Yeminli veya noter onaylı bir tercümenin kanunda yazılı bir geçerlilik süresi yoktur. Bir tercüme, çevrildiği belge değişmediği sürece doğru bir tercüme olarak kalır. Ancak bu, eski tarihli tercümenin her yerde kabul edileceği anlamına gelmez. Kurumlar çoğu zaman asıl belgenin yeni tarihli olmasını ister. Asıl belge yenilendiğinde, yeni belgenin tercümesi de yeniden yapılır.
Bu yazıda bir tercümeyi ne zaman yeniden kullanabileceğinizi, ne zaman yenilemeniz gerektiğini ve gereksiz tercüme masrafından nasıl kaçınabileceğinizi anlatıyoruz.
Asıl soru: belgenin kendisi ne kadar güncel?
Tercümenin “süresi” pratikte asıl belgenin güncelliğine bağlıdır. Belgeleri iki gruba ayırabiliriz:
Değişmeyen belgeler
Bazı belgeler bir olayı kaydeder ve bir kez düzenlendikten sonra değişmez:
- Diploma
- Transkript (mezuniyet sonrası)
- Doğum belgesi
- Mahkeme kararı
- Ehliyet (geçerlilik tarihi dolana kadar)
Bu belgelerin tercümesi, belge değişmediği sürece yeniden kullanılabilir. Örneğin üç yıl önce çevrilmiş diplomanızı, kurum yeni tercüme şartı koymadıkça yeni bir başvuruda kullanabilirsiniz.
Güncel durumu gösteren belgeler
Bazı belgeler bir kişinin bugünkü durumunu gösterir ve kurumlar bunların yeni tarihli olmasını ister:
- Nüfus kayıt örneği (medeni hâl, adres)
- Adli sicil kaydı
- İkametgâh belgesi
- Banka hesap dökümü
- Maaş bordrosu ve SGK hizmet dökümü
- Çalışma belgesi
- Faaliyet belgesi, sicil tasdiknamesi
Bu belgeler yenilendiğinde tercüme de yeniden yapılır; çünkü tercüme belirli bir tarihli belgenin çevirisidir.
Kurumlar hangi süreleri ister?
Süreleri kanun değil, çoğu zaman belgeyi isteyen kurum belirler. Sık karşılaşılan örnekler:
- Nüfus kayıt örnekleri: Mevzuatta genel bir geçerlilik süresi yoktur; birçok kurum son birkaç ay içinde alınmış belge ister.
- Schengen vize başvuruları: Türkiye için yayımlanan ortak evrak listesinde son üç ayın maaş bordrosu istenir.
- Konsolosluklar ve üniversiteler: Adli sicil, banka dökümü ve ikametgâh gibi belgelerde çoğu zaman son birkaç ay içinde alınmış belge istenir; süre kurumdan kuruma değişir.
- Dil sınavı sonuçları: Örneğin TOEFL iBT puanları sınav tarihinden itibaren iki yıl geçerlidir. Bu, tercümenin değil sınav sonucunun süresidir.
Başvurduğunuz kurumun evrak listesinde “son X ay içinde alınmış” gibi bir ifade varsa, bu süre hem asıl belgeye hem de dolaylı olarak tercümesine uygulanır.
Noter onayının süresi var mı?
Noter onayı, tercümanın imzasının ve tercümenin noterce kayıt altına alındığının teyididir. Noter onayının da kanunda yazılı bir süresi yoktur. Ancak bazı kurumlar onay tarihinin yeni olmasını isteyebilir. Böyle bir şart varsa, aynı tercüme metni yeniden notere onaylatılabilir; tercümenin baştan yapılması her zaman gerekmez. Kurum yalnızca ek bir nüsha istiyorsa noterden onaylı örnek almak yeterlidir.
Apostilin süresi var mı?
Apostilin kendisinin bir süresi yoktur. Ancak apostil, altına konduğu belgenin güncelliğini değiştirmez. Belge eski tarihliyse ve kurum yeni tarihli belge istiyorsa, yeni belgeye yeni apostil gerekir.
