Yabancı ehliyeti Türk ehliyetine çevirme

Yurt dışından alınan ehliyetle Türkiye’de sınırsız süre araç kullanılamaz. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 88. maddesine göre (2020 değişikliğiyle) Türk vatandaşları ülkeye girişten itibaren en fazla 2 yıl, yabancılar en fazla 6 ay yabancı ehliyetle araç kullanabilir. Bu süreden sonra ehliyetin Türk ehliyetiyle değiştirilmesi gerekir. Bazı resmî sayfalarda eski bir düzenlemeye dayanan “1 yıl” bilgisine rastlayabilirsiniz; güncel süre 2 yıldır. Değişim nüfus müdürlüklerinde yapılır ve yabancı ehliyetin noter veya konsolosluk onaylı Türkçe tercümesi istenir.

Bu yazıda kimin ehliyet değiştirmesi gerektiğini, başvuru sürecini ve tercümede dikkat edilmesi gereken noktaları anlatıyoruz.

Kimler ehliyetini değiştirmeli?

  • Yurt dışında yaşayıp Türkiye’ye kesin dönüş yapan Türk vatandaşları
  • Türkiye’de ikamet izniyle yaşayan yabancılar
  • Çifte vatandaşlar ve Mavi Kart sahipleri

Kısa süreli ziyaret için gelenlerin ehliyet değiştirmesi gerekmez; yukarıdaki süreler içinde yabancı ehliyetle araç kullanabilirler.

Süre dolduktan sonra yabancı ehliyetle araç kullanmak, ehliyetsiz araç kullanmak gibi değerlendirilebilir. Sigorta şirketleri de kaza durumunda ehliyetin geçerliliğini sorgulayabilir. Dönüş tarihinizi planlarken ehliyet değişimini de takvime ekleyin.

Başvuru nereye yapılır?

Sürücü belgesi işlemleri 2 Nisan 2018’den itibaren emniyetten nüfus müdürlüklerine devredildi. Yabancı ehliyetin Türk ehliyetine değiştirilmesi için nüfus müdürlüğünden randevu alınır. Randevu, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nün randevu sistemi veya ALO 199 üzerinden alınabilir.

Randevuyu, belgelerinizin hazır olacağı tarihe göre alın. Tercüme ve noter onayı genellikle bir günde biter, ama sağlık raporu için aile hekiminden veya yetkili sağlık kuruluşundan randevu almanız birkaç gün sürebilir. Büyük şehirlerde nüfus müdürlüklerinin yoğunluğu değişkendir; bir müdürlükte randevu bulamazsanız, aynı ildeki başka bir müdürlüğü deneyebilirsiniz. Yabancıların başvurusunda ikamet izninin geçerli olması gerekir; ikamet izninizin süresi dolmak üzereyse önce onu yenileyin.

Hangi belgeler istenir?

Nüfus müdürlüklerinin uygulamasında genellikle şu belgeler istenir:

  • Yabancı ehliyetin aslı ve fotokopisi
  • Yabancı ehliyetin Türkçe tercümesi (noter veya konsolosluk onaylı)
  • Kimlik belgesi: Türk vatandaşları için kimlik kartı; yabancılar için pasaport ve ikamet izni
  • Sürücü sağlık raporu
  • Biyometrik fotoğraf
  • Kan grubu belgesi veya beyanı
  • Öğrenim belgesi (yurt dışından alındıysa noter onaylı Türkçe tercümesiyle)
  • Harç ve kart bedeli ödeme belgesi

Harç ve kart bedeli ehliyet sınıfına göre değişir ve her yıl güncellenir. Güncel tutarı randevu öncesinde nüfus müdürlüğünden veya Gelir İdaresi’nin harç tarifesinden öğrenin.

Belge listesi müdürlükten müdürlüğe küçük farklar gösterebilir. Randevunuzdan önce müdürlüğü arayıp güncel listeyi isteyin.

Sınava girmek gerekir mi?

Bu, ehliyetin alındığı ülkeye bağlıdır. Uygulamada 1968 tarihli Viyana Karayolu Trafiği Sözleşmesi’ne taraf ülkelerden alınan ehliyetlerin çoğu zaman sınavsız değiştirildiği, taraf olmayan ülkelerden alınanlarda ise kurs ve sınav istenebildiği bilinir. Bu konuda kesin bilgiyi başvurudan önce nüfus müdürlüğünden alın.

