Yurt dışında alınan lise diploması veya karne Türkiye’de kullanılacaksa, Millî Eğitim Bakanlığı’ndan denklik belgesi alınır. Türkiye’de başvuru il millî eğitim müdürlüklerindeki denklik merkezlerine, yurt dışında ise Türkiye’nin o ülkedeki eğitim müşavirliğine veya ataşeliğine yapılır. Başvuru formu e-Denklik sistemi üzerinden doldurulur. Yabancı dildeki öğrenim belgelerinin noter onaylı Türkçe tercümeleri istenir; tercüme yurt dışında yapıldıysa konsolosluk onayı gerekir.
Bu yazıda kimin denklik alması gerektiğini, belgelerin nasıl hazırlanacağını ve tercümede nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatıyoruz.
Denklik kimin işine yarar?
MEB denklik belgesi, yurt dışında okunan ilkokul, ortaokul ve lise düzeyindeki öğrenimin Türkiye’deki karşılığını gösterir. En sık ihtiyaç duyulan durumlar:
- Yurt dışından dönen öğrencinin Türkiye’de bir okula kaydı
- Yurt dışında liseyi bitirmiş öğrencinin Türkiye’de üniversiteye başvurusu
- İş başvurularında lise mezuniyetinin kanıtlanması
Üniversite diplomalarının denkliği ise MEB’e değil YÖK’e yapılır. Bu konuyu YÖK denklik başvurusu için belge çevirisi yazımızda anlattık.
Denklik gerekmeyen durumlar
Yönetmeliğe göre Türkiye’nin yurt dışındaki okullarından, Türkiye Maarif Vakfı okullarından ve KKTC’deki MEB okullarından gelen öğrenciler denkliğe tabi değildir. Bu okulların belgeleri doğrudan kullanılır.
Başvuru nereye yapılır?
Millî Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği’ne göre “denklik merkezi”:
- Türkiye’de: il millî eğitim müdürlükleri (ve Bakanlığın yetkilendirdiği ilçe müdürlükleri),
- Yurt dışında: eğitim müşavirlikleri veya ataşeliklerdir.
Türkiye’de Türk vatandaşları kimlik kartı veya nüfus cüzdanıyla, yabancılar başvuru kimlik belgesiyle başvurur. Yurt dışında başvuru pasaport veya kimlik belgesiyle yapılır.
Başvuru formu e-Denklik modülünden doldurulur; belgeler sisteme yüklenir ve asılları denklik merkezine gösterilir.
Hangi belgeler istenir?
Yönetmeliğin 5. maddesine göre istenen başlıca belgeler:
- e-Denklik üzerinden doldurulan başvuru formu
- Kimlik belgesi: Türkiye’de kimlik kartı; yurt dışındaki başvurularda pasaport veya kimlik belgesi
- Öğrenim belgelerinin asılları:
- Ara sınıflar için: geçmiş yıllara ait karne, transkript veya ayrılma belgesi
- sınıfa kayıt için: ilköğretim diploması veya ilköğretimi bitirdiğini gösteren belge
- Mezunlar için: apostilli (apostil yoksa ilgili ülke makamlarınca onaylı) diploma veya diploma almaya hak kazandığını gösteren belge
- Ara sınıflar için: geçmiş yıllara ait karne, transkript veya ayrılma belgesi
- Öğrenim belgelerinin noter onaylı Türkçe tercümeleri
- Pasaportun, eğitim görülen ülkeye ait giriş-çıkış sayfaları
Yönetmeliğe göre belgelerin asılları denklik merkezine gösterilir.
Tercüme: noter onaylı mı, konsolosluk onaylı mı?
Yönetmelik iki durumu ayırır:
- Türkiye’de yapılan tercüme: Öğrenim belgelerinin noter onaylı Türkçe tercümesi istenir.
- Yurt dışında yapılan tercüme: Noterlik Kanunu hükümlerine göre konsolosluk onayı gerekir.
Yönetmelikte, denklik merkezindeki görevlilerin belgenin dilini bildiği durumlarda tercümenin istenmeyebileceğine dair bir düzenleme de vardır. Ancak bunu baştan varsaymayın; merkezin bu dili bilen personeli yoksa tercüme istenir. Başvuracağınız merkeze belgenin dilini önceden sorun.
