Türkiye'de yapılan yeminli tercüme Almanya'da kabul edilir mi?

Türkiye’de yapılan yeminli tercüme Almanya’da bazı kurumlarda kabul edilir, bazılarında edilmez. Kuralı tercümenin kalitesi değil, belgeyi sunduğunuz kurum belirler. Üniversite başvurularını yürüten uni-assist, Türkiye’deki yeminli tercümanların çevirisini belirli bir şartla kabul eder. Türkiye’deki Alman dış temsilcilikleri vize dosyasında Almanca tercüme ister ama kimin yapacağını yazmaz. Buna karşılık nüfus işlerine bakan Standesamt ve ehliyet dairesi (Führerscheinstelle) çoğu zaman Almanya’da yemin etmiş bir tercüman şartı arar.

Bu yazıda en sık karşılaşılan kurumları tek tek ele alıyor, belge türüne göre bir yol haritası çıkarıyor ve tercümeyi yaptırmadan önce sormanız gereken soruları sıralıyoruz. Amaç, aynı belgeyi iki kez çevirtmenizi ve gereksiz masrafa girmenizi önlemek.

Neden her kurum farklı kural uygular?

Almanya’da “yeminli tercüman” (beeidigter veya öffentlich bestellter Übersetzer), bir eyaletin yargı makamlarına yemin etmiş ve eyalet listesinde kayıtlı tercümandır. Türkiye’deki yeminli tercüman ise bir Türk noterine yemin etmiştir. İki ülkenin yemin sistemi birbirine otomatik olarak bağlı değildir. Türkiye’deki noterin yeminli tercüman kaydı, Alman kurumlarının erişebildiği bir sisteme düşmez.

Alman kurumları bu boşluğu iki yoldan çözer:

  • Kendi şartını yazar. Örneğin uni-assist, Türkiye’den gelen tercümeyi kabul ettiğini ve kaşede neyin yazması gerektiğini açıkça belirtir.
  • Almanya’daki tercümanı şart koşar. Nüfus ve ehliyet işlemlerinde kurum, tercümanın kimliğini kendi sisteminden doğrulayabilmek ister.

Bu yüzden “Almanya’da geçer mi?” sorusunun tek cevabı yoktur. Doğru soru, “Bu belgeyi Almanya’da hangi kuruma vereceğim?” sorusudur.

Türkiye’de ve Almanya’da yeminli tercüme nasıl çalışır?

İki sistemi yan yana görmek, kurumların neden farklı davrandığını anlamayı kolaylaştırır.

Türkiye’de: Yeminli tercüman, dil yeterliliğini belgeleyerek bir notere yemin eder. Tercümeyi imzalar ve üzerine kaşesini basar. Kurum isterse tercüman bu tercümeyi yemin ettiği notere götürür; noter, tercümanın imzasını onaylar. Böylece belge “noter onaylı tercüme” hâline gelir. Noter onayı, çevirinin içeriğini değil, tercümanın kimliğini ve imzasını teyit eder.

Almanya’da: Tercüman, bir eyaletin mahkemesine veya yetkili makamına yemin eder ve eyaletin listesine kaydedilir. Eyaletlerin bu kayıtları bir arada sunduğu ortak bir veri tabanı vardır (justiz-dolmetscher.de). Alman kurumları, tercümanın gerçekten yeminli olup olmadığını bu veri tabanından kontrol edebilir. Almanya’da noter onayı aşaması yoktur; tercümanın kendi onay şerhi yeterlidir.

Pratik sonuç şudur: Alman bir memur, Almanya’daki tercümanı birkaç saniyede doğrulayabilir; Türkiye’deki tercümanı ise doğrulayamaz. Bu yüzden doğrulamanın önemli olduğu nüfus ve ehliyet işlemlerinde Almanya’daki tercüman şartı daha sık görülür.

uni-assist: Türkiye’deki yeminli tercüme kabul edilir, bir şartla

160’tan fazla Alman üniversitesinde başvuru belgelerini uni-assist inceler. uni-assist’in Türkiye için yayımladığı ülke notlarına göre Türkiye’den gelen tercümelerde yalnızca yeminli tercüman çevirisi kabul edilir. Kritik ayrıntı kaşededir: kaşede “yeminli tercüman” ifadesi Türkçe olarak yer almalıdır. uni-assist, kaşesi yalnızca İngilizce veya yalnızca Almanca yazılmış tercümeleri kabul etmediğini açıkça belirtir.

