Son güncelleme: 21 Kasım 2026
Yerleşim yeri belgesi (eski adıyla ikametgâh) e-Devlet’te Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün (NVİ) üç ayrı hizmetiyle alınır. Yerleşim Yeri (İkametgâh) ve Diğer Adres Belgesi bugünkü adresinizi gösterir. Tarihçeli Yerleşim Yeri ve Diğer Adres Belgesi önceki adreslerinizi de gösterir. Aynı Hanede İkamet Eden Kişi Belgesi ise adresinizde kayıtlı kişilerin listesini verir. Üçü de barkodludur. NVİ’nin Adres Kayıt Sistemi Uygulama Yönergesine göre yerleşim yeri belgesinin geçerlilik süresi düzenleme tarihinden itibaren 30 gündür.
Bu yazıda üç belgenin farkını, e-Devlet’te hangi adımlarla alındığını, hangi durumda hangisinin istendiğini ve yurt dışında kullanılacaksa nelere dikkat edileceğini anlatıyoruz. e-Devlet ekranları zaman zaman değişebilir; adımları güncel ekrana göre takip edin.
Üç belgenin farkı
| Belge | Ne gösterir? | Sık istendiği yerler |
|---|---|---|
| Yerleşim yeri ve diğer adres belgesi | Bugünkü yerleşim yeri adresinizi (ve varsa diğer adresinizi) | Okul, iş başvurusu, bazı resmî işlemler |
| Tarihçeli yerleşim yeri ve diğer adres belgesi | Bugünkü adresin yanında önceki adreslerinizi ve taşınma tarihlerini | Bazı vize başvuruları, bazı kamu ilanları, belirli süre ikamet şartı olan işlemler |
| Aynı hanede ikamet eden kişi belgesi | Kendi adresinizde kayıtlı oturan kişilerin listesini | Aile yardımı, sosyal hizmet başvuruları, bazı vize veya oturum dosyaları |
Kısaca: “Nerede oturuyorsunuz?” sorusuna yerleşim yeri belgesi, “Ne zamandan beri orada oturuyorsunuz, daha önce nerede oturdunuz?” sorusuna tarihçeli belge, “Evde sizinle kimler oturuyor?” sorusuna aynı hanede ikamet eden kişi belgesi cevap verir.
“Diğer adres” ne demek?
Yerleşim yeri adresi, kişinin yaşamını sürekli olarak sürdürdüğü adrestir. Bunun dışında kullandığınız ikinci bir adres (örneğin yazın kaldığınız bir ev) “diğer adres” olarak beyan edilebilir. NVİ’nin adres beyan formundaki açıklamaya göre diğer adresi bildirmek zorunlu değildir; isteyen yerleşim yeri adresiyle birlikte bildirir. Diğer adresiniz kayıtlıysa belgede o da görünür. e-Devlet’te ayrıca Diğer Adres Silme hizmeti bulunur.
Hangi giriş yöntemleriyle alınır?
e-Devlet’teki üç hizmet için de şu kimlik doğrulama yöntemlerinden biriyle giriş yapabilirsiniz:
- e-Devlet şifresi
- Mobil imza
- Elektronik imza
- T.C. kimlik kartı (kart okuyucu veya mobil uygulama ile)
- İnternet bankacılığı
Bu hizmetleri e-Devlet’in mobil uygulamasından da kullanabilirsiniz; belgeyi telefondan alıp PDF olarak kaydedebilirsiniz.
Yerleşim yeri belgesi adım adım
- e-Devlet’e girin ve arama kutusuna “yerleşim yeri” yazın. Yerleşim Yeri (İkametgâh) ve Diğer Adres Belgesi Sorgulama hizmetini seçin.
- Belgenin kimin için alınacağını seçin. Ekranda kendiniz için veya eşiniz ya da çocuğunuz için alma seçenekleri bulunur. Yönergeye göre ergin olmayan çocuğun adres bilgisini ana veya baba alabilir; boşanmış ebeveynlerde bu hak velayet sahibine aittir. Aynı ailedeki diğer kişilerin adres bilgisi için vekâletname gerekir.
- Belgenin neden verileceğini seçin. Ekranda genellikle “Kuruma İbraz”, “Kurum Talebi” ve “Kişi Talebi” gibi seçenekler yer alır. Belgeyi bir kuruma vereceksiniz “Kuruma İbraz”ı seçip kurumun adını yazarsınız. Kurum size yazılı bir talep gönderdiyse “Kurum Talebi”ni seçip yazının sayısını ve tarihini girersiniz.
