Son güncelleme: 22 Kasım 2026
Türkiye’de çalışacak bir yabancının çalışma izni başvurusunda en sık tercümesi istenen belge diplomadır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının belge listesi, diploma veya geçici mezuniyet belgesinin yeminli mütercim veya resmî makamlarca onaylı Türkçe tercümesini ister. Pasaport Latin harfleriyle yazılı değilse onun da onaylı çevirisi eklenir. Eğlence sektöründe çalışacak yabancı sanatçılardan istenen bonservisin ise hem onaylı Türkçe tercümesi hem de üzerinde apostil veya dış temsilcilik tasdiki aranır. Sağlık, eğitim, havacılık ve mühendislik gibi alanlarda bunlara ön izin, denklik veya lisans belgeleri eklenir.
Bu yazıda başvurunun nasıl yürüdüğünü, Bakanlığın listesine göre hangi belgenin hangi biçimde istendiğini, sektöre göre ek belgeleri ve tercümede genellikle nelere dikkat edildiğini anlatıyoruz. Çalışma izni kararını Bakanlık verir; bu yazı genel bir rehberdir ve hukuki danışmanlık değildir.
Başvuru nasıl yürür?
6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanununun 7. maddesine göre çalışma izni başvuruları yurt içinde doğrudan Bakanlığa, yurt dışında ise yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk büyükelçiliği veya başkonsolosluğuna yapılır. Bakanlığın sayfalarına göre iki yol şöyle işler:
- Yurt dışından başvuru: Yabancı, bulunduğu ülkedeki Türk dış temsilciliğine çalışma vizesi için başvurur ve 16 haneli bir referans numarası alır. Bu numarayı Türkiye’deki işverenine bildirir; işveren e-Devlet üzerinden başvuruyu tamamlar. Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin 17. maddesine göre işverenin bu işlemi çalışma vizesi başvurusundan itibaren otuz gün içinde yapması gerekir.
- Yurt içinden başvuru: Türkiye’de en az altı ay süreli geçerli ikamet izni olan yabancılar için işveren başvuruyu doğrudan Bakanlığa yapar.
Belgeler kâğıt olarak gönderilmez; Bakanlığın e-İzin sistemine taranarak yüklenir. Kanuna göre eksiksiz başvurular otuz gün içinde değerlendirilir. Eksik belge varsa değerlendirme ertelenir; Yönetmeliğin 19. maddesine göre eksiklik, belgelenmiş bir mücbir sebep yoksa otuz gün içinde tamamlanmalıdır, aksi hâlde başvuru reddedilir. Bu yüzden tercümeleri başvurudan önce hazır etmek, süreyi rahatlatır.
Bakanlığın listesine göre genel belgeler
Bakanlığın “Çalışma İzni Değerlendirme Sürecinde Gerekli Bilgi ve Belgeler” sayfası (Kasım 2026) her başvuruda istenen temel belgeleri şöyle sayar:
| Belge | Tercüme veya onay şartı |
|---|---|
| İşveren ve yabancının imzaladığı iş sözleşmesi | Bakanlığın sayfasında örnek sözleşmeler yer alır |
| Pasaport sureti | Latin harfleriyle yazılı değilse yeminli mütercim veya resmî makamlarca onaylı çevirisi |
| Diploma veya geçici mezuniyet belgesi sureti | Yeminli mütercim veya resmî makamlarca onaylı Türkçe tercümesi |
| Şirketin son sermaye ve ortaklık yapısını gösteren Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi | Türkçe belge |
| Son yıla ait, vergi dairesi veya yeminli mali müşavir onaylı bilanço ve kâr/zarar tablosu | Türkçe belge |
Diploma ne zaman zorunlu? Aynı sayfaya göre mesleki hizmetler kapsamında çalışacak yabancılar ile Bakanlığın gerekli gördüğü mesleklerde çalışacaklar için diploma zorunludur. Ev hizmetlerinde diploma istenmez; bitirilen son okula ilişkin beyan yeterlidir.