Pratikte bu şu anlama gelir:

  • Türkiye’de yaptırdığınız Almanca veya İngilizce tercümede tercümanın kaşesinde “Yeminli Tercüman” yazısını kontrol edin.
  • Kaşesi “Sworn Translator” veya “Beeidigter Übersetzer” diye tek dilde basılmış bir tercüme uni-assist’te geri dönebilir.
  • Notere ilişkin ayrı bir şart uni-assist’in Türkiye notlarında yer almaz; ancak başvurduğunuz üniversite ek şart koyabilir. Üniversitenin kendi sayfasını mutlaka okuyun.

İnfoyed Tercüme’nin yeminli tercümelerinde kaşede Türkçe “yeminli tercüman” ibaresi bulunur. Lise diploması, transkript ve ÖSYM belgelerinizi aynı dosyada çevirtirseniz terimler de birbirini tutar. Hangi belgelerin istendiğini Almanya’da üniversite başvurusu için hangi belgeler istenir? yazımızda ayrıntılı anlattık.

Alman dış temsilcilikleri: Almanca tercüme istenir, tercüman şartı yer almaz

Türkiye’deki Alman dış temsilciliklerinin aile birleşimi (eşin yanına gitme) için yayımladığı bilgi notunda, Türkçe belgelerin Almanca tercümelerinin dosyaya eklenmesi istenir. Notta tercümeyi kimin yapacağına ilişkin bir şart yer almaz.

Aynı bilgi notunda dikkat çeken bir ayrıntı daha var: çok dilli Formül A, B ve C belgeleri için apostil gerekmediği belirtilir. Buna karşılık boşanma kararları için kesinleşme şerhi, apostil ve Almanca tercüme birlikte istenir.

Vize dosyası hazırlarken iki şeyi ayırmak gerekir:

  • Konsolosluğun istediği tercüme: Türkiye’de yeminli tercümanın yaptığı Almanca çeviri, temsilciliğin yazdığı biçime uyuyorsa dosyaya girer.
  • Almanya’ya vardıktan sonra yabancılar dairesinin (Ausländerbehörde) istediği belgeler: Bu daire şehirden şehre farklı uygulama yapabilir ve bazı belgeler için Almanya’daki tercümanı isteyebilir.

Vize türüne göre belge listesi değiştiği için başvurduğunuz vize türünün güncel bilgi notunu okuyun. Aile birleşimi dosyası için Almanya’da eşin yanına gitmek için hangi nüfus belgeleri istenir? yazımıza, diğer vize türleri için Almanya vize evrakları tercümesi sayfamıza bakabilirsiniz.

Standesamt: çoğu zaman Almanya’daki yeminli tercüman istenir

Standesamt, Almanya’da doğum, evlilik, isim ve vatandaşlık gibi nüfus kayıtlarını tutan dairedir. Örneğin Berlin eyaletinin isim uyarlaması (Angleichungserklärung) için yayımladığı hizmet sayfasında, yabancı belgelerin “Almanya’da yemin etmiş bir tercüman” tarafından çevrilmesi gerektiği yazar.

Bu, Almanya’da evlenecek, çocuğunun doğumunu kaydettirecek veya soyadını değiştirecek kişiler için önemli bir uyarıdır:

  • Standesamt için Türkiye’de tercüme yaptırmadan önce dairenin şartını yazılı olarak sorun.
  • Daire Almanya’daki tercümanı istiyorsa, Türkiye’de yaptırdığınız tercüme para kaybı olur.
  • Bazı daireler, çok dilli Formül belgelerini tercümesiz kabul eder. Formül belgeleri 1976 Viyana Sözleşmesi’ne (CIEC No. 16) taraf ülkelerde kural olarak tercüme ve tasdik gerektirmez; Almanya bu ülkelerden biridir.

Yani Almanya’daki nüfus işleri için çoğu zaman en ucuz yol, Türkiye’den Formül A (doğum), Formül B (evlenme) veya Formül C (ölüm) almaktır. Bu belgeler e-Devlet’ten barkodlu olarak alınabilir.