Tercümede dikkat ettiğimiz noktalar:
- Ders adları asıldaki gibi çevrilir; Türkiye’deki bir dersin adına benzetilmez. Denkliği komisyon belirler.
- Notlar ve not sistemi aynen aktarılır. Harf notları (A, B, C) veya 1-6 arası notlar dönüştürülmez.
- Okulun resmî adı çevrilir ve özgün adı parantez içinde bırakılır.
- Öğrenci adı pasaporttaki yazımla verilir.
- Karnelerdeki devam durumu, sınıf geçme kararı ve okul müdürünün imzası tercümede belirtilir.
Apostil gerekir mi?
Mezunlar için evet. Yönetmeliğe göre mezunların diploması (veya diploma almaya hak kazandığını gösteren belge) apostilli olmalıdır. Apostil sözleşmesine taraf olmayan ülkelerde o ülkenin eğitim bakanlığı, dışişleri bakanlığı ya da büyükelçiliği veya konsolosluğu onaylı diploma istenir.
Ara sınıflara ait karne ve transkriptlerde asılların sunulması esastır. Asılların kaybolduğu veya sunulamadığı durumlarda:
- Apostil sözleşmesine taraf ülkelerde apostil onaylı suretler,
- Apostil olmayan ülkelerde o ülkenin büyükelçiliği onaylı suret ve fotokopiler kabul edilir.
Apostil yalnızca belgenin düzenlendiği ülkede alınabilir. Henüz yurt dışındaysanız, diplomaya ve transkripte apostili orada aldırın; Türkiye’ye döndükten sonra bu işlem için tekrar o ülkeyle uğraşmanız gerekir.
Belgesi olmayan öğrenciler
Yönetmelik, belge getiremeyen öğrenciler için iki çözüm öngörür:
- Yıl ortasında belgesiz gelen öğrenci: Velinin yazılı beyanıyla geçici olarak derse devam edebilir. Veliden, öğrenim belgelerini üç ay içinde getirmesi istenir.
- Savaş, afet veya sığınma nedeniyle belge getiremeyen öğrenci ile göçmen belgesi sahipleri: Seviye tespit sınavına alınır ve denklik sınav sonucuna göre verilir.
Kabul edilmeyen belgeler
Yönetmeliğe göre bazı belgeler denklik için değerlendirilmez:
- 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamı dışındaki özel okul ve kurumlardan alınan belgeler
- Yurt dışında terör örgütleriyle irtibatlı olduğundan şüphe edilen okullardan alınan belgeler
- Öğrenimin bir kısmı veya tamamı uzaktan öğretimle alınmış belgeler
Çocuğunuzu yurt dışında bir okula yazdırmadan önce, okulun belgelerinin Türkiye’de denklik için değerlendirilip değerlendirilmeyeceğini denklik merkezine sorun.
Adım adım süreç
- Belgeleri toplayın. Mezunsanız diploma ve transkript; ara sınıftaysanız geçmiş yılların karneleri veya transkriptleri. Pasaportunuzun eğitim gördüğünüz ülkeye ait giriş-çıkış sayfalarının fotokopisini de hazırlayın.
- Apostili kontrol edin. Mezunların diploması apostilli olmalıdır. Apostil yoksa ve hâlâ o ülkedeyseniz, Türkiye’ye dönmeden alın.
- Tercümeyi yaptırın. Türkiye’deyseniz belgeleri yeminli tercümana çevirtip noterde onaylatın. Apostil şerhi de tercümeye dâhil edilir.
- e-Denklik formunu doldurun. Formdaki kişisel bilgileri pasaportunuzdaki yazımla, okul bilgilerini belgelerdeki adla girin.
- Denklik merkezine teslim edin. Formu, belgelerin asıllarını ve tercümeleri il millî eğitim müdürlüğündeki denklik merkezine götürün.
- Sonucu takip edin. Eksik belge varsa size bildirilir. Denklik belgesi verildiğinde, kullanacağınız kuruma (okul, üniversite, işveren) teslim edin.