Ehliyetinizin hangi gruba girdiğini başvurudan önce nüfus müdürlüğüne sorun. Sınav gerekiyorsa tercüme ve diğer belgeler yine istenir, ama süreç birkaç hafta uzar.

Tercüme: noter mi, konsolosluk mu?

Yabancı ehliyetin Türkçe tercümesi şu iki yoldan biriyle onaylanır:

  • Türkiye’de: Yeminli tercümanın yaptığı tercüme notere onaylatılır.
  • Yurt dışında: Tercüme, o ülkedeki Türk konsolosluğunda onaylatılır.

Ehliyet Latin harfleriyle yazılmış ve İngilizce olsa bile resmî işlemde tercümesi istenir.

Tercümede dikkat ettiğimiz noktalar

  • Ehliyet sınıfları: Her sınıf (A, B, C, D, BE gibi) geçerlilik tarihleriyle birlikte ayrı ayrı yazılır. Bir sınıfın eksik çevrilmesi, Türk ehliyetinizde o sınıfın çıkmamasına yol açabilir.
  • Kısıtlama kodları: Ehliyetin arkasındaki sayısal kodlar (örneğin gözlük kullanma şartını gösteren 01 kodu) aynen aktarılır ve anlamı yazılır.
  • Tarihler: Veriliş ve geçerlilik tarihleri asılla karşılaştırılır; ay adı yazıyla verilir.
  • İsim: Pasaporttaki yazımla verilir.
  • Ehliyetin iki yüzü birlikte çevrilir.

Ehliyet tercümesi sayfamızda fiyatları bulabilirsiniz.

Ehliyet sınıfları Türk ehliyetinde nasıl karşılanır?

Türk ehliyetindeki sınıflar (M, A1, A2, A, B1, B, BE, C1, C, CE, D1, D ve diğerleri) büyük ölçüde Avrupa’daki sınıflandırmaya benzer. Bu yüzden Avrupa ülkelerinden alınmış ehliyetlerde sınıfların karşılığını bulmak genellikle kolaydır.

Diğer ülkelerde durum farklı olabilir. Örneğin Amerika Birleşik Devletleri’nde ehliyet sınıfları eyaletten eyalete değişir ve otomobil ehliyeti çoğu eyalette “Class D” veya “Class C” olarak adlandırılır. Bu harfler, Türk ehliyetindeki C ve D sınıflarıyla (kamyon ve otobüs) aynı anlama gelmez.

Bu yüzden tercümede iki kural uygularız:

  • Sınıf harfini asıldaki gibi bırakırız. “Class D” yazıyorsa, tercümede de “D sınıfı” yazar; Türk sınıflarına göre değiştirilmez.
  • Ehliyette sınıfın açıklaması varsa onu da çeviririz. Örneğin “otomobil ve hafif ticari araçlar” gibi bir açıklama, müdürlüğün doğru sınıfı belirlemesine yardım eder.

Hangi yabancı sınıfın hangi Türk sınıfına karşılık geldiğine nüfus müdürlüğü karar verir. Tercüman bu dönüşümü yapmaz.

Kısıtlama kodlarına dikkat

Avrupa Birliği ülkelerinin ehliyetlerinde ortak kısıtlama kodları kullanılır. En sık karşılaşılanlar:

  • 01: Görme düzeltmesi (gözlük veya lens)
  • 78: Yalnızca otomatik vitesli araç kullanma
  • 95: Mesleki yeterlilik (profesyonel sürücüler için)

Bu kodlar tercümede aynen aktarılır ve anlamları açıklanır. Özellikle 78 kodu önemlidir: Yurt dışında ehliyetini otomatik vitesli araçla almış biri, Türk ehliyetinde de bu kısıtlamayla karşılaşabilir. Ehliyetinizde bu kod varsa, değişim sırasında müdürlüğe sorun.