Führerscheinstelle: Türkiye’deki tercüme kabul edilmez

Türk ehliyetini Alman ehliyetiyle değiştirmek isteyenler için kural nettir. Almanya’daki ehliyet daireleri, yabancı ehliyetin değiştirilmesinde tercümenin ADAC gibi otomobil kulüplerince veya Almanya’da yemin etmiş tercümanlarca yapılmasını ister. Bu kural Almanya’nın sürücü belgesi yönetmeliğine (Fahrerlaubnis-Verordnung, § 29) ve dairelerin başvuru sayfalarına dayanır.

Bu durumda Almanya’daki ehliyet değişimi için Türkiye’de tercüme yaptırmayın; kabul edilmeyecek bir belgeye para ödemenizi istemeyiz.

Kurum kurum özet

Almanya’daki kurumTürkiye’deki yeminli tercümeNot
uni-assist (üniversite başvurusu)Kabul edilirKaşede Türkçe “yeminli tercüman” yazmalı
Alman dış temsilcilikleri (vize)Bilgi notunda tercüman şartı yokFormül A, B, C için apostil gerekmez; boşanma kararına apostil gerekir
Standesamt (nüfus işleri)Çoğu zaman kabul edilmezAlmanya’daki yeminli tercümanı ister; önce Formül belgesini deneyin
Führerscheinstelle (ehliyet)Kabul edilmezTercüme ADAC gibi otomobil kulüplerince veya Almanya’daki yeminli tercümanca yapılır
Ausländerbehörde (yabancılar dairesi)Şehre göre değişirBelgeyi vermeden önce yazılı şartı isteyin
İşveren veya özel şirketÇoğu zaman kabul edilirResmî bir şart yoksa işverenin tercihi belirler

Bu tablo, kurumların yayımladığı bilgilere dayanan genel bir yol haritasıdır. Kurumlar kurallarını değiştirebilir; işleminizden önce ilgili kurumun güncel sayfasını okuyun.

Belge türüne göre: hangisini nerede çevirtmelisiniz?

Kurum yerine belgeden yola çıkmak isteyenler için aynı bilgiyi belge türüne göre de toparladık:

  • Diploma, transkript, ÖSYM belgeleri: Üniversite başvurusu için Türkiye’de yeminli tercüme çoğu zaman yeterlidir. Kaşedeki Türkçe ibareyi kontrol edin. İş başvurusunda veya meslek tanıma (Anerkennung) işleminde ise ilgili makamın şartını ayrıca sorun.
  • Doğum, evlilik, ölüm kayıtları: Önce Formül A, B veya C alın. Bu belgeler Almanya’da kural olarak tercümesiz ve apostilsiz kabul edilir.
  • Nüfus kayıt örneği: Formül karşılığı olmayan bu belge için Almanca tercüme gerekir. Vize dosyasında Türkiye’de yapılan tercüme kullanılabilir; Standesamt’ta ise Almanya’daki tercümanı isteyebilirler.
  • Boşanma kararı: Kararın aslına Türkiye’de apostil alınır, ardından Almanca tercümesi yapılır. Vize için Türkiye’deki tercüme yeterli olabilir; Standesamt’taki evlilik işlemleri için kurumun şartını sorun.
  • Adli sicil kaydı: e-Devlet’ten bazı yabancı dillerde de alınabilir. Kurum, aldığınız dili kabul ediyorsa tercümeye gerek kalmayabilir.
  • Ehliyet: Türkiye’de tercüme yaptırmayın; Almanya’daki ehliyet dairesinin istediği yoldan çevirtin.

Apostil mi önce, tercüme mi?

Almanya ile Türkiye, apostil sözleşmesine taraftır. Türkiye’de düzenlenen ve Almanya’da kullanılacak bir belge için sıralama genellikle şöyledir:

  1. Belgenin aslına apostil alınır (idari belgeler için valilik veya kaymakamlık, mahkeme kararları için adliyedeki adalet komisyonu başkanlığı).
  2. Belge, apostil şerhiyle birlikte Almancaya çevrilir.
  3. Kurum isterse tercüme noterde onaylatılır.

Formül A, B ve C belgelerinde bu adımların hiçbiri gerekmez. Sıralamayı yanlış kurmak, tercümenin yeniden yapılmasına yol açar. Ayrıntılar için apostil nereden alınır yazımıza bakabilirsiniz.

