Yurt dışından Türkiye'ye vekâletname nasıl verilir?

Yurt dışında yaşarken Türkiye’deki bir işinizi başkasına yaptırmak için iki yoldan vekâletname verebilirsiniz. Birincisi, bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğunda vekâletname düzenletmektir; bu belge Türkçedir ve Türkiye’de ek onay gerektirmeden kullanılır. İkincisi, o ülkedeki yerel noterde vekâletname düzenletmektir; bu durumda belgeye apostil alınması ve Türkiye’de noter onaylı Türkçe tercümesinin yapılması gerekir.

Çoğu kişi için konsolosluk yolu daha kısa ve ucuzdur. Yabancı noter yolu ise konsolosluğa ulaşmanın zor olduğu durumlarda işe yarar. Bu yazıda iki yolu karşılaştırıyor, tapu gibi özel işlemlerin şartlarını anlatıyoruz.

Yol 1: Türk konsolosluğunda vekâletname

Türk büyükelçilikleri ve başkonsoloslukları, yurt dışındaki vatandaşlar için noterlik işlemleri yapar. Vekâletname bunların en sık yapılanıdır.

Nasıl yapılır?

  1. Dışişleri Bakanlığı’nın konsolosluk randevu sisteminden randevu alın.
  2. Randevuya kimliğinizle (T.C. kimlik kartı veya pasaport) şahsen gidin. Vekâletname posta veya internet üzerinden verilemez.
  3. Vekilin kimlik bilgilerini ve vekâletin konusunu (hangi işlem, hangi taşınmaz, hangi dava) yanınızda götürün.
  4. Tapu ve boşanma gibi işlemler için fotoğraf getirin.
  5. Harcı ödeyin; belge Türkçe düzenlenir ve imzanızdan sonra size verilir.

Avantajları:

  • Belge Türkçedir; tercüme gerekmez.
  • Türkiye’de ek onay veya apostil gerekmeden kullanılır.
  • Konsolosluk, Türkiye’deki kurumların istediği biçimi bildiği için belge geri dönme riski düşüktür.

Dezavantajı: Konsolosluk uzaktaysa yolculuk ve randevu bekleme süresi gerekir.

Vekâletnamenin aslını vekilinize kargo veya güvenli postayla gönderirsiniz.

Yol 2: Yabancı noterde vekâletname

Konsolosluğa ulaşamıyorsanız bulunduğunuz ülkedeki bir noterde vekâletname düzenletebilirsiniz. Bu belgenin Türkiye’de kullanılabilmesi için üç adım gerekir:

  1. Yerel noterde düzenleme: Noter çoğu zaman metni o ülkenin dilinde hazırlar. Bazı ülkelerde Türkçe-İngilizce gibi iki dilli düzenleme mümkündür.
  2. Apostil: Belgeye, düzenlendiği ülkenin yetkili makamından apostil alınır. Apostil, Türk konsolosluğundan alınmaz. Ülke Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf değilse, apostil yerine o ülkedeki makamlarla Türk temsilciliğinin onay zinciri gerekir.
  3. Türkiye’de tercüme ve noter onayı: Belge Türkçe değilse Türkiye’de yeminli tercümanca çevrilir ve tercüme noterde onaylanır.

Dikkat: Apostili Türkiye’ye geldikten sonra almanız mümkün değildir. Belgeyi göndermeden önce apostilin alındığından emin olun.

İki yolun karşılaştırması

Türk konsolosluğuYabancı noter
Belgenin diliTürkçeYerel dil (bazen iki dilli)
ApostilGerekmezGerekir (veya konsolosluk onay zinciri)
Türkiye’de tercümeGerekmezGerekir (noter onaylı)
Toplam süreRandevuya bağlıApostil ve tercümeyle birlikte daha uzun
Ret riskiDüşükBiçim hatasında yüksek

Tapu işlemleri için özel şartlar

Taşınmaz alım-satımı için verilecek vekâletnamede kurallar daha sıkıdır. Uygulamada en sık istenenler:

  • Vekâlet verenin fotoğrafı: Tapu işlemlerinde kullanılacak vekâletnamede vekâlet verenin fotoğrafının bulunması istenir.
  • Taşınmaz bilgileri: Belirli bir taşınmaz için verilen vekâletnamede il, ilçe, mahalle, ada ve parsel bilgilerinin yazılması en güvenli yoldur. Bazı temsilcilikler bu bilgileri zorunlu tutar; bazıları da tapu vekâletnamelerini yalnızca süreli düzenler.
  • Açık yetki: “Satmaya”, “satın almaya”, “bedelini almaya” gibi yetkiler tek tek yazılmalıdır. Vekil, açık yetki verilmemişse vekâlet verenin malını kendisine satamaz.

