaylı çeviri", "resmî çeviri" ve "tasdikli çeviri" ifadeleri için de geçerli. Bu tabirlerin hiçbiri kanunda tanımlı ayrı bir belge türü değildir; hepsi aynı iki katmanı tarif eder.
Hangi durumda gerçekten gerekiyor?
Terim ne olursa olsun, noter kaşesi genellikle şu durumlarda istenir: resmî kurumlara sunulacak evraklarda, mahkeme ve icra dosyalarında, üniversite ve denklik başvurularında, vize ve konsolosluk başvurularının çoğunda, yurt dışında kullanılacak ve apostil alınacak belgelerde.
Buna karşılık şirket içi kullanım, bilgi amaçlı okuma veya ön inceleme için yeminli tercüman imzası çoğu zaman yeterlidir. Gereksiz tasdik, boşa ödenen harç demektir — üstelik sayfa sayısı arttıkça bu tutar hissedilir hâle gelir. Kuruma tek bir soru sormanız, çoğu zaman doğrudan cebinizde kalır.
Belgeyi teslim alırken neye bakmalısınız?
Onaylı bir çeviriyi teslim alırken üç şeyi kontrol etmeniz, ileride yaşanacak sorunların büyük kısmını önler. Birincisi noter mührü ve yevmiye numarası: bunlar yoksa belge noter tasdikli değildir, yalnızca yeminli imzalıdır. İkincisi ad ve soyadınızın yazımı: pasaportunuzdaki yazımla birebir aynı olmalıdır; bir harf farkı bile başvurunun reddine yol açabilir. Üçüncüsü tarih ve belge numaraları: asıl belgeyle karşılaştırıp doğruluğundan emin olun.
Bu kontrolü büroda, teslim anında yapmanız en iyisidir. Çünkü onaylandıktan sonra yapılacak her düzeltme, tasdikin de yenilenmesini gerektirir ve bu hem ek harç hem ek zaman demektir. Biz teslim öncesinde bu üç alanı zaten karşılaştırıyoruz; yine de belgeyi kullanacak kişi olarak sizin de bir kez bakmanız en sağlıklısı.
Kaç nüsha tasdik ettirmelisiniz?
Sık atlanan bir konu da nüsha sayısı. Her tasdikli nüsha ayrı bir harç kalemidir; bu yüzden ihtiyacınızdan fazlasını yaptırmak gereksiz masraf, azını yaptırmak ise ikinci kez noter yolu demektir.
Pratik bir kural: başvuru yaptığınız kurum kaç nüsha istiyorsa o kadar, artı kendinizde kalacak bir nüsha. Aynı belgeyle birden fazla kuruma başvuracaksanız (örneğin hem üniversiteye hem konsolosluğa), her biri için ayrı nüsha gerekir; kurumlar genellikle belgeyi iade etmez. Bu hesabı baştan yapmak, birkaç gün sonra aynı işlem için tekrar sıraya girmenizi önler.
Sıkça sorulan sorular
Noter tasdikli tercüme ile noter onaylı tercüme arasında hukuki fark var mı?
Hayır. Aynı işlemin iki farklı adlandırılışıdır.
Kurum "tasdikli" dedi, ben "onaylı" yaptırdım. Sorun olur mu?
Olmaz. Belgede noter kaşesi varsa istenen şey yerine getirilmiş olur.
Noter, çeviriyi okuyup doğruluğunu kontrol ediyor mu?
Hayır. Metnin doğruluğundan yeminli tercüman sorumludur.
Her noterde tasdik yaptırabilir miyim?
Tasdik, tercümanın yemin zaptının bulunduğu noterlikte yapılır. Bu yüzden çeviriyi yapan büro süreci genellikle kendi noterinde yürütür.
Tasdikli çevirinin ikinci nüshası için baştan ödeme yapar mıyım?
Çeviri bir kez yapıldığı için ikinci nüshada yalnızca çıktı ve tasdik kalemleri devreye girer.
Emin olmak için tek bir soru sorun
Belgeyi vereceğiniz kuruma "noter kaşesi istiyor musunuz?" diye sormanız tüm terim karmaşasını çözer. Emin olamazsanız belgeyi bize iletin, hangi işlemin gerektiğini birlikte netleştirelim. İletişim bilgilerimiz burada.