Pasaportun süresi: Bakanlığın sayfası, çalışma izinlerinin pasaportun bitiş tarihinden altmış gün önceki tarihi aşmayacak şekilde düzenlendiğini ve başvuru tarihinde altmış günden az süresi kalmış pasaportla yapılan başvuruların işleme alınmadığını belirtir. Pasaportu yakında dolacak bir yabancı, tercüme yaptırmadan önce pasaportunu yenilemeyi düşünmelidir; yeni pasaportun numarası ve tarihleri farklı olacağı için eski pasaporta dayanan tercüme işe yaramayabilir.
Bakanlık belgelerin onaylı örneğini isteyebilir
Yönetmeliğin 15. maddesi iki önemli yetki tanır:
- Genel Müdürlük, belgelerin kâğıt ortamında aslının ya da ilgisine göre Türk dış temsilciliği, yabancının ülkesinin Türkiye’deki temsilciliği, ilgili ulusal veya yabancı kurumlar veya noter tarafından tasdik edilmiş bir örneğinin sunulmasını isteyebilir.
- Genel Müdürlük, belgeleri yeniden tercüme ettirebilir.
Aynı madde, sahte veya yanıltıcı belge sunulduğunun tespiti hâlinde başvurunun reddedileceğini ve durumun adli mercilere bildirileceğini yazar. Kısacası sisteme yüklenen tercüme sonradan kontrol edilebilir; tercümenin aslına tam uygun olması bu yüzden önemlidir.
Bakanlığın listesi diploma için apostil şartını ayrıca saymaz. Ancak belge yurt dışında düzenlendiyse ve Bakanlık tasdikli bir örnek isterse, ya da diploma denkliği gibi başka bir işlem gerekiyorsa, apostil veya konsolosluk tasdiki gündeme gelebilir. Bu iki onay arasındaki farkı apostil mi, konsolosluk tasdiki mi? yazımızda anlattık.
Sektöre göre ek belgeler
Bakanlığın aynı sayfası, bazı sektörler için ek belgeler sayar:
- Sağlık: Özel sağlık kurumlarında çalışacak yabancı sağlık meslek mensupları için, kurumun bulunduğu ilin İl Sağlık Müdürlüğünden alınmış ve yabancının mesleki yeterliliğini gösteren ön izin belgesi. Bakanlığın sıkça sorulan sorular sayfasına göre yurt dışından mezun olan doktor ve hemşireler için diploma denklik belgesi ibrazı zorunludur.
- Eğitim: Millî Eğitim Bakanlığına bağlı özel öğretim kurumlarında çalışacaklar için Millî Eğitim Bakanlığından alınmış, yabancının mesleki yeterliliğini gösteren belge.
- Mühendis ve mimarlar: Yurt dışında yükseköğrenim görmüşlerse, Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliğine uygun olarak alınacak diploma veya geçici mezuniyet denklik belgesi.
- Havacılık: Yabancı pilotlar için pilot lisansının yeminli mütercim veya resmî makamlarca onaylı Türkçe tercümesi. Çalışma izni, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden alınacak validasyon belgesiyle birlikte geçerlilik kazanır.
- Eğlence: Yabancı sanatçının uluslararası üne sahip olduğunu veya benzer düzeydeki yabancı işletmelerde çalıştığını gösteren bonservisin onaylı Türkçe tercümesi; bonservisin üzerinde 1961 Lahey Sözleşmesi’ne göre apostil veya dış temsilcilik tasdiki bulunmalıdır. İş sözleşmesi Türkçe ve yabancının dilinde düzenlenir.
- Özellik arz eden doğrudan yabancı yatırımlar: Kilit personel için bonservis ve tercümesi, diploma sureti ve tercümesi ile yurt dışındaki ana şirketin görevlendirme yazısı.
Ön izin ve denklik ne demek?
Ön izin, bazı mesleklerde çalışma izni başvurusundan önce ilgili bakanlığın vermesi gereken onaydır. 6735 sayılı Kanunun 8. maddesi ve Yönetmeliğin 20. maddesine göre sağlık hizmetlerinde Sağlık Bakanlığı, eğitim hizmetlerinde Millî Eğitim Bakanlığı, yabancı öğretim elemanları için Yükseköğretim Kurulu ön izin verir. Ön iznin hangi belgelerle verileceğini ilgili kurum belirler; bu kurumların istediği yabancı belgeler için de tercüme gerekir.
