Epikriz, ameliyat notu, patoloji raporu

Son güncelleme: 22 Kasım 2026

Epikriz, hastanede yatıp taburcu olan hastaya verilen ve yatış süresince yapılanları özetleyen rapordur; servisteki sorumlu hekim düzenler. Ameliyat notu, ameliyatı yapan cerrahın ameliyatın hemen ardından yazdığı ve ameliyatta ne yapıldığını, ne bulunduğunu anlatan kayıttır. Patoloji raporu ise biyopsi veya ameliyatla alınan dokunun laboratuvarda incelenmesinden sonra patoloji uzmanının yazdığı rapordur; dokunun çıplak gözle ve mikroskopla görünümünü ve patolojik tanıyı içerir. Kısacası epikriz bütün yatışın özetidir; ameliyat notu tek bir işlemi, patoloji raporu tek bir doku örneğini anlatır.

Bu yazıda üç belgeyi kimin düzenlediğini, içlerinde genellikle neler bulunduğunu, Türkiye’de nereden alındıklarını, yurt dışındaki bir kuruma hangisinin ne zaman gerektiğini ve tercümede nelere dikkat edildiğini anlatıyoruz. Bu yazı tıbbi tavsiye değildir; raporlarınızı hekiminizle yorumlayın.

Üç belge bir bakışta

EpikrizAmeliyat notuPatoloji raporu
Ne zaman düzenlenir?TaburculuktaAmeliyatın bitimindeDoku incelemesi tamamlanınca
Kim düzenler?Servisin sorumlu hekimiAmeliyatı yapan cerrahPatoloji uzmanı
Neyi anlatır?Bütün yatış süreciTek bir ameliyatTek bir doku örneği
Temel içerikŞikâyet, bulgular, tetkikler, tedavi, taburcu önerileriAmeliyatın adı, ekip, bulgular, yapılan işlem, çıkarılan materyalMakroskopi, mikroskopi, tanı, gerekirse evre
Türkiye’de nereden alınır?e-Nabız veya hastaneHastanee-Nabız veya hastane

Epikriz nedir?

“Epikriz” kelimesi tıpta hastalığın seyrini sonradan değerlendiren özet anlamında kullanılır. Türkiye’de mevzuattaki dayanağı Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği’dir (RG 13.01.1983/17927 mük.). Yönetmeliğin 76. maddesi taburcu edilen hastalara amaca uygun bir epikriz verilmesi gerektiğini belirtir; taburcu dosyası servis şefi veya uzmanı tarafından tanı ve çıkış bilgileriyle imzalanır.

Bir epikrizde genellikle şu bölümler bulunur:

  • Hasta ve yatış bilgileri: Ad, protokol numarası, servis, yatış ve çıkış tarihleri.
  • Başvuru şikâyeti ve hikâye: Hastayı hastaneye getiren yakınma ve süreci.
  • Özgeçmiş ve soygeçmiş: Önceki hastalıklar, ameliyatlar, aile öyküsü.
  • Fizik muayene: Başvurudaki bulgular ve hayati değerler.
  • Tetkikler: Önemli laboratuvar, görüntüleme ve gerekiyorsa patoloji sonuçlarının özeti.
  • Tanı: Ön tanılar ve kesin tanı, çoğu zaman ICD-10 koduyla.
  • Uygulanan tedavi ve işlemler: İlaçlar, ameliyatlar, girişimler.
  • Çıkış durumu ve öneriler: Taburcu sırasındaki durum, kullanılacak ilaçlar, kontrol tarihi.

Epikriz bir özettir. Ameliyat geçirdiyseniz epikrizde ameliyatın adı ve tarihi yer alır, ama ayrıntısı ameliyat notundadır. Biyopsi yapıldıysa epikrizde patoloji sonucunun bir cümlelik özeti bulunabilir, ama ayrıntısı patoloji raporundadır. Epikrizdeki kısaltmaları epikriz kısaltmaları yazımızda açıkladık.

Epikrizin yabancı dildeki adı

“Epikriz” kelimesinin karşılığı başka dillerde de vardır (Almancada “Epikrise” gibi); Sağlık Bakanlığı’nın İngilizce e-Nabız kılavuzu da “epicrisis” kelimesini kullanır. Ancak İngilizce konuşulan ülkelerdeki hastaneler aynı belgeyi çoğu zaman “discharge summary” (taburcu özeti) olarak bilir. Almanca konuşulan ülkelerde ise taburcu sırasında verilen hekim mektubu genellikle “Arztbrief” veya “Entlassungsbrief” adıyla anılır. Bu nedenle tercümede belge adının hedef ülkede tanınan karşılıkla verilmesi, gerekirse “Epicrisis (discharge summary)” gibi iki adın birlikte yazılması okuyan hekimin işini kolaylaştırır.

Ameliyat notu nedir?

Ameliyat notu (ameliyat raporu; İngilizcede operative report veya operative note), ameliyatı yapan cerrahın işlem bitince yazdığı kayıttır. Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği’nin 114. maddesi, ameliyatı yapan uzmanın ameliyatın sonunda yaptığı ameliyatı ameliyat kayıt defterine kaydedeceğini öngörür. Bugün bu kayıt çoğu hastanede hastane bilgi sisteminde elektronik olarak tutulur.