Yabancı noterde düzenlenen vekâletnameler tapu müdürlüklerinde biçim yönünden ayrıca incelenir. Fotoğrafın eksik olması veya yetkinin genel ifade edilmesi en sık ret nedenidir. Tapu işlemi için mümkünse konsolosluk yolunu tercih edin; yabancı noter yolunu seçecekseniz, metni hazırlatmadan önce Türkiye’deki vekilinize veya tapu müdürlüğüne örnek bir metin onaylatın.

Boşanma ve dava vekâletnamesi

Avukatın sizin adınıza boşanma davası açabilmesi için vekâletnamede “boşanma davası açmaya” özel yetkisinin açıkça yazılması gerekir. Konsolosluklar boşanma vekâletnamelerinde de fotoğraf ister. Avukat, vekâletnamenin aslı veya onaylı örneği olmadan dava açamaz.

Genel vekâletname mi, özel vekâletname mi?

Vekâletnameler kapsamına göre ikiye ayrılır. Hangisine ihtiyacınız olduğunu baştan bilmek, ikinci kez konsolosluğa gitmenizi önler.

Genel vekâletname, vekile birçok işlemi birlikte yapma yetkisi verir: resmî dairelerde takip, başvuru yapma, belge alma gibi. Günlük işler için pratiktir, ama önemli işlemler için çoğu zaman yeterli olmaz. Kanunlar bazı işlemler için özel yetki arar (TBK m.504, HMK m.74). Taşınmaz satmak veya üzerinde hak kurmak, dava açmak, sulh olmak, davadan feragat etmek veya davayı kabul etmek, bağışlamak, kefil olmak ve hakeme gitmek bunların başında gelir. Bu yetkiler vekâletnamede açıkça yazılmamışsa, vekil bu işlemleri yapamaz.

Özel vekâletname ise tek bir işi veya belirli işleri tarif eder: “Ankara ili, Çankaya ilçesi, … ada, … parsel numaralı taşınmazımı satmaya” gibi. Kurumlar özel vekâletnameyi daha kolay kabul eder, çünkü vekilin ne yapabileceği açıktır.

Pratik öneri: Tek bir büyük işlem için (ev satışı, dava) özel vekâletname verin. Birkaç küçük iş için genel vekâletname verip, özel yetki gereken işlemleri içine tek tek yazdırın. Metni konsolosluğa gitmeden önce Türkiye’deki avukatınıza veya vekilinize okutun.

En sık verilen vekâletname türleri

Yurt dışındaki vatandaşların Türkiye için en çok verdiği vekâletnameler ve her birinde dikkat edilmesi gerekenler:

  • Taşınmaz alım-satımı: Tapu bilgileri, fotoğraf ve açık satış yetkisi gerekir. Tapu müdürlükleri vekâletnamenin biçimine dikkat eder; Türkiye’de noterde veya konsoloslukta düzenlenen vekâletnamelerde sorun çıkma olasılığı en düşüktür.
  • Araç alım-satımı: Aracın plakası, markası, şasi ve motor numarası yazılmalıdır. Araç satışı Türkiye’de noterde yapıldığı için noter, vekâletnamenin biçimini ayrıca kontrol eder.
  • Miras işlemleri: Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) almak, tereke işlemlerini yürütmek, mirası paylaşmak ve banka hesaplarını kapatmak için verilir. Mirası reddetme veya paylaşma sözleşmesi imzalama gibi işlemler için özel yetki yazılmalıdır.
  • Dava ve avukatlık işleri: Avukatlara verilen vekâletnamede avukatın baro sicil bilgileri yer alır. Boşanma, tanıma-tenfiz veya miras davası gibi konular ayrıca yazılır.
  • Banka işlemleri: Bankaların bir kısmı kendi formlarını veya kendi metinlerini ister. Vekâletname vermeden önce ilgili bankaya hangi ifadeyi aradığını sorun.
  • Emeklilik ve SGK işlemleri: Borçlanma, emeklilik başvurusu ve belge alma gibi işlemler için verilir. SGK işlemleri için hangi belgelerin istendiğini yurt dışı borçlanması yazımızda anlattık.