- Belgenin kullanım amacını belirtin. Seçtiğiniz amaç belgenin üzerinde yazar.
- Belgeyi oluşturun ve PDF olarak indirin. Belgenin üzerinde bir barkod numarası bulunur.
Belgeyi oluşturmadan önce ekranda görünen adresinizin doğru olup olmadığını kontrol edin. Adres yanlışsa belgeyi almadan önce düzeltmeniz gerekir. Bunu adresim e-Devlet’te yanlış görünüyor yazımızda anlattık.
Tarihçeli yerleşim yeri belgesi adım adım
Tarihçeli belge ayrı bir hizmettir: Tarihçeli Yerleşim Yeri ve Diğer Adres Belgesi Sorgulama.
- e-Devlet’te arama kutusuna “tarihçeli yerleşim yeri” yazın ve hizmeti açın.
- Ekrandaki bilgilendirme metnini okuyun ve onay kutusunu işaretleyip devam edin.
- Belgenin neden alınacağını seçin. Bir kuruma verecekseniz “Kuruma İbraz”ı seçip kurumun adını yazın.
- Sorgulama yapın ve belgeyi PDF olarak indirin.
Tarihçeli belgede bugünkü adresinizin yanında önceki adresleriniz ve bu adreslere taşınma tarihleri yer alır. NVİ yönergesine göre yerleşim yeri değiştiren kişilerin önceki adresleri elektronik ortamda on yıl süreyle saklanır. Bu nedenle çok eski adresler belgede görünmeyebilir. Belgenin kaç yıl geriye gittiğini kendi belgenizde kontrol edin.
e-Devlet aynı gün içinde yeni bir belge oluşturmanıza izin vermeyebilir. Bu yüzden belgeyi oluşturduktan sonra PDF’i hemen kaydedin.
Aynı hanede ikamet eden kişi belgesi adım adım
Bu belge Aynı Hanede İkamet Eden Kişi Belgesi Sorgulama hizmetinden alınır. e-Devlet’teki açıklamaya göre bu hizmetle kendi yerleşim yeri adresinizde oturan kişilerin listesini içeren barkodlu belgeyi alabilirsiniz.
- e-Devlet’te “aynı hanede” yazarak hizmeti açın.
- Ekrandaki adımları izleyerek belgeyi oluşturun.
- Listede görünen kişileri kontrol edin ve PDF’i indirin.
Bu belge özellikle iki durumda işe yarar:
- Bir kurum sizden “hanede kimler var” bilgisini istediğinde: Örneğin bazı sosyal yardım başvurularında.
- Adresinizde tanımadığınız biri kayıtlı mı diye merak ettiğinizde: Listede tanımadığınız bir isim varsa nüfus müdürlüğüne başvurmanız gerekir.
Listede eşiniz veya çocuğunuz görünmüyorsa, onların adres kaydı başka bir adreste kalmış olabilir. Vize veya aile birleşimi gibi işlemlerde bu durum soru doğurabilir; başvurudan önce adres kayıtlarını eşleştirmeniz iyi olur.
Belge ne kadar süre geçerli?
NVİ’nin Adres Kayıt Sistemi Uygulama Yönergesine göre yerleşim yeri ve diğer adres belgesinin geçerlilik süresi düzenleme tarihinden itibaren 30 gündür. Kurumlar ise kendi işlemleri için farklı bir süre yazabilir. Örneğin Boğaziçi Üniversitesinin tarihçeli yerleşim yeri belgesi duyurusunda belgenin son üç ay içinde alınmış olması istenir; Litvanya’nın vize listesi gibi bazı listeler ise belgelerin bir haftadan eski olmamasını şart koşar. Kurumun yazdığı süre ile Yönergedeki 30 günlük süre farklıysa belgeyi başvuruya en yakın tarihte alın. Kurum ne yazıyorsa ona uyun; hiçbir şey yazmıyorsa belgeyi başvuruya yakın bir tarihte alın.