Denklik, yurt dışında alınan diplomanın Türkiye’deki karşılığının resmî olarak tespit edilmesidir. Lisans ve yüksek lisans diplomalarının denkliği YÖK’ten, doktora ve sanatta yeterlik denkliği ise Üniversitelerarası Kurul’dan (ÜAK) alınır. Denklik başvurusunun belge listesini ilgili kurum yayımlar. Denklik sürecinde sık yaşanan sorunları yurt dışı yüksek lisans denkliği neden reddedilir? yazımızda anlattık.
Ön izin alınan mesleklerde, Yönetmeliğe göre Bakanlık yabancının o meslek için gerekli nitelik ve uzmanlığa sahip olup olmadığını ayrıca değerlendirmez. Diğer mesleklerde Bakanlık, mesleki yeterliliği gösteren ek belgeler isteyebilir.
Türk vatandaşlarına ayrılmış meslekler
Bazı meslekler kanunlarla Türk vatandaşlarına ayrılmıştır ve bu mesleklerde yabancıya çalışma izni verilmez; 6735 sayılı Kanunun 9. maddesi bu başvuruların reddedileceğini sayar. Bakanlığın “Türk Vatandaşlarına Hasredilen Meslekler” sayfası güncel listeyi verir. Tercüme masrafına girmeden önce mesleğin bu listede olup olmadığını kontrol edin.
Tercümede genellikle dikkat edilen noktalar
- İsimler pasaporttaki yazımla verilir. Diploma, pasaport ve iş sözleşmesindeki ad aynı olmalıdır. Diplomadaki ad farklı bir alfabeyle yazılmışsa, tercümede pasaporttaki Latin harfli yazım esas alınır. Bu konuyu pasaportta isim farklı, belgelerde isim uyuşmazlığı yazımızda anlattık.
- Bölüm ve unvan adları anlamıyla çevrilir. Türkiye’deki bir bölüm adına benzetilmez; denkliği yetkili kurum belirler.
- Diplomanın arka yüzü ve ekleri (onay şerhleri, apostil, notlar) tercümeye dâhil edilir.
- Tarihler aslıyla tek tek karşılaştırılır; farklı takvimle yazılmış tarihler aslındaki gibi aktarılır.
- Mühür ve imzalar tercümede belirtilir.
Tercümenin hangi biçimde (yeminli tercüman onaylı, noter onaylı) hazırlanacağını başvurunun özelliğine göre birlikte belirleyebiliriz. Ayrıntılar için noter onaylı tercüme sayfamıza bakabilirsiniz.
Sisteme yükleme öncesi pratik notlar
Belgeler e-İzin sistemine taranarak yüklendiği için, tercümenin kendisi kadar taranmış kopyanın kalitesi de önemlidir:
- Tercümeye kopyayla başlanabilir: Tercüme, belgenin taranmış kopyası veya PDF’i üzerinden hazırlanabilir; tercümeye noter onayı alınacaksa asıl belge veya onaylı suret gerekir.
- Aslı ve tercümesi birlikte: Diplomanın taranmış sureti ile tercümesini aynı belge grubunda, okunaklı biçimde hazırlayın. Tercümenin hangi belgeye ait olduğu ilk bakışta anlaşılmalıdır.
- Bütün sayfalar: Diplomanın arka yüzünde onay şerhi, apostil veya kayıt numarası varsa o yüz de taranır ve tercümeye dâhil edilir.
- Okunaklılık: Mühür, imza ve küçük yazılar okunmuyorsa, tercüme de o kısımları “okunamamıştır” diye not etmek zorunda kalır. Belgeyi yüksek çözünürlükte tarayın.
- Asıllar elinizde kalsın: Yönetmelik, Bakanlığın kâğıt aslı veya tasdikli örneği isteyebileceğini yazar. Yabancı, yurt dışında düzenlenen belgelerinin asıllarını Türkiye’ye gelirken yanında getirmelidir.