Adım adım: yabancı noter yolu

Konsolosluğa gidemiyorsanız aşağıdaki sırayı izleyin. Sıra önemlidir; bir adımı atlamak belgenin Türkiye’de geri çevrilmesine yol açar.

  1. Metni Türkiye’de hazırlatın. Vekilinizden veya avukatınızdan, işlemin yapılacağı kurumun kabul ettiği örnek bir metin isteyin.
  2. Yerel notere götürün. Noter metni kendi diline çevirip düzenleyebilir ya da iki dilli düzenleyebilir. Tapu işi için fotoğrafınızı ekletmeyi unutmayın.
  3. Apostil alın. Apostili, belgenin düzenlendiği ülkenin yetkili makamı verir. Hangi makamın yetkili olduğu ülkeden ülkeye, hatta eyaletten eyalete değişir.
  4. Aslını Türkiye’ye gönderin. Takip numaralı kargo kullanın ve belgenin taranmış bir kopyasını saklayın.
  5. Türkiye’de tercüme ettirin. Vekâletname, apostil şerhiyle birlikte yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilir ve noterde onaylanır.
  6. Kuruma teslim edin. Vekil, aslını ve noter onaylı tercümeyi birlikte kuruma sunar.

Konsolosluğa gidemeyecek durumdaysanız

Yaşlılık, hastalık veya engellilik nedeniyle konsolosluğa gidemeyen vatandaşlar için bazı temsilcilikler, imkân varsa yerinde işlem yapabilir: görevli, evinize veya bulunduğunuz hastaneye gelerek vekâletnameyi düzenler. Bu imkân her temsilcilikte yoktur; olup olmadığını ve ek harç gerekip gerekmediğini temsilcilikten öğrenin. Durumunuzu anlatan bir e-postayla temsilciliğe başvurun; sağlık durumunuzu gösteren bir belge istenebilir.

Bu imkân yoksa, yabancı noter yolu kullanılabilir. Birçok ülkede noterler de evde veya hastanede işlem yapar. Bu durumda belgenin apostili ve Türkiye’deki tercümesi her zamanki gibi gerekir.

Masraf nasıl hesaplanır?

Toplam masrafı yalnızca harç belirlemez. İki yolu karşılaştırırken şu kalemleri hesaba katın:

  • Konsolosluk yolu: Konsolosluk harcı, konsolosluğa ulaşım masrafı ve belgenin Türkiye’ye gönderilmesi için kargo ücreti.
  • Yabancı noter yolu: Yerel noter ücreti, apostil ücreti, kargo ücreti, Türkiye’de yeminli tercüme ücreti ve Türk noterinin onay ücreti.

Yabancı noterlerin ücretleri bazı ülkelerde oldukça yüksektir. Bu yüzden konsolosluk biraz uzakta olsa bile, toplamda daha ucuz yol çoğu zaman konsolosluktur. Yabancı noter yolunun avantajı zamandır: randevu beklemeden işlemi o hafta bitirebilirsiniz. Karar vermeden önce iki yolun toplam maliyetini ve süresini yan yana yazmanız, en doğru seçimi yapmanızı kolaylaştırır.

Vekil seçerken nelere dikkat etmeli?

Vekâletname, başkasına sizin adınıza karar verme yetkisi verir. Bu yüzden belgenin biçimi kadar kime verildiği de önemlidir.

  • Yetkiyi işle sınırlı tutun. Yalnızca bir daireyi satacaksanız, bütün mallarınız üzerinde yetki vermeyin.
  • Bedeli kimin alacağını yazın. Satış bedelinin doğrudan sizin banka hesabınıza yatırılmasını şart koyabilirsiniz.
  • Süre koyun. İşin bitmesi beklenen süreye göre bir bitiş tarihi belirleyin.
  • Kendisiyle işlem yapma yetkisini düşünün. Vekilin malınızı kendisine veya yakınlarına satmasını istemiyorsanız bu yetkiyi vermeyin.
  • İşlem bitince azledin. İş tamamlandıktan sonra açık kalan bir vekâletname gereksiz risk taşır.

