Son güncelleme: 22 Kasım 2026
Forklift, vinç veya ekskavatör kullananların karşısına çıkan belgeler farklı soruları cevaplar; en sık karıştırılan ikisi operatörlük belgesi ile MYK belgesidir. MEB operatörlük belgesi (İş Makinesi Kullanma Yetki Belgesi), 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 42. maddesine göre belirli bir makinenin kursunu ve sınavını başardığınızı gösterir. MYK mesleki yeterlilik belgesi ise 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu Kanunu’na göre, yetkilendirilmiş bir belgelendirme kuruluşunun yaptığı teorik ve uygulamalı sınavda, ilgili ulusal yeterliliğin istediği bilgi ve beceriye sahip olduğunuzu gösterir. İkisi birbirinin yerine geçmez; hatta ekskavatör ve mobil vinç operatörlüğünde MYK sınavına girebilmek için önce operatörlük belgesi gerekir. Bazı mesleklerde MYK belgesi zorunludur: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Tebliğ 2026/1’ine göre ekskavatör operatörü ve mobil vinç operatörü için zorunluluk 23 Mart 2027‘de başlar.
Bu yazıda üç belgenin (operatörlük belgesi, G sınıfı sürücü belgesi, MYK belgesi) farkını, forklift, vinç ve ekskavatör için hangi ulusal yeterliliğin bulunduğunu, zorunluluk tarihlerini, muafiyetleri, belgenin geçerlilik süresini, nasıl sorgulandığını ve yurt dışında kullanırken tercümenin nerede devreye girdiğini anlatıyoruz. Operatörlük belgesinin ve G sınıfının nasıl alındığını ayrıca iş makinesi operatörlük belgesi ve G sınıfı ehliyet yazımızda ele aldık.
Üç belge, üç ayrı soru
| MEB operatörlük belgesi | G sınıfı sürücü belgesi | MYK mesleki yeterlilik belgesi | |
|---|---|---|---|
| Cevapladığı soru | Bu makinenin kursunu ve sınavını geçti mi? | Bu iş makinesini karayolunda sürebilir mi? | Bu mesleği ulusal standarda göre yapabildiğini sınavla kanıtladı mı? |
| Dayanağı | 2918 sayılı Kanun m.42 | Karayolları Trafik Yönetmeliği m.75–76 | 5544 sayılı Kanun ve ulusal yeterlilikler |
| Kim düzenler? | MEB veya MEB’in yetkilendirdiği kurumlar | Nüfus müdürlüğü (sertifika sürücü kursundan) | MYK’nın yetkilendirdiği belgelendirme kuruluşu |
| Süresi | Belgede yazıyorsa o tarih | 10 yıl | Operatör yeterliliklerinin güncel sürümlerinde 5 yıl |
| Sorgulama | e-Devlet, MEB hizmeti | e-Devlet, sürücü belgesi bilgileri | MYK Portalı ve e-Devlet |
Kısacası operatörlük belgesi eğitimi, G sınıfı trafikte sürmeyi, MYK belgesi meslekte yeterliliği gösterir. İş yerinde işveren, iş müfettişi veya yabancı bir kurum bunların birini ya da birkaçını isteyebilir.
MYK belgesi nedir, kim verir?
MYK’nın açıklamasına göre mesleki yeterlilik belgeleri, Türk Akreditasyon Kurumunca EN ISO/IEC 17024 personel belgelendirme standardına göre akredite edilmiş ve MYK tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlarca düzenlenir. Sınavlar ulusal yeterliliklerde tanımlanan esaslara göre teorik ve uygulamalı (performans) olarak yapılır ve görüntü kaydına alınır.
Belgenin bazı özellikleri:
- Tek biçim: Bütün MYK belgeleri MYK onaylı tek bir formatta basılır.
- Güvenlik: Arka yüzde MYK logolu hologram etiket ve doğrulama için karekod bulunur.
- Seviye: Belgede yeterliliğin seviyesi yazar. Bu seviye Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi’ne (TYÇ) göre belirlenir; TYÇ Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi’ne referanslandığı için sekiz TYÇ seviyesi sekiz Avrupa seviyesine karşılık gelir. Forklift, vinç ve ekskavatör yeterlilikleri Seviye 3‘tür.
- Dil: MYK’ya göre belgeler 2019’dan beri bütün mesleklerde Türkçe-İngilizce düzenlenir; aday isterse Türkçe-Almanca, Türkçe-Fransızca, Türkçe-İspanyolca, Türkçe-Rusça veya Türkçe-Arapça da düzenlenebilir.