Ülkeye göre pratik notlar

  • Almanya, Hollanda, Avusturya ve diğer AB ülkeleri: Ehliyetler kart formatındadır ve sınıflar arka yüzde tarihleriyle birlikte yer alır. Tercümede iki yüz birlikte çevrilir. Almanca ehliyetler için Almanca tercüme sayfamıza da bakabilirsiniz.
  • Birleşik Krallık: Ehliyet kartı tek başına bütün bilgileri göstermeyebilir. Gerekirse ehliyet kaydınızın dökümünü de getirin.
  • Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada: Ehliyetler eyalet veya bölge tarafından verilir. Bazı eyaletlerin ehliyetlerinde ilk veriliş tarihi yazmaz; ehliyetinizi ne zamandan beri kullandığınızı gösteren bir belge istenebilir.
  • Arap harfli veya Kiril harfli ehliyetler: Irak, Suriye, Rusya, Ukrayna gibi ülkelerin ehliyetlerinde isimler Latin harflerle de yazılmış olabilir. Tercümede pasaporttaki Latin harfli yazım esas alınır.

Değişime kadar yabancı ehliyetle araç kullanırken

Yukarıdaki süreler içinde yabancı ehliyetinizle Türkiye’de araç kullanabilirsiniz. Bu dönemde trafik kontrolünde sorun yaşamamak için:

  • Ehliyetin aslını yanınızda taşıyın; fotokopi veya telefondaki fotoğraf yeterli değildir.
  • Pasaportunuzu veya Türkiye’ye giriş tarihinizi gösteren bir belgeyi yanınızda bulundurun. Sürenin dolup dolmadığı bu tarihe göre anlaşılır.
  • Ehliyetiniz Latin harfli değilse veya polis memurunun okuyamayacağı bir dildeyse, uluslararası sürücü belgesi veya ehliyetin Türkçe tercümesi işinizi kolaylaştırır.
  • Kiralık araç kullanıyorsanız, kiralama şirketinin yabancı ehliyetle ilgili kendi kurallarını önceden öğrenin.

Değişim için yaptıracağınız noter onaylı tercüme, bu dönemde aracınızda bulundurabileceğiniz bir belge olarak da işe yarar. Aslı nüfus müdürlüğüne verilecekse, araçta tutmak için noterden ikinci bir onaylı örnek almanız pratik olur. Bir kaza durumunda sigorta şirketi de ehliyetinizin geçerliliğini ve tercümesini görmek isteyebilir.

Masraf kalemleri

Ehliyet değişiminin toplam maliyeti tek bir ücretten oluşmaz. Hesap yaparken şu kalemleri dikkate alın:

  • Tercüme ve noter onayı: Ehliyet genellikle tek sayfa sayılır; iki yüzü birlikte çevrilir. Noter onayı ayrıca ücretlendirilir.
  • Sağlık raporu: Aile hekiminden veya yetkili sağlık kuruluşundan alınan raporun ücreti uygulamaya göre değişebilir.
  • Biyometrik fotoğraf: Fotoğrafçıdan alınır.
  • Harç ve kart bedeli: Ehliyet sınıfına göre değişir ve her yıl güncellenir.
  • Öğrenim belgesi tercümesi: Yurt dışından alınmış bir öğrenim belgesi isteniyorsa, onun tercümesi ve noter onayı da eklenir.
  • Sınav ve kurs ücretleri: Yalnızca ehliyetiniz sınavsız değiştirilemiyorsa gerekir.

Ehliyetinizin ve varsa öğrenim belgenizin fotoğrafını gönderdiğinizde, tercüme ve noter kalemlerinin toplamını önceden yazarız.

Randevu günü kontrol listesi

  • Yabancı ehliyetin aslı ve fotokopisi
  • Noter veya konsolosluk onaylı Türkçe tercüme
  • Kimlik kartı (yabancılar için pasaport ve ikamet izni)
  • Sürücü sağlık raporu (sisteme işlendiyse çıktısı gerekmeyebilir)
  • Biyometrik fotoğraf
  • Kan grubu belgesi
  • Gerekiyorsa öğrenim belgesi ve onaylı tercümesi
  • Harç ve kart bedeli ödeme belgesi