Yönergede bir kural daha vardır: Kimlik Paylaşımı Sistemine (KPS) erişebilen kurumlar kişilerden ayrıca yerleşim yeri belgesi istememelidir. Yani bazı kamu kurumları adresinizi kendi sistemlerinden görebilir. Yine de pek çok kurum ve özellikle yabancı konsolosluklar belgeyi kâğıt veya PDF olarak ister.
e-Devlet dışında nereden alınır?
e-Devlet’e giremiyorsanız veya belgeyi kâğıt olarak almak istiyorsanız başka yollar da vardır. NVİ yönergesine göre yerleşim yeri ve diğer adres belgesi şu yerlerden verilir:
- Nüfus müdürlükleri: Kimliğinizle şahsen başvurursunuz.
- Dış temsilcilikler: Yurt dışında yaşayan vatandaşlar için büyükelçilik ve başkonsolosluklar.
- Kimlik Paylaşımı Sistemine bağlı muhtarlıklar: Sisteme bağlı muhtarlıklar da belge verebilir.
Hangi yoldan alırsanız alın, belgede aynı merkezi kayıt görünür. Adres kaydınız yanlışsa nüfus müdürlüğünden alınan belge de yanlış adresi gösterir. Bu yüzden önce kaydı düzeltmek gerekir.
Başkasının belgesini almak istiyorsanız durum farklıdır. Yönergeye göre aynı ailedeki diğer kişilerin adres bilgileri ancak vekâletname ibrazıyla alınabilir; özel vekâletnamesi olan kişiler de adres bilgisi alabilir. Yurt dışında yaşayan bir yakınınızın belgesini Türkiye’de almanız gerekiyorsa, vekâletnamenin nasıl verileceğini yurt dışından Türkiye’ye vekâletname yazımızda anlattık.
Belgenin doğruluğu nasıl kontrol edilir?
Belgeyi alan kurum, belgenin gerçekten e-Devlet’ten alındığını iki yoldan kontrol edebilir:
- e-Devlet’teki belge doğrulama hizmeti: Barkod numarası ve T.C. kimlik numarasıyla.
- NVİ’nin adres sitesi (adres.nvi.gov.tr): Yerleşim yeri doğrulama ve sorgulama hizmetleriyle.
Bu nedenle belgeyi yazdırırken barkodun ve alt bilgilerin kesilmemesine dikkat edin. Belgenin üzerine not yazmayın, düzeltme yapmayın.
Hangi işte hangisi istenir?
- Okul kaydı, iş başvurusu, abonelik işlemleri: Çoğu zaman yerleşim yeri belgesi yeterlidir.
- Belirli süre ikamet şartı olan başvurular: “En az bir yıldır ilde ikamet ediyor olmak” gibi şartlar varsa tarihçeli belge istenir.
- Vize başvuruları: Türkiye’deki bazı Schengen listeleri açıkça tarihçeli belge ister. Örneğin İtalya İzmir Başkonsolosluğunun turistik vize listesi e-Devlet’ten alınmış barkodlu tarihçeli yerleşim yeri belgesi ister. Slovenya’nın listesi de tarihçeli ikametgâh belgesi sayar. Ülke ülke ayrıntılar için Schengen vizesinde ikametgâh belgesi yazımıza bakabilirsiniz.
- Sosyal yardım, aile ile ilgili başvurular: Aynı hanede ikamet eden kişi belgesi istenebilir.
Kurumun listesinde yalnızca “ikametgâh” yazıyorsa ve tarihçeli olup olmadığı belirtilmemişse kuruma sorun. Emin olamıyorsanız tarihçeli belge daha fazla bilgi içerdiği için çoğu durumda işinizi görür; ama kurum özellikle düz belge istiyorsa ona uyun.
Yurt dışında kullanılacaksa: tercüme ve onay
Yerleşim yeri belgesi Türkçedir. Yurt dışındaki bir kurumda kullanılacaksa:
- Tercüme: Kurum Türkçe belge kabul etmiyorsa yeminli tercüme gerekir. Bazı vize listeleri Türkçe belgeyi kabul eder; Birleşik Krallık ve Kanada gibi ülkeler ise İngilizce (Kanada için İngilizce veya Fransızca) olmayan belgelerin tercümesini ister.
- Adresin tercümesi: Mahalle, cadde, sokak ve bina adları özel isim olduğu için çoğu zaman aslındaki gibi bırakılır; “Mahallesi”, “Caddesi”, “Sokak”, “Daire” gibi kelimelerin karşılığı verilir. Posta kodu ve kapı numarası olduğu gibi aktarılır.
- Barkod ve tarih: Tercümede barkod numarası, belgenin düzenlenme tarihi ve kullanım amacı da yer alır.