Yeminli tercüme ile noter onaylı tercüme arasında fark var mı?
Süre açısından fark yoktur; ikisinin de kanunda yazılı bir geçerlilik süresi yoktur. Fark, tercümenin hangi kurumda kabul edildiğindedir.
- Yeminli tercüme: Tercüman, notere yemin etmiş bir yeminli tercümandır ve tercümeyi kaşesi ve imzasıyla onaylar. Bazı kurumlar, örneğin üniversiteler, bazı konsolosluklar ve özel şirketler, bu tercümeyi yeterli sayar.
- Noter onaylı tercüme: Yeminli tercümanın yaptığı tercüme notere götürülür ve noter, tercümanın imzasını onaylar. Resmî kurumların çoğu, mahkemeler ve tapu müdürlükleri bu onayı ister.
Yeminli tercümesini yaptırdığınız bir belgeyi sonradan noter onayına götürmek mümkündür. Bu yüzden belgenin nerede kullanılacağından emin değilseniz, önce yeminli tercüme yaptırıp noter onayını ihtiyaç doğduğunda eklemeyi düşünebilirsiniz. Hangi onayın gerektiğini noter onaylı tercüme sayfamızda ayrıntılı anlattık.
Tercüme yurt dışında kullanılacaksa
Türkiye’de yapılan bir tercüme yurt dışında kullanılacaksa, geçerlilik sorusu farklı bir biçim alır. Burada önemli olan, tercümenin o ülkede kabul edilip edilmediğidir.
- Apostil: Türkiye’de noter onaylı tercümeye, Apostil Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde kullanılmak üzere apostil alınabilir. Apostilin kendisinin bir süresi yoktur, ama altındaki belge yenilenirse yeni apostil gerekir.
- Ülkenin kendi kuralları: Bazı ülkeler yalnızca kendi yeminli tercümanlarının çevirisini kabul eder. Örneğin Almanya’da bazı kurumlar Alman yeminli tercümanın çevirisini isteyebilir. Bu konuyu Türkiye’de yapılan yeminli tercüme Almanya’da kabul edilir mi? yazımızda anlattık.
- Tarih şartı: Vize ve oturma izni başvurularında konsolosluklar, asıl belgenin son birkaç ay içinde alınmış olmasını isteyebilir. Bu durumda eski tercümeniz, belgenin kendisi eski sayıldığı için kullanılamaz.
Belge türüne göre pratik örnekler
Diploma ve transkript. Mezuniyet sonrası değişmezler. Tercümesi yıllarca kullanılabilir. Yine de bazı yabancı üniversiteler ve denklik kurumları, belgenin ve tercümenin yeni onaylı bir örneğini isteyebilir. Bu durumda tercüme baştan yapılmaz; yeni bir onaylı örnek çıkarılır.
Doğum belgesi ve evlilik belgesi. Olayı kaydeden belgelerdir. Ancak Türkiye’de kişinin bugünkü durumunu gösteren belge nüfus kayıt örneğidir ve kurumlar çoğu zaman onu ister. Yurt dışındaki makamlar da bazen yeni tarihli bir doğum veya evlilik kaydı örneği talep eder.
Mahkeme kararı. Kesinleşmiş bir mahkeme kararı değişmez. Tercümesi, kararın kesinleşme şerhiyle birlikte yapıldıysa uzun süre kullanılabilir. Kesinleşme şerhi olmayan bir kararın tercümesi ise birçok işlemde yetersiz kalır.
Adli sicil kaydı. Kişinin bugünkü durumunu gösterir. Kurumlar çoğu zaman son birkaç ay içinde alınmış belge ister. Her başvuruda yeni belge ve yeni tercüme gerekebilir.
Banka dökümü ve maaş bordrosu. Belirli bir dönemi gösterir. Vize başvurularında son üç ayın belgeleri istendiği için, bu belgelerin tercümesi genellikle tek bir başvuruda kullanılır.