Geçici mezuniyet belgesi ve yeni mezunlar
Bakanlığın listesi diploma yerine geçici mezuniyet belgesini de kabul eder. Diploması henüz basılmamış yeni bir mezun için bu belge kullanılabilir; tercümesi diplomayla aynı kurala tabidir. Ancak denklik gerektiren mesleklerde denklik kurumunun geçici belgeyle başvuru kabul edip etmediğini ayrıca kontrol edin. Diploma sonradan çıktığında, ileride uzatma veya başka bir işlem için diplomanın da tercümesini hazırlamak işinizi kolaylaştırır.
Uzatma başvurusunda
6735 sayılı Kanuna göre çalışma izni uzatma başvurusu, iznin dolmasına altmış gün kalmasından itibaren ve her durumda süre dolmadan yapılır; süre geçtikten sonra yapılan uzatma başvuruları reddedilir. Uzatmada hangi belgelerin yeniden yükleneceği sistemdeki listede görünür. Pasaport yenilendiyse ve Latin harfli değilse yeni pasaportun çevirisi gerekebilir. Daha önce yaptırdığınız diploma tercümesini saklamanız, uzatmada zaman kazandırır.
Aile üyeleri ve ikamet izni
6735 sayılı Kanunun 12. maddesine göre çalışma izni ikamet izni yerine geçer. Ancak yabancının eşi ve çocukları için ayrıca aile ikamet izni başvurusu yapılır. Göç İdaresi’nin başvuru sayfaları, bu başvurularda yurt dışından alınan evlilik ve doğum belgeleri gibi belgelerin apostilli ve noter onaylı Türkçe tercümesini ister. Ayrıntılar ikamet izni başvurusunda yabancı belge tercümesi yazımızda.
Adım adım hazırlık
- Mesleği kontrol edin. Türk vatandaşlarına ayrılmış bir meslek mi, ön izin gerekiyor mu?
- Başvuru yolunu belirleyin. Yabancının Türkiye’de en az altı aylık ikamet izni varsa yurt içinden, yoksa dış temsilcilik üzerinden.
- Pasaportu kontrol edin. Süresi yeterli mi; Latin harfli değilse çevirisi gerekecek.
- Diplomayı hazırlayın. Aslını ve varsa onay şerhlerini edinin; gerekiyorsa denklik başvurusunu erken yapın.
- Tercümeleri yaptırın. Diploma, gerekiyorsa pasaport, lisans veya bonservis.
- İşveren belgelerini toplayın. Ticaret sicili gazetesi, bilanço, iş sözleşmesi.
- Sisteme yükleyin ve asılları saklayın. Bakanlık asıl veya tasdikli örnek isteyebilir.
Sık yapılan hatalar
- Diplomayı tercümesiz yüklemek: Bakanlığın listesi onaylı Türkçe tercüme ister.
- İsimleri farklı yazmak: Pasaport, diploma ve sözleşme arasında yazım farkı ek soru doğurabilir.
- Ön izin gereken meslekte doğrudan başvurmak: Sağlık ve eğitim gibi alanlarda önce ön izin gerekir.
- Denkliği son ana bırakmak: Mühendis, mimar ve sağlık meslekleri için denklik belgesi istenir.
- Pasaport süresini hesaba katmamak: İzin, pasaport bitiminden altmış gün öncesini aşmayacak şekilde düzenlenir; altmış günden az süresi kalmış pasaportla yapılan başvuru işleme alınmaz.
Örnek durum
Ankara’daki bir yazılım şirketi, Mısır’da yaşayan Mısırlı bir mühendisi işe almak istiyor. Mühendis Kahire’deki Türk temsilciliğine çalışma vizesi için başvurur ve referans numarasını şirkete iletir. Diploması Arapça olduğu için Türkçeye çevrilir; isim, pasaporttaki Latin harfli yazımla verilir. Mühendislik alanında çalışacağı için şirket, Bakanlığın listesindeki diploma denklik şartının bu pozisyona uygulanıp uygulanmadığını önceden kontrol eder. Şirket, vize başvurusundan itibaren otuz gün içinde belgeleri e-İzin sistemine yükleyerek başvuruyu tamamlar.