Belge zorunluluğu: hukuki dayanak
5544 sayılı Kanuna 2015’te 6645 sayılı Kanunla eklenen ek 1. madde, belge zorunluluğunun temelidir. MYK’nın açıklamasına göre bu maddeye göre tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup MYK tarafından standardı yayımlanan ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının tebliğlerinde belirtilen mesleklerde, tebliğin yayımından on iki ay sonra MYK belgesi olmayan kişiler çalıştırılamaz.
- Denetim: İş müfettişlerince yapılır.
- Yaptırım: Kurala aykırı davranan işveren veya işveren vekiline her bir çalışan için idari para cezası verilir. MYK’nın sayfasına göre bu ceza 2026 için çalışan başına 8.980 TL’dir.
- Tebliğler: İlk tebliğ 25.05.2015 tarihinde 40 meslekle yayımlandı; liste sonraki tebliğlerle genişledi. En yenisi, 23.03.2026 tarihli ve 33202 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tebliğ (Sıra No: 2026/1)‘dir ve 40 meslek daha ekler.
Yükümlülük işverene aittir: Belgesiz çalışanı çalıştıran işverene ceza uygulanır. Bu yüzden zorunluluk kapsamındaki mesleklerde işveren, işe alımda MYK belgesini isteyebilir.
Forklift, vinç ve ekskavatör: hangi yeterlilik, zorunlu mu?
Aşağıdaki bilgiler MYK Portalındaki ulusal yeterlilik listesinden ve “Belge Zorunluluğu Kapsamındaki Meslekler” listesinden (Kasım 2026’da erişildi) alınmıştır.
| Ulusal yeterlilik | Kod ve seviye | Belge zorunluluğu | Sınava giriş şartı (güncel sürüm) |
|---|---|---|---|
| Ekskavatör Operatörü | 11UY0028-3, Seviye 3 | Tebliğ 2026/1 ile listede; zorunluluk 23.03.2027 | KTK m.42’ye göre düzenlenen operatörlük belgesi |
| Mobil Vinç Operatörü | 13UY0172-3, Seviye 3 | Tebliğ 2026/1 ile listede; zorunluluk 23.03.2027 | KTK m.42’ye göre düzenlenen operatörlük belgesi |
| Endüstriyel Taşımacı (forklift birimi dâhil) | 13UY0145-3, Seviye 3 | Listede; portaldaki zorunluluk tarihi 08.04.2022 | Forklift birimi için forklift operatörlük belgesi |
| Köprülü Vinç Operatörü | 15UY0205-3, Seviye 3 | Listede; portaldaki zorunluluk tarihi 10.11.2019 | Ulusal yeterlilikteki şartlar |
| Kule Vinç Operatörü | 22UY0498-3, Seviye 3 | Zorunluluk listesinde yer almıyor (Kasım 2026) | Eğitim programını tamamlamış olmak veya en az 2 yıl meslekte çalışmış olmak |
| Liman Forklift Operatörü | 12UY0088-3, Seviye 3 | Listede; portaldaki zorunluluk tarihi 02.10.2020 | Ulusal yeterlilikteki şartlar |
Not: MYK Portalı, Tebliğ 2026/1 ile eklenen meslekler için ‘Belge Zorunluluk Tarihi’ sütununda Tebliğ’in yayım tarihini (23.03.2026) gösterir; Tebliğ’in 3. maddesine göre zorunluluk yayımdan on iki ay sonra, 23.03.2027’de başlar.
Birkaç ayrıntı önemlidir:
- Forklift: Depo ve üretim alanlarındaki forklift kullanımı, MYK’da ayrı bir “forklift operatörü” yeterliliği olarak değil, Endüstriyel Taşımacı yeterliliğinin bir birimi olarak yer alır. Güncel sürümde (Rev. 04, 19.01.2022) seçmeli birimler forklift, elektrikli transpalet, elektrikli istif makinesi, çekici kullanımı ve sapancılıktır; belge için zorunlu birimle birlikte en az bir seçmeli birimden başarılı olmak gerekir. Limanlarda çalışanlar için ayrıca Liman Forklift Operatörü yeterliliği vardır.
- Vinç: “Vinç operatörü” tek bir belge değildir. Mobil vinç, kule vinç, köprülü vinç ve liman vinçleri için ayrı yeterlilikler bulunur ve zorunluluk durumları farklıdır.
- Ekskavatör: Tebliğ 2026/1 ekine göre ekskavatör operatörü (11UY0028-3) İnşaat sektöründe Seviye 3 olarak listededir. Aynı ekte beton pompa operatörü ile iş makinesi bakım ve onarımcısı da yer alır.
Liste değişebilir. Kendi mesleğinizin durumunu MYK Portalındaki güncel listeden kontrol edin.