Örnek durumlar
Yüksek lisans için üçüncü kez başvuran bir öğrenci. İki yıl önce diplomasının ve transkriptinin noter onaylı tercümesini yaptırmıştı. Yeni başvurduğu üniversitenin evrak listesinde tarih şartı yok. Aynı tercümeyi kullanır; bir örneği kalmadıysa, noterden yeni bir onaylı örnek çıkartır.
Aile birleşimi için vize başvurusu yapan bir eş. Altı ay önce aldığı nüfus kayıt örneğinin tercümesi elinde. Konsolosluk yeni tarihli belge istiyor. Yeni bir nüfus kayıt örneği alır ve onu yeniden çevirtir. Eski tercüme bu başvuruda işe yaramaz.
Evlendikten sonra soyadı değişen bir kişi. Eski soyadıyla düzenlenmiş diploma tercümesini bir iş başvurusunda kullanmak istiyor. Diploma değişmediği için tercüme geçerlidir, ama kurum soyadı değişikliğini gösteren bir nüfus kayıt örneği ve tercümesini de isteyebilir.
Ne zaman yeniden tercüme gerekir?
| Durum | Yeni tercüme gerekir mi? |
|---|---|
| Diploma değişmedi, yeni başvuru yapıyorum | Çoğu zaman hayır; kurum yeni tarihli tercüme isterse evet |
| Nüfus kayıt örneğini yeniledim | Evet; yeni belge, yeni tercüme |
| Kurum yeni tarihli noter onayı istiyor | Tercüme metni aynı kalabilir; metin yeniden notere onaylatılır |
| Belgemde isim veya medeni hâl değişti | Evet |
| Başka bir dile çeviri gerekiyor | Evet |
| Tercümede hata fark ettim | Evet; düzeltilmiş tercüme yapılır |
Kurumun evrak listesini doğru okumak
Tercümenizin kabul edilip edilmeyeceğini belirleyen asıl metin, başvurduğunuz kurumun evrak listesidir. Listeyi okurken şu ifadelere dikkat edin:
- “Son üç ay içinde alınmış”: Bu süre, asıl belgenin düzenlenme tarihine bakar. Tercüme sonradan yapılmış olsa bile asıl belge eskiyse kabul edilmeyebilir.
- “Aslı veya onaylı sureti”: Tercümenin kendisi için de aynı kural geçerli olabilir. Fotokopi götürmeyin.
- “Yeminli tercüme”: Çoğu zaman noter onayı aranmadığı anlamına gelir, ama kurumlar noter onaylı tercümeyi de genellikle kabul eder.
- “Noter onaylı tercüme”: Yalnızca yeminli tercümanın kaşesi yetmez; noter onayı gerekir.
- “Apostilli”: Asıl belgeye mi, tercümeye mi, yoksa ikisine birden mi apostil gerektiğini kurumdan teyit edin.
- “Yeni tarihli tercüme”: Seyrek görülür, ama varsa eski tercüme kullanılamaz.
Listede tercümenin tarihiyle ilgili bir şart yoksa, eski tarihli tercümeniz kural olarak kullanılabilir. Emin değilseniz kurumu arayın ve cevabı aldığınız tarihi ve görüştüğünüz kişinin adını not edin.
Tercümeleri doğru saklamak
Bir tercümeyi yeniden kullanabilmek için önce onu iyi saklamanız gerekir. Basit birkaç alışkanlık, ileride hem zaman hem para kazandırır:
- Aslını katlamadan saklayın. Noter onaylı tercümeler zımbalı ve mühürlüdür; zımbayı açmayın, sayfaları ayırmayın. Sayfaları ayrılmış bir tercüme kurumlarca kabul edilmeyebilir.
- Renkli taramasını alın. Online başvurularda taranmış kopya istenir. Mühür ve imzaların okunabildiği yüksek çözünürlüklü bir tarama yeterlidir.
- Bir klasörde toplayın. Diploma, transkript, doğum belgesi ve diğer kalıcı belgelerin tercümelerini aynı klasörde tutun. Klasöre her tercümenin ne zaman ve hangi dile yapıldığını yazan bir not ekleyin.