Türkiye’ye dönmeden önce yapılacaklar
Denklik işlemlerinde en büyük zaman kaybı, Türkiye’ye döndükten sonra eksik bir belgenin yurt dışından istenmesidir. Dönüşten önce şunları yapmanız işinizi çok kolaylaştırır:
- Okuldan, son sınıfa ait karneyle birlikte geçmiş yılların da belgelerini isteyin.
- Mezunsanız diplomaya apostil aldırın. Transkripte de apostil aldırmak ileride işinize yarayabilir.
- Okuldan, öğrencinin hangi sınıfı bitirdiğini ve hangi sınıfa geçmeye hak kazandığını gösteren bir yazı isteyin. Bazı ülkelerin karnelerinde bu bilgi açıkça yazmaz.
- Okulun resmî statüsünü gösteren bir belge alın (devlet okulu mu, tanınmış özel okul mu). Bu belge, kabul edilmeyen belgeler listesinde bir sorun çıkarsa işinize yarar.
- Pasaportunuzun giriş-çıkış sayfalarının fotokopisini alın. Pasaport yenilendiyse eski pasaportu da saklayın.
Ülkeye göre pratik notlar
Her ülkenin okul sistemi farklıdır; tercümede bu farklar korunur, Türkiye’deki sisteme uyarlanmaz.
- Almanya: Belge adları okul türüne göre değişir (Hauptschule, Realschule, Gymnasium). Lise bitirme belgesi Abiturzeugnis’tir; Fachhochschulreife ise farklı bir yeterliktir. Ara sınıflarda notlar 1 (en iyi) ile 6 arasındadır. Lisenin son yıllarında ve Abiturzeugnis’te ise dersler 0–15 puanla notlanır ve genel ortalama 1,0–4,0 arasında yazılır. Her iki sistem de tercümede aynen bırakılır. Almanya’daki belgeler için Almanca tercüme sayfamıza da bakabilirsiniz.
- Amerika Birleşik Devletleri: Diplomayla birlikte resmî transkript (official transcript) istenir. Transkriptte GPA, kredi ve ders düzeyleri (Honors, AP gibi) yer alır; bunlar açıklamalı olarak çevrilir.
- Birleşik Krallık: GCSE ve A-Level sonuçları, derslerin girildiği sınav kurulu (AQA, Pearson Edexcel, OCR gibi) tarafından ayrı sertifikalarla verilir. Lise denkliği için bütün sertifikalar birlikte değerlendirilir; hepsini getirin.
- Fransa: Notlar 20 üzerinden verilir. Baccalauréat diplomasıyla birlikte not dökümünü (relevé de notes) de getirin. Belçika’da lise bitirme belgesi CESS’tir ve not sistemi okula göre değişir.
- Hollanda: Diploma ile birlikte not listesi (cijferlijst) verilir; ikisi birlikte çevrilir.
Bu listedeki belge adları en sık karşılaştığımız örneklerdir. Okulunuzun verdiği belgenin adı farklıysa, tercümede özgün adı parantez içinde korunur.
Tercüme masrafı nasıl hesaplanır?
Tercüme ücreti sayfa sayısına ve belgenin diline göre belirlenir. Bir lise diploması genellikle tek sayfadır. Transkriptler ve karneler ise okul sistemine göre bir ile birkaç sayfa arasında değişir. Noter onayı her tercüme için ayrıca ücretlendirilir.
Masrafı makul tutmak için şunlara dikkat edin:
- Yalnızca istenen belgeleri çevirtin. Ara sınıf öğrencisi için diploma gerekmez; mezun için ise bütün yılların karnelerine çoğu zaman gerek yoktur. Hangi belgelerin isteneceğini başvurudan önce denklik merkezine sorun.
- Aynı tercümeyi birden fazla yerde kullanmayı planlayın. Denklik için çevirttiğiniz diploma tercümesi, üniversite kaydında da istenebilir. Noterden birden fazla onaylı örnek almak, yeniden tercüme yaptırmaktan ucuzdur.
- Belgeleri tek seferde getirin. Belgeler parça parça gelirse her biri için ayrı noter işlemi gerekebilir.
Dosyanızın fotoğrafını gönderdiğinizde toplam sayfa sayısını ve noter masrafını önceden bildiririz.