Muafiyetler: kimden MYK belgesi aranmaz?
Tebliğ 2026/1’in 3. maddesinin ikinci fıkrasına göre şu kişiler, diplomalarında, ustalık belgelerinde veya kurs bitirme belgelerinde yazan bölüm, alan, program ve dallarda çalıştıkları sürece MYK belgesi şartından muaftır:
- 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi alanlar,
- MEB’e bağlı mesleki ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin mesleki ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olanlar,
- 1 Ocak 2022’den önce, 5580 sayılı Kanunun 6. maddesinin altıncı fıkrası kapsamında MEB’in belirlediği programları başarıyla tamamlayıp kurs bitirme belgesi alanlar.
Eski tarihli operatörlük belgenizin bu muafiyete girip girmediği, belgenin hangi programla ve hangi yıl verildiğine bağlıdır. Bunu işverene ve MYK’ya (ALO 170) sorun; eski belgelerle ilgili ayrıntıları eski operatörlük belgesi hâlâ geçerli mi yazısında anlattık.
Geçerlilik süresi, gözetim ve yenileme
Ekskavatör Operatörü (Rev. 01), Mobil Vinç Operatörü (Rev. 01), Kule Vinç Operatörü (Rev. 00) ve Endüstriyel Taşımacı (Rev. 04) ulusal yeterliliklerinin güncel sürümlerinde:
- Geçerlilik süresi 5 yıldır.
- Gözetim sıklığı satırında bir şart yazmaz.
- Yenileme: 5 yılın sonunda belge sahibinin performansı şu yollardan en az biriyle değerlendirilir: 5 yıl içinde toplam en az iki yıl veya son altı ay boyunca ilgili alanda çalıştığını gösteren kayıtları (hizmet dökümü, referans yazısı, sözleşme, fatura, portfolyo vb.) sunmak ya da yeterlilik birimlerinin uygulama sınavlarına katılmak.
MYK’nın sıkça sorulan sorularına göre belge süresi dolmadan yenilenebilir; yenilenmezse süre bitince geçerliliği sona erer. Yenileme, belgenin alındığı kuruluşta yapılmak zorunda değildir; o yeterlilikte yetkili herhangi bir kuruluşa başvurulabilir. Gözetim şartı olan yeterliliklerde ise kuruluş, belge sahibinden meslekte çalışmayı sürdürdüğünü gösteren kanıt ister; bu kanıt verilmezse belge askıya alınabilir veya iptal edilebilir.
Eski sürümlerde kurallar farklı olabilir. Örneğin Endüstriyel Taşımacı yeterliliğinin 2013 tarihli ilk sürümü, belgenin 24 aydan fazla ara verilmemesi şartıyla 5 yıl geçerli olduğunu ve geçerlilik süresinde en az bir kez başarım raporu istendiğini yazıyordu. Belgenizin hangi sürüme göre verildiğini belgedeki yeterlilik kodundan ve kuruluşunuzdan öğrenin.
İş güvenliği tarafı: “yetkin operatör”
MYK zorunluluğu olmayan bir makinede de işverenin yükümlülükleri vardır. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (RG 25.04.2013/28628):
- maddede operatörü, “iş ekipmanını kullanma konusunda yetkin olan çalışan” olarak tanımlar.
- maddede (2022 değişikliği) işverenin, iş ekipmanını kullanacak çalışana kullanmadan önce riskler ve bunlardan kaçınma yollarına ilişkin eğitim vermesini ister.
- EK-II madde 2.1’de kendinden hareketli iş ekipmanlarının (forklift, ekskavatör gibi) güvenli kullanım konusunda uygun eğitim almış çalışanlarca kullanılacağını söyler.
Bu yönetmelikteki periyodik kontrol ise makinenin kendisiyle ilgilidir; vinç veya forkliftin periyodik kontrol raporu operatörün belgesi yerine geçmez. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 02.01.2025 tarihli duyurusuna göre tehlikeli işlerde mesleki eğitim belgesi olarak ustalık belgesi, ilgili alandaki diploma veya ilgili alanda alınmış MYK belgesi kabul edilir; meslek MYK zorunluluğu kapsamındaysa MYK kuralları uygulanır.
Belgeler nasıl sorgulanır?
- MYK belgesi: MYK Portalında “Sorgulama” başlığı altındaki aday sorgulama bölümünden veya e-Devlet’ten sınav sonuçları ve belge bilgileri görülür. İşveren veya bir kurum, portaldaki “Mesleki Yeterlilik Belgesi Doğrulama” bölümünden ya da belgenin arkasındaki karekodla belgeyi doğrulayabilir. Bilgilerde hata varsa düzeltmeyi sınava girdiğiniz kuruluştan istersiniz.