Almanya için tercümede dikkat ettiğimiz noktalar

Belge Almanya’da kullanılacaksa, tercümeyi Alman kurumlarının okuma alışkanlığına göre hazırlarız:

  • İsimler pasaporttaki yazımla verilir. Ç, Ş, Ğ, İ gibi harfler pasaportta nasıl yazılmışsa tercümede de öyle yazılır. Alman kurumları isimleri pasaporttan kontrol eder; tek harf farkı bile dosyanın geri dönmesine yol açabilir.
  • Tarihler Alman biçimiyle uyumlu yazılır. Gün, ay ve yıl sırası korunur; ay adı yazıyla verilir. Böylece 03.04 gibi tarihlerde gün ile ay karışmaz.
  • Kurum ve unvan adları açıklamalı çevrilir. “Nüfus Müdürlüğü” veya “Kaymakamlık” gibi Türkiye’ye özgü kurumların Almancada birebir karşılığı yoktur. Kurumun ne iş yaptığını anlatan bir karşılık kullanır, gerekirse Türkçe adını parantez içinde bırakırız.
  • Mühür, imza ve kaşeler belirtilir. Belgenin üzerindeki her mühür ve imza tercümede “[Mühür]” ve “[İmza]” notlarıyla gösterilir. Barkod ve doğrulama kodları aynen aktarılır.
  • Apostil şerhi ayrıca çevrilir. Belgede apostil varsa, şerhteki on standart alanın tamamı tercümeye eklenir.

Maliyet açısından ne fark eder?

Tercüme ücreti belgenin uzunluğuna ve diline göre değişir. Türkiye’de Almanca yeminli tercüme, sayfa başına Almanca tercüme sayfamızda yazan tarifeden hesaplanır; noter onayı istenirse noter ücreti ayrıca eklenir. Almanya’daki yeminli tercümanların ücretleri ise kendi tarifelerine göre belirlenir.

Bir örnekle düşünelim: üç sayfalık bir belge seti için Türkiye’de yaptırılan tercüme kabul edilirse işiniz biter. Kabul edilmezse, aynı üç sayfa Almanya’da yeniden çevrilir ve iki kez ücret ödersiniz; üstelik başvurunuz bu süre boyunca bekler. Asıl maliyet farkını fiyat değil, reddedilen tercüme yaratır. Kabul edilmeyecek bir kurum için Türkiye’de yaptırılan tercüme, Almanya’da aynı belgenin yeniden çevrilmesi anlamına gelir. Bu yüzden ucuz tercümeyi değil, kabul edilecek tercümeyi seçin.

Üç örnek durum

Ayşe, Münih’te yüksek lisans yapacak. Üniversitesi başvuruları uni-assist üzerinden alıyor. Ayşe lisans diplomasını ve transkriptini Ankara’da yeminli tercümana İngilizceye çevirtiyor. Kaşede Türkçe “yeminli tercüman” ibaresi var. Tercüme uni-assist’te kabul ediliyor; Almanya’da yeniden tercüme gerekmiyor.

Mehmet, Almanya’daki eşinin yanına gidiyor. Vize dosyası için Formül B’yi e-Devlet’ten alıyor; tercüme ve apostil gerekmiyor. Tam tekmil vukuatlı nüfus kayıt örneğini Türkiye’de Almancaya çevirtiyor. Almanya’ya vardıktan sonra yabancılar dairesi aynı tercümeyi kabul ediyor; ancak Mehmet, başka şehirlerde farklı uygulama olabileceğini daha önce öğrenmiş ve belgenin aslını da yanında götürmüş.

Elif, Berlin’de soyadını değiştirecek. Standesamt, yabancı belgelerin Almanya’da yeminli tercümanca çevrilmesini istiyor. Elif, Türkiye’de tercüme yaptırmadan önce daireye e-posta atıyor ve şartı öğreniyor. Böylece aynı belgeyi iki kez çevirtmekten kurtuluyor.

Tercümeyi yaptırmadan önce kendinize sorun

Aynı belgeyi iki kez çevirtmemek için tercümeye başlamadan şu dört soruya cevap verin:

  1. Belgeyi hangi kuruma vereceğim? Üniversite, konsolosluk, Standesamt, ehliyet dairesi veya işveren.
  2. Kurum tercüman şartı yazıyor mu? Varsa bu şartı ekran görüntüsü veya e-posta olarak saklayın.
  3. Çok dilli bir belge alabilir miyim? Nüfus belgelerinde Formül A, B veya C çoğu zaman tercümeyi gereksiz kılar.
  4. Apostil gerekiyor mu? Apostilin belgenin aslına mı yoksa noter onaylı tercümeye mi alınacağını kurum belirler.