Sık yapılan hatalar

  1. Süreyi kaçırmak: Türkiye’ye girişten itibaren 2 yıl (vatandaşlar) veya 6 ay (yabancılar) dolduktan sonra yabancı ehliyetle araç kullanamazsınız. Değişimi bu süre içinde tamamlayın ve son haftaya bırakmayın; randevu bulmak zaman alabilir.
  2. Ehliyetin tek yüzünü çevirtmek: Sınıflar ve kısıtlama kodları genellikle arka yüzdedir.
  3. Onaysız tercüme götürmek: Noter veya konsolosluk onayı olmayan tercüme kabul edilmez.
  4. İsmi farklı yazmak: Ehliyetteki isim yazımı kimlik kartınızdan farklıysa, tercümede bu fark açıklanmalıdır.
  5. Süresi dolmak üzere olan ehliyetle başvurmak: Ehliyetin süresi değişim tamamlanmadan dolarsa işlem zorlaşabilir.
  6. Öğrenim belgesini unutmak: Yurt dışından alınmış öğrenim belgeniz varsa, onun da noter onaylı tercümesi gerekebilir.

İki örnek durum

Hollanda’da 20 yıl yaşayıp Ankara’ya kesin dönüş yapan bir vatandaş. Hollanda ehliyetinde B ve BE sınıfları var. Türkiye’ye girişinden sonraki ilk aylarda ehliyetinin iki yüzünü çevirtip noterde onaylatır. Aile hekiminden sürücü sağlık raporunu alır, harcı öder ve nüfus müdürlüğünden randevu alır. Ehliyeti sınavsız değiştirilir ve B ile BE sınıflarıyla Türk ehliyeti çıkar.

Türkiye’de ikamet izniyle yaşayan bir ABD vatandaşı. Ehliyeti bir ABD eyaletinden alınmış. Türkiye’ye girişinden itibaren 6 ay içinde değişim yapması gerekir. ABD 1968 Viyana Sözleşmesi’ne taraf olmadığı için, nüfus müdürlüğü sınav veya ek şart isteyebilir. Başvurudan önce müdürlükten bilgi alır ve ehliyetinin tercümesini noter onayıyla hazırlatır.

Ters yön: Türk ehliyetini yurt dışında kullanmak

Bu yazı yabancı ehliyetin Türkiye’de değiştirilmesini anlatıyor. Türk ehliyetinizi yurt dışında kullanacaksanız kurallar o ülkeye göre değişir. Örneğin Almanya’da Türk ehliyetinin değişimi için istenen tercümeyi Almanya’daki yeminli tercümanlar veya ADAC gibi kuruluşlar yapar; Türkiye’de yapılan tercüme kabul edilmez. Bu konuyu ehliyet tercümesi ve yurt dışında araç kullanma yazımızda anlattık.

Adım adım süreç

  1. Sürelerinizi kontrol edin: Türkiye’ye giriş tarihinizden itibaren 2 yıl (vatandaş) veya 6 ay (yabancı) dolmadan başvurun.
  2. Sağlık raporunu alın: Aile hekiminden veya yetkili sağlık kuruluşundan sürücü sağlık raporu alın.
  3. Ehliyeti tercüme ettirin: Ehliyetin iki yüzünün fotoğrafını gönderin; yeminli tercüme ve noter onayını yaptıralım.
  4. Harcı ve kart bedelini ödeyin.
  5. Nüfus müdürlüğünden randevu alın ve belgelerle birlikte gidin.
  6. Yabancı ehliyetin aslını yanınızda götürün: Değişim sırasında yabancı ehliyetinize ne olacağını (iade mi edileceğini, müdürlükte mi kalacağını) randevu sırasında müdürlüğe sorun.

Sık sorulan sorular

Ehliyetimin süresi dolmuşsa değiştirebilir miyim?

Süresi dolmuş ehliyetlerin değişiminde ek şartlar uygulanabilir veya değişim yapılmayabilir. Ehliyetinizi süresi dolmadan değiştirmeniz en güvenli yoldur.

Tercümeyi yurt dışında yaptırdım, Türkiye’de kabul edilir mi?

Yurt dışında yapılan tercüme, o ülkedeki Türk konsolosluğunda onaylatıldıysa kabul edilir. Onaysız yabancı tercüme kabul edilmez; bu durumda Türkiye’de yeniden tercüme ve noter onayı gerekir.

Uluslararası sürücü belgesi değişim yerine geçer mi?

Uluslararası sürücü belgesi, ehliyetin tercümesi gibi çalışır; tek başına ehliyet değildir ve asıl ehliyetle birlikte kullanılır. Türkiye’de kalış süresi dolduktan sonra değişim zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.