Sık sorulan sorular
Çalışma izni için diploma tercümesi şart mı?
Diploma istenen başvurularda, Bakanlığın listesi diplomanın yeminli mütercim veya resmî makamlarca onaylı Türkçe tercümesini ister. Mesleki hizmetlerde ve Bakanlığın gerekli gördüğü mesleklerde diploma zorunludur.
Tercümenin noter onaylı olması gerekir mi?
Bakanlığın listesi “yeminli mütercim veya resmî makamlarca onaylı” tercüme ifadesini kullanır. Yönetmelik ise Genel Müdürlüğün noter dâhil yetkili makamlarca tasdik edilmiş örnek isteyebileceğini yazar. Başvurunun özelliğine göre biçimi baştan belirlemek iyi olur.
Diplomaya apostil gerekir mi?
Bakanlığın listesi diploma için apostili ayrıca saymaz; apostil veya dış temsilcilik tasdikini açıkça istediği belge, eğlence sektöründeki bonservistir. Bakanlık tasdikli örnek isterse veya denklik gibi başka bir işlem gerekirse apostil gündeme gelebilir.
Pasaportun tercümesi istenir mi?
Pasaport Latin harfleriyle yazılı değilse, Bakanlığın listesine göre yeminli mütercim veya resmî makamlarca onaylı çevirisi başvuruya eklenir.
İngilizce diploma da tercüme edilir mi?
Bakanlığın listesi diplomanın Türkçe tercümesini ister ve İngilizce için ayrı bir istisna yazmaz. Bu yüzden İngilizce diplomalar da genellikle Türkçeye çevrilir.
Başvuruyu kim yapar?
Bir işverene bağlı çalışacak yabancı için başvuruyu işveren e-Devlet üzerinden yapar. Yurt dışından başvuruda yabancı önce Türk dış temsilciliğine çalışma vizesi için başvurur.
Doktor olarak çalışmak için ne gerekir?
Bakanlığın sıkça sorulan sorular sayfasına göre yabancı doktor ve hemşireler Sağlık Bakanlığından ön izin alır; yurt dışından mezunsa diploma denklik belgesi ibrazı zorunludur.
Bakanlık tercümemi kabul etmezse ne olur?
Yönetmelik, Genel Müdürlüğe belgeleri yeniden tercüme ettirme yetkisi verir. Tercümenin aslına tam uygun olması bu riski azaltır.
Diplomam henüz çıkmadı, ne sunabilirim?
Bakanlığın listesi diploma yerine geçici mezuniyet belgesini de kabul eder. Bu belgenin de yeminli mütercim veya resmî makamlarca onaylı Türkçe tercümesi istenir. Denklik gereken mesleklerde denklik kurumunun kuralını ayrıca kontrol edin.
Eksik belge çıkarsa ne kadar sürem var?
Yönetmeliğe göre eksiklik bildirildikten sonra, belgelenmiş bir mücbir sebep yoksa otuz gün içinde tamamlanmalıdır; tamamlanmazsa başvuru reddedilir.
İlgili rehberler
- Türkiye’de Süresiz Çalışma İzni Şartları
- Yabancıların İkamet İzni Başvurusu İçin Belge Tercümesi ve Apostil
- Pasaporttaki İsim ile Diğer Belgelerdeki İsim Farklıysa Ne Yapılır?
Belgelerinizi birlikte hazırlayalım
Diplomanın, pasaportun ve varsa lisans veya bonservis belgesinin fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin. Tercüme gereken belgeleri ve tercümenin biçimini birlikte belirleyelim; başvurunun kabulüne Bakanlık karar verir.
İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33
Kaynaklar: 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu m.7, m.8, m.9, m.12 (mevzuat.gov.tr); Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği (RG 02.02.2022/31738) m.15, m.17, m.19, m.20; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü, Çalışma İzni Değerlendirme Sürecinde Gerekli Bilgi ve Belgeler, Başvuru Türleri ve Çalışma İzni Sıkça Sorulan Sorular sayfaları (Kasım 2026); Göç İdaresi Başkanlığı ikamet izni istenen belgeler sayfaları.