- Tercümanın bilgisini not edin. Tercümeyi yapan büronun adını ve iletişim bilgisini saklayın. Ek bir onaylı örnek gerektiğinde aynı büroya başvurmak işinizi hızlandırır.
Eski tercümede hata fark ederseniz
Bazen bir tercümeyi yıllar sonra yeniden kullanmak istediğinizde, içinde bir hata fark edersiniz: yanlış yazılmış bir isim, eksik bir not, hatalı bir tarih. Böyle bir durumda tercümeyi olduğu gibi kullanmayın. Kurum hatayı fark ederse başvurunuz geri dönebilir; fark etmezse, hatalı bilgi ileride başka bir işlemde sorun çıkarabilir.
Yapılması gereken şudur:
- Hatayı belgeleyin. Asıl belgeyle tercümeyi yan yana koyup hatanın nerede olduğunu işaretleyin.
- Tercümeyi yapan büroya başvurun. Hata tercümedeyse büro düzeltilmiş tercümeyi hazırlar. Noter onaylı tercümelerde düzeltilmiş metin yeniden notere onaylatılır.
- Hata asıl belgedeyse önce belgeyi düzelttirin. Tercüman, asıl belgedeki bir hatayı tercümede “düzeltemez”; belgeyi olduğu gibi çevirmek zorundadır. Önce belgeyi düzenleyen kurumdan düzeltilmiş belge alın, sonra yeni tercüme yaptırın.
Özellikle isim ve tarih hataları, vize ve oturma izni başvurularında belgeler arasında uyumsuzluk yaratır. Bu yüzden eski bir tercümeyi yeniden kullanmadan önce, isimleri pasaportunuzla bir kez karşılaştırın. Doğum tarihi, belge numarası ve okul adı gibi bilgileri de aynı şekilde kontrol etmek, birkaç dakikanızı alır ama aylarca sürebilecek bir gecikmeyi önleyebilir.
Masraftan kaçınmak için üç öneri
1. Değişmeyen belgelerin tercümesini saklayın. Diploma, transkript ve doğum belgesi gibi belgelerin tercümelerinin aslını ve taranmış bir kopyasını saklayın. Birçok kurum yeniden aynı tercümeyi kabul eder.
2. Güncel durum belgelerini son anda alın. Nüfus kayıt örneği, adli sicil ve banka dökümü gibi belgeleri başvurunuzdan kısa süre önce alın ve tercümeye o zaman verin. Erken alınan belge, başvuru günü “eski” sayılabilir.
3. Çok dilli belgeleri tercih edin. Formül A, B ve C gibi çok dilli nüfus belgeleri, sözleşmeye taraf ülkelerde kural olarak tercüme gerektirmez; her başvuruda yeniden alınsa bile tercüme masrafı çıkmaz. Adli sicil kaydı için de bazı kurumlar yabancı dilde alınan belgeyi kabul eder; kurumun şartını önceden sorun.
Sık sorulan sorular
Beş yıl önce noterde onaylatılmış diploma tercümem geçerli mi?
Kanun açısından geçerlidir. Ancak başvurduğunuz kurum yeni tarihli tercüme veya yeni tarihli noter onayı isteyebilir. Kurumun evrak listesinde böyle bir şart yoksa aynı tercümeyi kullanabilirsiniz.
Tercümenin ikinci bir örneğini alabilir miyim?
Aynı tercümeye birden çok kurumda ihtiyacınız varsa, ikinci bir noter onaylı örnek çıkarılabilir. Bu, tercümeyi baştan yaptırmaktan çoğu zaman daha ucuzdur. İhtiyacınızı ilk siparişte söylerseniz örnekleri birlikte hazırlarız.
Yurt dışında yapılmış eski bir tercümeyi Türkiye’de kullanabilir miyim?
Türkiye’deki kurumlar yurt dışında yapılan tercümelerde çoğu zaman o ülkedeki Türk konsolosluğunun onayını ister. Onaysız yabancı tercüme kabul edilmeyebilir; bu durumda Türkiye’de yeni bir tercüme ve noter onayı gerekir.