Yabancıyım, Türkiye’de oturma iznim var. Ne zamana kadar kendi ehliyetimi kullanabilirim?

Karayolları Trafik Yönetmeliğine göre yabancılar ülkeye girişten itibaren 6 ay yabancı ehliyetle araç kullanabilir. Bu süreden sonra Türk ehliyetine değiştirmeniz gerekir.

Ehliyetim Arapça veya Rusça, tercüme yapılabilir mi?

Evet. Arapça, Rusça, Farsça ve diğer dillerdeki ehliyetler de yeminli tercümanca Türkçeye çevrilip noterde onaylanır. Bu tür ehliyetlerde isimlerin Latin harfli yazımı için pasaportunuzu esas alırız; bu yüzden ehliyetle birlikte pasaportunuzun fotoğrafını da gönderin.

Ehliyetimi kaybettim, ne yapmalıyım?

Değişim için ehliyetin aslı gerekir. Ehliyetinizi kaybettiyseniz, önce ehliyeti veren ülkeden yeni bir ehliyet veya ehliyet kaydınızı gösteren resmî bir belge almanız gerekir. Bu belgenin Türkiye’de kabul edilip edilmeyeceğini nüfus müdürlüğüne sorun; kabul edilecekse onun da onaylı tercümesi istenir.

Profesyonel sürücüyüm, C veya D sınıfı ehliyetimi de değiştirebilir miyim?

Ağır vasıta sınıfları da değiştirilebilir, ama bu sınıflarda ek şartlar daha sık uygulanır. Türkiye’de ticari olarak sürücülük yapmak için ayrıca mesleki yeterlilik belgesi (SRC) ve psikoteknik değerlendirme gibi belgeler istenir. Bu belgeler için ilgili kuruma ayrıca başvurmanız gerekir.

Değişimden sonra yabancı ehliyetimle yurt dışında araç kullanabilir miyim?

Bu, yabancı ehliyetinizin değişim sırasında size iade edilip edilmediğine ve ehliyeti veren ülkenin kurallarına bağlıdır. Yurt dışına sık gidiyorsanız, değişimden önce bu konuyu nüfus müdürlüğüne ve ehliyeti veren ülkenin makamlarına sorun.

Tercüme ne kadar sürer?

Bir ehliyetin tercümesi ve noter onayı çoğu zaman kısa sürede tamamlanır; acil işler için süreyi ve ücreti önceden yazarız. Ehliyetin iki yüzünün net fotoğrafını göndermeniz yeterlidir; noter onayı için ehliyetin aslını veya onaylı bir suretini görmemiz gerekebilir.

Türkiye’ye girip çıkarsam süre yeniden başlar mı?

Sürenin nasıl hesaplanacağı, Türkiye’de kalış biçiminize göre değişebilir. Türkiye’ye kesin dönüş yaptıysanız veya ikamet izniyle yaşıyorsanız, kısa yurt dışı seyahatlerine güvenerek değişimi ertelemeyin. Trafik kontrolünde veya bir kaza sonrasında sürenin dolup dolmadığı tartışma konusu olabilir. En güvenli yol, Türkiye’ye yerleştikten sonra değişimi ilk aylarda tamamlamaktır.

Ehliyetimde iki farklı dil var, ikisi de çevrilir mi?

Bazı ülkelerin ehliyetlerinde bilgiler iki dilde yazılır (örneğin Arapça ve İngilizce). Tercümede belgedeki bütün bilgiler Türkçeye aktarılır; aynı bilginin iki dildeki tekrarı tek satırda verilir ve bu durum tercümede belirtilir.

Sağlık raporunu nereden alırım?

Sürücü sağlık raporu, aile hekimlerinden veya yetkili sağlık kuruluşlarından alınabilir. Rapor sisteme işlendiği için çoğu zaman kâğıt olarak götürmeniz gerekmez; yine de randevudan önce müdürlüğe sorun.

Ehliyetinizi birlikte kontrol edelim

Ehliyetinizin iki yüzünün fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin. Tercüme ve noter onayının toplam tutarını yazalım.

İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33

Kaynaklar: Karayolları Trafik Yönetmeliği; Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü sürücü belgesi işlemleri; 1968 Viyana Karayolu Trafiği Sözleşmesi.