- Noter onayı ve apostil: Bazı ülkeler noter onaylı tercüme, bazıları ayrıca apostil ister. Ayrıntılar için noter onaylı tercüme sayfamıza ve apostil mi, konsolosluk tasdiki mi? yazımıza bakabilirsiniz.
Belgenin 30 günlük geçerlilik süresini tercüme ve onay işlemlerine ayıracağınız zamanla birlikte düşünün. Belgeyi çok erken alırsanız, başvuru gününe kadar kurumun istediği süreyi aşabilir.
Örnek durumlar
İzmir’de oturan bir aile İtalya’ya turistik vize başvurusu yapacak. İtalya İzmir Başkonsolosluğunun listesi barkodlu tarihçeli yerleşim yeri belgesi istediği için her aile bireyi için tarihçeli belge alınır. Ergin olmayan çocuğun belgesini anne veya baba e-Devlet’ten kendi hesabıyla alabilir.
Bir öğrenci, başvurduğu kurumdan “en az bir yıldır Ankara’da ikamet ettiğinizi gösterin” talebi alıyor. Düz yerleşim yeri belgesi bugünkü adresi gösterir ama ne zamandan beri orada oturduğunu göstermez. Öğrenci tarihçeli belge alır; belgede Ankara’daki adrese taşınma tarihi görünür.
Bir anne, sosyal yardım başvurusu için evde kimlerin kayıtlı olduğunu göstermek zorunda. Aynı hanede ikamet eden kişi belgesini alır. Listede, üniversite için başka şehre giden oğlunun adı görünmüyor; çünkü oğlu adresini yurt adresine taşımış. Anne bunu başvuruda açıklar.
Yurt dışında yaşayan bir Türk vatandaşı Türkiye’deki eski adresinin belgesini istiyor. Adresini yurt dışına taşıdıysa e-Devlet’teki belge güncel kaydı gösterir. Yönergeye göre yerleşim yeri belgesi dış temsilciliklerden de verilebilir; işlemin nasıl yapılacağını bağlı olduğu konsolosluktan öğrenir.
Sık yapılan hatalar
- Tarihçeli istenen yerde düz belge vermek: Kurum “tarihçeli” diyorsa düz belge eksik sayılabilir.
- Eski tarihli belge vermek: Belgenin yönergedeki geçerlilik süresi 30 gündür; kurum farklı bir süre yazabilir.
- Adres yanlışken belge almak: Belgede yanlış adres yazar; önce adresi düzeltin.
- Aile bireylerinin adres kayıtlarını kontrol etmemek: Eşler veya çocuklar farklı adreste görünüyorsa dosyada çelişki doğar.
- Barkodu kesik yazdırmak: Kurum belgeyi doğrulayamayabilir.
- Yurt dışı için tercüme süresini hesaba katmamak: Belge, tercüme ve onay sürecinde eskiyebilir.
Kontrol listesi
- Kurum düz mü, tarihçeli mi, aynı hanede ikamet eden kişi belgesi mi istiyor?
- e-Devlet’teki adresiniz doğru mu?
- Belge kurumun istediği süre içinde mi alındı?
- Belgenin neden alındığı (kuruma ibraz, kurum adı) doğru seçildi mi?
- Barkod ve alt bilgiler eksiksiz yazdırıldı mı?
- Aile bireylerinin belgeleri de alındı mı ve adresleri tutarlı mı?
- Yurt dışında kullanılacaksa tercüme, noter onayı veya apostil gerekiyor mu?
Sık sorulan sorular
İkametgâh ile yerleşim yeri belgesi aynı şey mi?
Evet. Günlük dilde “ikametgâh” denen belge, e-Devlet’te “Yerleşim Yeri (İkametgâh) ve Diğer Adres Belgesi” adıyla verilir. Muhtarlıktan alınan mukimlik belgesi ise farklı bir belgedir; farkını yerleşim yeri belgesi ile mukimlik belgesi farkı yazımızda anlattık.
Tarihçeli belge ile düz belge arasındaki fark nedir?
Düz belge yalnızca bugünkü adresinizi gösterir. Tarihçeli belge önceki adreslerinizi ve taşınma tarihlerini de gösterir. Belirli süre ikamet şartı olan işlemlerde ve bazı vize başvurularında tarihçeli belge istenir.