Sık sorulan sorular

Almanca tercümeyi Türkiye’de yaptırırsam noter onayı gerekir mi?

uni-assist’in Türkiye notlarında noter şartı yer almaz. Vize dosyalarında da çoğu zaman yeminli tercüme yeterlidir. Türkiye’deki bir kuruma sunulacak tercümelerde ise noter onayı sık istenir. Hangi onayın gerektiğini belgeyi vereceğiniz kurum belirler.

Almanya’daki yeminli tercümanın Türkiye’deki tercümeden farkı ne?

Çeviri kalitesi açısından fark yoktur; fark yemin sistemindedir. Almanya’daki tercüman Alman yargı makamlarına yemin etmiştir ve eyalet listelerinde görünür. Alman kurumları bu kişiyi kendi sistemlerinden doğrulayabildiği için bazı işlemlerde onu şart koşar.

Formül belgesi varken yine de tercüme gerekir mi?

Almanya, Formül belgelerini düzenleyen sözleşmeye taraftır. Bu belgeler kural olarak tercümesiz ve apostilsiz kabul edilir. Yine de kurum vukuatlı nüfus kayıt örneği gibi Formül olmayan bir belge istiyorsa, o belgenin tercümesi gerekir.

İngilizce tercüme Almanya’da işime yarar mı?

Bazı üniversiteler İngilizce belgeleri kabul eder; bu durumda Almanca tercümeye gerek kalmaz. Nüfus ve ehliyet işlemlerinde ise çoğu zaman Almanca istenir. Belgeyi vereceğiniz kurumun kabul ettiği dilleri kontrol edin.

Kurum “beglaubigte Übersetzung” istiyor; bu ne demek?

Almancada “beglaubigte Übersetzung”, onaylı tercüme demektir. Almanya’da bu onayı yeminli tercüman kendi şerhiyle verir. Kurum bu ifadeyi kullanıyorsa Türkiye’deki yeminli tercümeyi kabul edip etmediğini ayrıca sorun; bazı kurumlar bu ifadeyle Almanya’daki tercümanı kasteder.

Almanya’daki bir tercümanı nasıl bulurum?

Eyaletlerin yeminli tercüman kayıtları ortak bir veri tabanında (justiz-dolmetscher.de) yayımlanır. Dil ve şehir seçerek arama yapabilirsiniz. Kurum bir tercüman listesi veriyorsa o listeyi kullanın.

Türkiye’de yaptırdığım tercüme reddedilirse ne yapmalıyım?

Önce ret gerekçesini yazılı olarak isteyin. Gerekçe tercümanın kimliğiyle ilgiliyse, aynı belgeyi Almanya’daki bir yeminli tercümana çevirtmeniz gerekir. Gerekçe biçimle ilgiliyse (örneğin kaşede Türkçe ibare yoksa) bizimle iletişime geçin; durumu birlikte değerlendirelim.

Tercümeyi Almanya’ya postayla gönderebilir miyim?

Evet. Yeminli tercümenin aslını kargoyla gönderebilirsiniz. Ancak bazı kurumlar belgelerin aslını yüz yüze görmek ister; göndermeden önce kurumun kabul şeklini sorun.

Belgenizin hangi kurumda geçeceğini birlikte kontrol edelim

Belgenin fotoğrafını ve kurumun istediği şartı WhatsApp’tan gönderin. Tercümenin gerekip gerekmediğini, gerekiyorsa hangi dilde ve hangi onayla yapılması gerektiğini söyleyelim. Almanca tercüme ve Almanca yeminli tercüme sayfalarımızda fiyatları bulabilirsiniz.

İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33

Kaynaklar: uni-assist Türkiye ülke notları; Türkiye’deki Alman dış temsilciliklerinin “Merkblatt 01F – Ehegattennachzug” bilgi notu; Berlin eyaleti Standesamt hizmet sayfası (Angleichungserklärung); Almanya Sürücü Belgesi Yönetmeliği (FeV) § 29; CIEC 16 sayılı Sözleşme.