Denklik ve üniversite başvurusu
Yurt dışında liseyi bitirip Türkiye’de üniversiteye girmek isteyen öğrenciler için denklik belgesi belirleyicidir. YKS ile yerleşecek öğrencinin diploma notunun ortaöğretim başarı puanına dönüştürülmesi gerekir ve bu dönüşüm için denklik belgesindeki bilgiler kullanılır. Denklik belgesi geç çıkarsa üniversite kaydında sorun yaşanabilir. Bu yüzden YKS’ye girmeyi planlıyorsanız başvuruyu sınavdan aylar önce yapın. Ortaöğretiminin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrenciler (Türk vatandaşları dâhil) YKS’ye girmeden, üniversitelerin yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarına da başvurabilir; bu yolun şartlarını üniversitenin duyurusundan takip edin.
Denklik belgesini aldıktan sonra
Denklik belgesi tek bir işlem için değil, öğrencinin bütün eğitim ve iş hayatı boyunca kullanılabilecek bir belgedir. Bu yüzden belgeyi aldıktan sonra:
- Aslını güvenli bir yerde saklayın. Kurumlara aslı yerine onaylı örneğini vermeyi tercih edin.
- Birkaç onaylı örnek alın. Okul, üniversite ve iş başvuruları için ayrı ayrı istenebilir.
- Bilgileri kontrol edin. Öğrencinin adı, doğum tarihi ve okul bilgileri pasaportla aynı mı? Bir hata görürseniz hemen denklik merkezine başvurun; hatalı bir belgeyle yapılan kayıt sonradan sorun çıkarabilir.
Denklik belgesi yurt dışında kullanılacaksa, örneğin öğrenci daha sonra başka bir ülkede okumak isterse, belgenin o ülkenin diline tercümesi ve apostili gerekebilir. Türkiye’de düzenlenen belgelere apostil Türkiye’de verilir.
Sık yapılan hatalar
- Yalnızca son yılın karnesini getirmek: Ara sınıflar için geçmiş yılların belgeleri de istenir.
- Giriş-çıkış sayfalarını unutmak: Pasaportun eğitim görülen ülkeye ait giriş-çıkış sayfaları istenir.
- Tercümeyi notere götürmemek: Türkiye’de yapılan tercümenin noter onaylı olması gerekir.
- Not dönüşümü yapılmış tercüme sunmak: Notlar asıldaki gibi çevrilmelidir.
- Diplomayı apostilsiz getirmek: Mezunların diploması apostilli olmalıdır ve yabancı belgenin apostili yalnızca o ülkede alınır.
- İsimleri farklı yazmak: Formda, tercümede ve pasaportta öğrencinin adı aynı yazılmalıdır. Özellikle Ü, Ş, Ğ gibi harfler yabancı belgelerde farklı yazılmış olabilir; tercümede pasaporttaki yazım esas alınır.
- Okul adını Türkçeleştirmek: Okulun adı çevrilir, ama özgün adı da parantez içinde korunur. Aksi hâlde komisyon okulu doğrulamakta zorlanabilir.
İki örnek durum
Almanya’da 10. sınıfı bitirip Türkiye’ye dönen bir öğrenci. Ailesi, okulun verdiği son üç yılın karnelerini (Zeugnis) ve sınıf geçme bilgisini gösteren yazıyı getirir. Belgeler Türkiye’de yeminli tercümanca çevrilir ve noterde onaylanır. Veli, e-Denklik formunu doldurup belgelerle birlikte il millî eğitim müdürlüğüne başvurur. Öğrenci, denklik sonucuna göre bir sonraki sınıfa kaydolur.
ABD’de lise mezunu olup Türkiye’de üniversite okumak isteyen bir öğrenci. Diplomaya ve resmî transkripte bulunduğu eyaletten apostil aldırır. Türkiye’de ikisini birlikte çevirtir ve noterde onaylatır. Denklik belgesini aldıktan sonra üniversite başvurusunu yapar.
Sık sorulan sorular
Denklik belgesi ne kadar sürede çıkar?
Süre, başvurduğunuz merkezin yoğunluğuna ve dosyanın eksiksiz olmasına bağlıdır. Eksik belge en sık gecikme nedenidir. Güncel süreyi başvuracağınız il millî eğitim müdürlüğünden öğrenin.
Uluslararası Bakalorya (IB) veya GCE A-Level diploması için de denklik gerekir mi?