Tercümenin üzerinde tarih yazar mı?
Evet. Yeminli tercümede tercümanın imza tarihi, noter onaylı tercümede noter onay tarihi yer alır. Kurumlar bu tarihlere bakarak tercümenin güncelliğini değerlendirebilir.
Tercümeyi yapan büro kapandıysa tercüme geçersiz olur mu?
Hayır. Noter onaylı bir tercüme, onaylandığı tarihte geçerli bir işlemdir ve büronun sonradan kapanması bunu değiştirmez. Kurumlar yalnızca belgenin kendisinin güncel olup olmadığına ve kendi tarih şartlarına bakar.
Tercümenin taranmış kopyasını e-postayla gönderebilir miyim?
Bu, kurumun kabul ettiği başvuru yöntemine bağlıdır. Online başvuru kabul eden üniversiteler ve bazı şirketler taranmış kopyayı kabul eder. Resmî kurumlar, konsolosluklar ve mahkemeler ise çoğu zaman tercümenin aslını veya noter onaylı örneğini ister. Taranmış kopyayı yüksek çözünürlükte ve renkli saklayın.
Aynı belgeyi iki farklı dile çevirtmem gerekiyor, ikisinin süresi farklı mı?
Hayır. Her iki tercümenin de kanunda yazılı bir süresi yoktur. Ancak her tercüme ayrı bir belgedir ve ayrı tarih taşır. Bir ülke yeni tarihli tercüme isterse, yalnızca o dildeki tercüme yenilenir.
Eski tercümemde isim yazımı pasaportumdan farklı, kullanabilir miyim?
İsim yazımı farkı, özellikle vize ve oturma izni başvurularında sorun çıkarabilir. Pasaportunuz yenilendiyse ve isminizin Latin harfli yazımı değiştiyse, tercümenin de yeni yazımla yapılması daha güvenlidir. Eski tercümeyi bize gönderin, yeniden yapılması gerekip gerekmediğini birlikte değerlendirelim.
Noter onaylı tercümenin fotokopisini noterde onaylatabilir miyim?
Noterler, kendilerine gösterilen bir belgenin aslına uygun olduğunu onaylayan suret çıkarabilir. Ancak kurumların bir kısmı, tercümenin noterden alınmış ikinci bir onaylı örneğini ister. Hangisinin kabul edileceğini kuruma önceden sorun.
Kurum “tercüme eski” dedi, ne yapmalıyım?
Önce kurumdan bu şartın yazılı olarak nerede yer aldığını sorun. Şart evrak listesinde açıkça yazıyorsa, yeni tercüme veya yeni onaylı örnek gerekir. Asıl belge değişmediyse çoğu zaman tercümenin baştan yapılması gerekmez; aynı tercüme metni yeniden notere onaylatılabilir. Kurum yalnızca ek bir nüsha istiyorsa noterden onaylı örnek almak yeterlidir. Hangisinin yeterli olacağını kurumun görevlisine sorun ve aldığınız cevabı not edin. Ardından elinizdeki tercümeyi bize gönderin, en az masraflı çözümü birlikte bulalım.
Tercümeyi ne kadar önceden yaptırmalıyım?
Değişmeyen belgeler için istediğiniz zaman yaptırabilirsiniz; hatta ileride lazım olacağını biliyorsanız erken yaptırmak, son dakika telaşını önler. Güncel durum belgeleri için ise başvurudan birkaç gün önce yaptırmanız yeterlidir; çoğu tercüme bir-iki gün içinde hazır olur.
Belgenizi birlikte değerlendirelim
Elinizdeki eski tercümenin ve başvuracağınız kurumun evrak listesinin fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin. Tercümeyi yeniden kullanıp kullanamayacağınızı söyleyelim; gereksiz masrafa girmeyin. Fiyatlar için yeminli tercüme fiyatları sayfamıza bakabilirsiniz.
İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33