Vekâletnamenin Türkiye’ye gönderilmesi

Vekâletnamenin aslı değerli bir belgedir; kaybolursa bütün süreç baştan başlar. Takip numaralı ve imzalı teslim seçeneği olan bir kargo kullanın. Göndermeden önce bütün sayfaların ve apostilin renkli taramasını alın. Tercümeyi biz yapacaksak, belgeyi doğrudan büromuza da gönderebilirsiniz; teslim şeklini birlikte planlarız.

Vekâletnameyi iptal etmek (azil)

Vekâletnameyi istediğiniz zaman geri alabilirsiniz. Buna azil denir. Azil en güvenli biçimde Türkiye’de bir noterden veya yurt dışında Türk konsolosluğundan düzenlenen bir azilname ile yapılır. Azilnamenin vekile tebliğ edilmesi önemlidir; vekil azledildiğini öğrenene kadar yaptığı işlemler bazı durumlarda geçerli sayılabilir. Vekâletname tapu işlemi için verildiyse azlin tapu müdürlüğüne de bildirilmesi gerekir; bu bildirim noter veya konsolosluk aracılığıyla, herhangi bir tapu müdürlüğünde ya da webtapu üzerinden yapılabilir. Banka işlemlerinde de bankaya ayrıca bildirim yapın.

Sık yapılan hatalar

  • Kimlik numarasını yanlış yazmak: Vekilin T.C. kimlik numarasındaki tek bir rakam hatası, belgeyi kullanılmaz hâle getirir.
  • Genel ifade kullanmak: “Her türlü işlemi yapmaya” ifadesi, satış ve dava gibi özel yetki isteyen işlemler için yeterli değildir.
  • Apostili unutmak: Yabancı noterden alınan belge apostilsiz Türkiye’ye gönderildiğinde geri yollamak gerekir.
  • Fotoğrafsız tapu vekâleti: Tapu müdürlükleri fotoğrafı olmayan vekâletnameyi işlemde kullanmaz.
  • Taşınmaz bilgisini belirsiz yazmak: Belirli bir taşınmaz için vekâlet veriyorsanız il, ilçe, ada ve parsel bilgilerini eksiksiz yazdırın; yalnızca adres yazmak sorun çıkarabilir.
  • Onaysız yabancı tercüme kullanmak: Yurt dışında yaptırılan tercüme, o ülkedeki Türk temsilciliğince onaylanmamışsa Türkiye’de kabul edilmez; bu durumda tercüme Türkiye’de yeniden yapılıp noterde onaylanır.

İki örnek durum

Almanya’da yaşayan bir vatandaş, Ankara’daki dairesini satmak istiyor. En kısa yol, bağlı olduğu Türk başkonsolosluğundan randevu almaktır. Tapu bilgilerini ve vekilin kimlik bilgilerini götürür, fotoğrafını verir. Türkçe düzenlenen vekâletnameyi kargoyla Türkiye’ye gönderir. Tercüme ve apostil gerekmez.

Kanada’nın küçük bir şehrinde yaşayan bir vatandaşın en yakın konsolosluğa ulaşması günler sürüyor. Yerel notere gider, vekâletnameyi düzenletir ve apostili, bulunduğu eyaletin yetkili makamından ya da (bazı eyalet ve bölgelerde) Global Affairs Canada’dan alır. Kanada 11 Ocak 2024’ten beri Apostil Sözleşmesi’ne taraftır. Belge Türkiye’ye gelince Türkçe tercümesi yapılır ve noterde onaylanır.

Tercümede dikkat ettiğimiz noktalar

Yabancı noter yolunu seçtiyseniz, tercüme vekâletnamenin geçerliliğini doğrudan etkiler:

  • Yetkiler eksiksiz çevrilir. “Satmaya” ile “satış vaadinde bulunmaya” ayrı yetkilerdir; özetlenmez.
  • Kimlik bilgileri asılla karşılaştırılır: ad, soyad, doğum tarihi, kimlik veya pasaport numarası.
  • Taşınmaz bilgileri rakam rakam kontrol edilir: ada, parsel, bağımsız bölüm.
  • Apostil şerhi ayrıca çevrilir.
  • Noterin adı, tarih ve yevmiye numarası tercümede yer alır.