- MEB operatörlük belgesi: e-Devlet’te “İş Makinesi Operatörlük Belgesi” ve “İş Makinesi Operatörlük Belgesi Doğrulama” hizmetleri bulunur.
- G sınıfı: Belgede kullanabileceğiniz makinenin kodu yazar (ör. 105.04 Ekskavatör, 105.06 Forklift, 105.31 Mobil Vinç).
Belgenizi kaybettiyseniz MYK’ya göre yeniden basım talebini belgeyi aldığınız kuruluşa iletirsiniz.
Yurt dışında kullanım ve tercüme
Yurt dışında bir işveren genellikle eğitiminizi, yeterliliğinizi ve deneyiminizi birlikte görmek ister. Türkiye’deki belgelerin yeterli sayılıp sayılmayacağına çalışacağınız ülkenin kurumu ve işveren karar verir; ülke örneklerini yurt dışı şantiyelerinde operatör olarak çalışmak için istenen belgeler yazısında anlattık.
Tercüme açısından belgeler farklıdır:
- MYK belgesi zaten Türkçe-İngilizce düzenleniyorsa İngilizce kabul eden bir kurum için ayrıca tercüme gerekmeyebilir. Kurum başka bir dil istiyorsa iki dilli belgeyi o dilde düzenletme imkânını belgelendirme kuruluşunuza sorun. Belgeyle birlikte verilen sertifika eki, yeterlilik birimlerini ve seviyeyi açıklar.
- MEB operatörlük belgesi ve G sınıfı sürücü belgesi Türkçedir; yabancı kurum isterse yeminli tercümesi hazırlanır. Tercümede makine türü, makine kodu, belge numarası ve tarihler aynen aktarılır; ad ve soyad pasaporttaki yazımla verilir.
- Onay: Tercümeye belgenin taranmış kopyası veya fotoğrafı üzerinden başlanabilir; noter onayı için ise belgenin aslı veya onaylı sureti gerekir. Kurum noter onayı veya apostil isterse tercüme noter onayına sunulur, gerekiyorsa noter onayına kaymakamlık veya valilikten apostil alınır. e-Devlet çıktısının kendisine apostil gerekiyorsa ıslak imzalı belge alınır ya da çıktının noterde “aslı gibidir” onaylı sureti yapılıp ona apostil alınır.
Üç örnek durum
Kocaeli’de bir lojistik deposunda forklift kullanan çalışan. İşveren, Endüstriyel Taşımacı (Seviye 3) belgesini istiyor. Çalışan, forklift birimine girebilmek için önce forklift operatörlük belgesini e-Devlet’ten kontrol ediyor; ardından yetkili bir kuruluşta sınava giriyor.
Ankara’da şantiyede çalışan mobil vinç operatörü. 2018’de MEB onaylı kurstan operatörlük belgesi almış. Mobil vinç operatörlüğü 23 Mart 2027’den itibaren zorunluluk kapsamında. Belgesinin 1 Ocak 2022 öncesi kurs bitirme belgesi muafiyetine girip girmediğini işverene ve MYK’ya soruyor; muaf değilse sınava hazırlanıyor.
Almanya’daki bir firmadan teklif alan ekskavatör operatörü. Firmaya iki dilli MYK belgesini, operatörlük belgesinin ve G sınıfı sürücü belgesinin Almanca tercümesini ve çalıştığı yılları gösteren işveren yazılarını gönderiyor. Firma kendi eğitim ve görevlendirme kurallarını ayrıca uyguluyor.
Sık yapılan hatalar
- MYK belgesini operatörlük belgesi sanmak: MYK sınavı operatörlük eğitiminin yerine geçmez; ekskavatör ve mobil vinçte sınava giriş için operatörlük belgesi şarttır.
- “Vinç belgem var” demek: Mobil, kule ve köprülü vinç ayrı yeterliliklerdir.
- Süreyi kaçırmak: Güncel operatör yeterliliklerinde MYK belgesi 5 yıl geçerlidir; süre bitmeden yenileme şartlarını öğrenin.
- Muafiyeti varsaymak: Muafiyet, belgede yazan alanda çalışmaya bağlıdır.
- Makine kontrol raporunu operatör belgesi sanmak: Periyodik kontrol makineyle ilgilidir.
Kontrol listesi
- Hangi makinede çalışıyorum; bu makinenin MYK’da hangi yeterliliği var?
- Mesleğim belge zorunluluğu listesinde mi; zorunluluk tarihi ne?