Bu programlar da yurt dışı ortaöğretim belgesi sayılır ve Türkiye’de kullanılacaksa denklik gerekir. Üniversitelerin bu diplomalar için ayrıca puan şartları olabilir; başvurduğunuz üniversitenin sayfasını okuyun.
Tercümeyi yurt dışında yaptırdım, Türkiye’de kullanabilir miyim?
Yönetmeliğe göre yurt dışında yapılan tercümelerde konsolosluk onayı gerekir. Konsolosluk onayı olmayan yurt dışı tercümesi Türkiye’de kabul edilmeyebilir; bu durumda belgeyi Türkiye’de yeniden çevirtip noterde onaylatmak daha hızlı olur.
Denklik belgesinin aslını üniversite kaydında vermem gerekir mi?
Bazı üniversiteler kesin kayıt sırasında denklik belgesinin aslını belirli bir tarihe kadar teslim etmeyi şart koşar. Teslim edilmezse kayıt silinebilir. Üniversitenizin takvimini kontrol edin.
Pasaportum yenilendi, eski giriş-çıkış kayıtlarını nasıl gösteririm?
Eski pasaportunuz duruyorsa ilgili sayfalarının fotokopisini getirin. Kaybolduysa, yurt dışında bulunduğunuz süreyi gösteren başka bir belge (örneğin oturma izni) işe yarayabilir. Hangi belgenin kabul edileceğini denklik merkezine sorun.
Başvuruyu öğrenci mi yapar, veli mi?
Reşit olmayan öğrenciler için başvuruyu genellikle veli yapar. Reşit öğrenciler kendi adlarına başvurabilir. Velinin kimliği ve gerekiyorsa veliliği gösteren belge istenebilir.
Denklik başvurusunu yurt dışındayken yapabilir miyim?
Evet. Yurt dışındaysanız Türkiye’nin o ülkedeki eğitim müşavirliğine veya ataşeliğine başvurabilirsiniz. Bu durumda belgelerin tercümesi o ülkede yapılabilir, ancak tercümenin konsolosluk onaylı olması gerekir. Türkiye’ye dönüş tarihiniz yakınsa, başvuruyu Türkiye’de yapmak çoğu zaman daha pratiktir. Hangi yolun daha hızlı olacağını iki kuruma da sorarak karşılaştırabilirsiniz.
Tercüme ne kadar sürer?
Bir diploma veya karnenin tercümesi ve noter onayı çoğu zaman aynı gün ya da ertesi iş günü tamamlanır. Birkaç yılın karnesi ve uzun transkriptler varsa süre biraz uzayabilir. Dosyanızı gönderdiğinizde size kesin süreyi söyleriz.
Belgelerin asıllarını teslim etmem gerekir mi?
Yönetmeliğe göre asıllar denklik merkezine gösterilir. Uygulamada asılların incelenip iade edildiği durumlar yaygındır. Yine de başvurudan önce asıllarınızın fotokopisini alın ve merkezin uygulamasını sorun.
Denklik sonucuna itiraz edebilir miyim?
Evet. Denklik belgesine, düzenlenme tarihinden itibaren üç ay içinde, belgeyi düzenleyen denklik merkezine itiraz edilebilir. İkinci itiraz, denklik merkezi aracılığıyla Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığına iletilir; Başkanlığın kararı kesindir.
Çocuğum ara sınıftayken döndük, hangi sınıfa yazılacak?
Hangi sınıfa kaydolacağına, belgelerinin denkliğine göre karar verilir. Okul kaydı sırasında öğrencinin yaşı ve önceki öğrenimi birlikte değerlendirilir. Belgeleri eksiksiz getirmeniz, öğrencinin sınıf kaybetmemesi için en önemli adımdır.
Belgelerinizi birlikte hazırlayalım
Diplomanızın, karnelerinizin veya transkriptinizin fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin. Hangi belgelerin tercümesi gerektiğini ve noter masrafını baştan söyleyelim. Lise diploması tercümesi ve noter onaylı tercüme sayfalarımızda fiyatları bulabilirsiniz.
İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33
Kaynaklar: Millî Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği (2024); MEB duyurusu, “MEB Denklik Yönetmeliği Resmî Gazete’de yayımlandı” (9 Temmuz 2024).