Vekâletname tercümesi sayfamızda fiyatları bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Vekâletnamenin geçerlilik süresi var mı?

Vekâletnamede süre yazılmamışsa, azledilene veya vekâlet veren ölene kadar geçerlidir. İsterseniz belgeye süre sınırı koydurabilirsiniz. Tapu ve bankalar çok eski tarihli vekâletnamelerde teyit isteyebilir.

Vekilin işlem sırasında benimle birlikte bulunması gerekir mi?

Hayır. Vekâletname düzenlenirken vekilin yanınızda olması gerekmez; yalnızca kimlik bilgilerinin doğru yazılması yeterlidir.

Yabancı uyrukluyum, Türkiye’deki mülkümü satmak için ne yapmalıyım?

Yabancı uyruklular da kendi ülkelerindeki noterde vekâletname düzenletip apostil aldırabilir. Belge Türkiye’de noter onaylı Türkçe tercümeyle kullanılır. Tapu müdürlüğü ayrıca pasaport tercümesi de isteyebilir.

Taranmış kopya yeterli mi?

Genellikle hayır. Tapu, noter ve mahkeme gibi kurumlar vekâletnamenin aslını veya onaylı örneğini ister. Aslını vekilinize postayla gönderin.

Konsoloslukta vekâletname için randevu ne kadar sürer?

Bu, konsolosluğun yoğunluğuna göre değişir. Büyük şehirlerdeki başkonsolosluklarda randevu birkaç haftayı bulabilir. Acil bir işiniz varsa randevuyu erken alın veya konsolosluğun acil durumlar için bir yolu olup olmadığını sorun.

Vekâletnamede birden fazla vekil gösterebilir miyim?

Evet. Birden fazla vekil gösterebilir ve her birinin tek başına mı, yoksa birlikte mi hareket edeceğini yazdırabilirsiniz. “Birlikte veya ayrı ayrı” ifadesi işlemleri hızlandırır.

Vekilim yurt dışındaysa olur mu?

Olur. Vekilin bulunduğu yer önemli değildir; önemli olan vekâletnamenin kullanılacağı kurumun belgeyi kabul etmesidir. Ancak vekilin Türkiye’deki işlemler için Türkiye’de bulunması gerekecektir.

Vekâletname metnini kendim hazırlayabilir miyim?

Hazırlayabilirsiniz, ama son sözü belgeyi düzenleyen konsolosluk veya noter söyler. Kurumların istediği ifadeler önemli olduğu için metni önce işlemin yapılacağı kuruma veya avukatınıza göstermeniz en güvenli yoldur.

Tercüme ne kadar sürer?

Bir vekâletnamenin tercümesi ve noter onayı genellikle aynı gün veya ertesi iş günü tamamlanır. Belge uzunsa veya nadir bir dildeyse süre uzayabilir.

Vekâletnamede yazım hatası fark ettim, ne yapmalıyım?

Hata bir isim, kimlik numarası veya taşınmaz bilgisindeyse belge büyük olasılıkla kullanılamaz. Bu durumda yeni bir vekâletname düzenletmeniz gerekir. Hatalı belgeyi kullanmadan önce azletmeniz de iyi olur. Hatayı tercümede “düzeltmek” mümkün değildir; tercüman belgeyi olduğu gibi çevirmek zorundadır. Bu yüzden imzadan önce metni harf harf kontrol edin ve mümkünse vekilinize de okutun. Özellikle vekilin kimlik numarası, taşınmazın ada ve parsel numarası ile sizin pasaport numaranız en sık hata yapılan alanlardır.

Apostil şerhi de tercüme edilir mi?

Evet. Türkiye’deki noterler, apostil şerhinin de Türkçeye çevrilmesini ister. Biz vekâletnameyi ve apostili tek tercüme metninde, sırasıyla çeviririz.

Belgenizi birlikte kontrol edelim

Yabancı noterde düzenlenmiş vekâletnamenizin fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin. Apostil, fotoğraf ve yetki ifadeleri tamam mı, tercüme hangi onayla yapılmalı, söyleyelim. Apostil ve tasdik zinciri için apostil mi, konsolosluk tasdiki mi? yazımıza da bakabilirsiniz.

İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33

Bu yazı genel bilgi içindir ve hukuki danışmanlık değildir. Önemli işlemlerde bir avukata danışın.