- Muafiyete giren bir diplomam, ustalık belgem veya 2022 öncesi kurs belgem var mı?
- MYK sınavına girmek için operatörlük belgem hazır mı?
- MYK belgemin bitiş tarihi ve yenileme yolu belli mi?
- Yurt dışı için hangi belgeler hangi dilde isteniyor?
Sık sorulan sorular
MYK belgesi ile operatörlük belgesi aynı şey mi?
Hayır. Operatörlük belgesi MEB’in kurs ve sınav sisteminden gelir; MYK belgesi ise yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşunun ulusal yeterliliğe göre yaptığı sınavla verilir. Ekskavatör ve mobil vinçte MYK sınavına girmek için operatörlük belgesi gerekir.
Forklift kullanmak için MYK belgesi zorunlu mu?
Depo ve üretim alanlarındaki forklift kullanımı Endüstriyel Taşımacı (13UY0145-3) yeterliliğinin bir birimidir ve bu yeterlilik MYK Portalındaki belge zorunluluğu listesinde yer alır. Muafiyetiniz olup olmadığını işverenle birlikte değerlendirin.
Ekskavatör operatörleri için MYK belgesi ne zaman zorunlu?
Tebliğ 2026/1 (RG 23.03.2026) yayımından on iki ay sonra, yani 23 Mart 2027’den itibaren; muaf olanlar hariç.
Kule vinç operatörü için MYK belgesi zorunlu mu?
Kule Vinç Operatörü (22UY0498-3) yeterliliği Kasım 2026 itibarıyla MYK Portalındaki zorunluluk listesinde yer almıyor. İşveren yine de bu belgeyi isteyebilir; liste değişebileceği için güncel listeye bakın.
MYK belgesi kaç yıl geçerli?
Forklift, vinç ve ekskavatör yeterliliklerinin güncel sürümlerinde 5 yıl. Eski sürümlere göre verilmiş belgelerde şartlar farklı olabilir.
Belgemi nasıl yenilerim?
Süre bitmeden, o yeterlilikte yetkili bir kuruluşa başvurursunuz. Son 5 yılda çalıştığınızı gösteren kayıtlar (hizmet dökümü, referans yazısı gibi) veya uygulama sınavı kullanılır.
MYK belgemi nereden sorgularım?
MYK Portalındaki sorgulama bölümünden veya e-Devlet’ten. Belgenin arkasındaki karekod da doğrulama içindir.
MYK belgesinin tercümesi gerekir mi?
MYK’ya göre belgeler 2019’dan beri Türkçe-İngilizce düzenleniyor. Kurum başka bir dil veya resmî tercüme isterse tercüme hazırlanır; kararı belgeyi isteyen kurum verir.
G sınıfı ehliyet MYK belgesinin yerine geçer mi?
Hayır. G sınıfı karayolunda sürme yetkisidir; MYK belgesi mesleki yeterliliği gösterir.
İlgili rehberler
- İş Makinesi Operatörlük Belgesi ve G Sınıfı Ehliyet Nasıl Alınır?
- Eski Operatörlük Belgesi Hâlâ Geçerli mi?
- Yurt Dışı Şantiyelerinde Operatör Olarak Çalışmak İçin İstenen Belgeler
Belgelerinizi birlikte hazırlayalım
Operatörlük belgenizin, sürücü belgenizin ve varsa MYK belgenizin fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin; tercüme gereken belgeleri ve tercümenin biçimini birlikte belirleyelim. Belgeyi kabul edip etmeme kararı belgeyi isteyen kurumundur. Tercüme hizmetimiz: makine operatörlük belgesi tercümesi.
İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33
Kaynaklar: 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu Kanunu ek m.1 (6645 sayılı Kanunla); Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2026/1; RG 23.03.2026/33202) ve eki; MYK, “MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi”, “MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu” ve “Adaylar ve Belge Sahipleri Tarafından Sıkça Sorulan Sorular” sayfaları (Kasım 2026’da erişildi); MYK Portalı, ulusal yeterlilik listesi ve Belge Zorunluluğu Kapsamındaki Meslekler listesi (Kasım 2026’da erişildi); Ulusal yeterlilikler: 11UY0028-3 Ekskavatör Operatörü Rev. 01, 13UY0172-3 Mobil Vinç Operatörü Rev. 01, 22UY0498-3 Kule Vinç Operatörü Rev. 00, 13UY0145-3 Endüstriyel Taşımacı Rev. 00 ve Rev. 04; İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (RG 25.04.2013/28628; 18.02.2022/31754 değişikliği) m.4, m.11, EK-II; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.42; e-Devlet Kapısı, MEB hizmetleri; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı duyurusu (02.01.2025).