Yerleşim yeri belgesi kaç gün geçerli?
NVİ’nin Adres Kayıt Sistemi Uygulama Yönergesine göre düzenleme tarihinden itibaren 30 gündür. Kurumlar kendi işlemleri için farklı bir süre isteyebilir; kurumun listesine bakın.
Eşim veya çocuğum için belge alabilir miyim?
e-Devlet ekranında eş veya çocuk için belge alma seçeneği bulunur. Yönergeye göre ergin olmayan çocuğun adres bilgisini ana veya baba, boşanmış ebeveynlerde velayet sahibi alabilir. Eşiniz için e-Devlet ekranındaki eş seçeneğini kullanabilirsiniz. Ergin çocuğunuz, anne-babanız veya kardeşiniz gibi diğer aile bireylerinin belgesi için Yönergeye göre özel vekâletname gerekir; en kolayı, kişinin kendi e-Devlet hesabından almasıdır.
Aynı hanede ikamet eden kişi belgesinde tanımadığım biri var, ne yapmalıyım?
Nüfus müdürlüğüne başvurun. Adresinize sizin bilginiz dışında kayıt yapılmış olabilir. Ayrıntılar için adresim e-Devlet’te yanlış görünüyor yazımıza bakabilirsiniz.
Belgeyi kurum nasıl doğrular?
Barkod numarası ve T.C. kimlik numaranızla e-Devlet’teki belge doğrulama hizmetinden veya NVİ’nin adres sitesinden doğrular. Barkodun okunaklı olması gerekir.
e-Devlet şifrem yok, başka nasıl alırım?
Mobil imza, elektronik imza, T.C. kimlik kartı veya internet bankacılığıyla da e-Devlet’e giriş yapabilirsiniz. Yönergeye göre belge nüfus müdürlüklerinden, dış temsilciliklerden ve sisteme bağlı muhtarlıklardan da verilir.
Tarihçeli belgede eski adreslerim görünmüyor, neden?
Yönergeye göre önceki adresler elektronik ortamda on yıl süreyle saklanır. Daha eski adresler görünmeyebilir. Ayrıca adres kayıt sisteminden önceki dönemlere ait adresler belgede yer almayabilir.
Yurt dışındaki kurum için tercüme gerekir mi?
Kurum Türkçe belge kabul etmiyorsa evet. Bazı Schengen listeleri Türkçe belgeyi kabul eder; Birleşik Krallık ve Kanada gibi ülkeler tercüme ister. Noter onayı ve apostil şartını da kurumun listesinden kontrol edin.
Belgede yazan adres pasaportumdaki veya diğer belgelerimdeki adresle aynı olmak zorunda mı?
Pasaportta adres yazmaz. Ancak vize başvuru formuna, banka belgelerine veya işveren yazısına yazdığınız adres yerleşim yeri belgesindekiyle farklıysa başvuruda soru doğabilir. Başvuru formunu doldururken yerleşim yeri belgesindeki adresi esas alın; taşındıysanız önce adres kaydınızı güncelleyin.
İlgili rehberler
- Schengen Vizesinde İkametgâh Belgesi: Hangi Ülke Ne Kadar Yeni Tarihli İster?
- Adresim e-Devlet’te Yanlış Görünüyor: Belgeyi Almadan Önce Ne Yapmalı?
- Yerleşim Yeri Belgesi ile Mukimlik Belgesi Arasındaki Fark
Belgenizi birlikte hazırlayalım
Yerleşim yeri belgenizin ve başvuracağınız kurumun belge listesinin fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin. Tercüme ve onay gerekip gerekmediğini birlikte kontrol edelim.
İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33
Kaynaklar: e-Devlet Kapısı, NVİ hizmetleri (Yerleşim Yeri (İkametgâh) ve Diğer Adres Belgesi Sorgulama; Tarihçeli Yerleşim Yeri ve Diğer Adres Belgesi Sorgulama; Aynı Hanede İkamet Eden Kişi Belgesi Sorgulama; Diğer Adres Silme); NVİ Adres Kayıt Sistemi Uygulama Yönergesi (md. 23, 24, 43, 47); Boğaziçi Üniversitesi tarihçeli yerleşim yeri belgesi duyurusu (2026); İtalya İzmir Başkonsolosluğu turistik vize belge listesi (2026); Slovenya ve Litvanya Türkiye vize başvuru merkezi (VFS Global) kontrol listeleri.