Ameliyat notunun içeriği için uluslararası bir örnek, ABD’deki sağlık kuruluşlarını akredite eden Joint Commission’ın standartlarıdır. Joint Commission’ın ayaktan bakım (ambulatory) programına ilişkin açıklamasına göre (son güncelleme 14.10.2023) ameliyat raporunun yerine geçecek bir notta en az şunlar bulunmalıdır:

  • Ana cerrahın ve asistanların adı,
  • Yapılan işlemler ve her birinin tanımı,
  • Bulgular,
  • Tahmini kan kaybı,
  • Çıkarılan materyal (patolojiye gönderilen dokular),
  • Ameliyat sonrası tanı.

Aynı açıklama raporun işlem tamamlanınca, hasta bir sonraki bakım düzeyine geçmeden yazılmasını ister. Türkiye’deki ameliyat notlarında da genellikle benzer bilgiler, ayrıca anestezi türü, ameliyat öncesi tanı, ameliyatın başlama ve bitiş saati ve varsa komplikasyonlar yer alır. Biçim hastaneden hastaneye değişir.

Ameliyat notunda “materyal patolojiye gönderildi” gibi bir ifade varsa, o doku için genellikle ayrı bir patoloji raporu düzenlenir; raporu ayrıca isteyin.

Patoloji raporu nedir?

Patoloji raporu, vücuttan alınan doku veya hücre örneğinin incelenmesinin sonucudur. Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği’nin 115. maddesi bu görevi patolojik anatomi uzmanına verir; uzman muayene ve tetkik sonuçlarını raporla ilgili servise bildirir. ABD Ulusal Kanser Enstitüsü (NCI) de patoloğu, hücre ve dokuları mikroskop altında inceleyerek hastalıkları tanımlama konusunda özel eğitim almış hekim olarak tanımlar.

NCI’nin patoloji raporları bilgi notuna (gözden geçirme 08.08.2022) göre bir patoloji raporu genellikle şu bölümlerden oluşur:

  • Makroskopi (gross description): Dokunun çıplak gözle görünümü: renk, ağırlık, boyut, şekil, alındığı bölge, örnek sayısı, çıkarılan lenf nodu sayısı.
  • Mikroskopi (microscopic description): Dokunun boyandıktan sonra mikroskop altındaki görünümü: hücre tipi, tümörün derecesi (grade), cerrahi sınırlar ve lenf nodu bulguları; ek testlerin sonuçları.
  • Tanı (diagnosis): Bütün bulguların, klinik bilgiyle birlikte özeti. Kanser söz konusuysa tümör tipi, derecesi, lenf nodu ve cerrahi sınır durumu ve evre burada yer alır.
  • Yorum / not (comments): Olağandışı bulgular, önerilen veya bekleyen ek testler, ayırıcı tanılar.

Bazı raporlarda ayrıca immünohistokimya gibi ek boyama sonuçları ve özellikle kanser raporlarında madde madde düzenlenmiş bir özet tablo bulunur.

Rapordaki bazı terimler

  • Cerrahi sınır (margin): NCI’ye göre çıkarılan dokunun kenarında kanser hücresi yoksa sınır negatif (temiz), varsa pozitif olarak raporlanır.
  • Lenf nodu: Kanser hücresi içeriyorsa pozitif, içermiyorsa negatif olarak yazılır.
  • Derece (grade): Hücrelerin ne kadar anormal göründüğünü anlatır.
  • TNM: Uluslararası Kanser Kontrol Birliği’nin (UICC) evreleme sistemidir; güncel sürümü 2025’te yayımlanan 9. baskıdır. UICC’ye göre T birincil tümörün yaygınlığını (boyutunu ve çevreye uzanımını), N bölgesel lenf nodu tutulumunu, M uzak yayılımın varlığını ya da yokluğunu anlatır. Patoloji raporlarında bu kodların önünde çoğu zaman “p” harfi bulunur (pT2 gibi); bu, sınıflandırmanın patolojik incelemeye dayandığını gösterir.

Bu terimler sözlük düzeyinde verilmiştir. Raporunuzdaki bir derecenin veya evrenin sizin için ne anlama geldiğini ve tedaviye etkisini hekiminiz değerlendirir.

Ek rapor

Patoloji raporu her zaman tek seferde tamamlanmaz. İlk rapordan sonra ek boyama veya moleküler test yapılırsa sonuçlar ayrı bir ek raporla bildirilebilir. NCI’nin bilgi notu da yorum bölümünde bekleyen testlerin belirtilebileceğini yazar. Dosyanızı hazırlarken ana raporun yanında ek raporların da bulunduğundan emin olun.

Frozen ve kalıcı kesit

NCI’ye göre ameliyat sırasında hızlı yanıt gerektiğinde dondurulmuş kesit (frozen section) yapılır ve sonuç yaklaşık 15–20 dakikada çıkar. Kalıcı (parafin) kesitlerin hazırlanması ise birkaç gün sürer; NCI, raporun genellikle biyopsi veya ameliyattan sonraki 10 gün içinde hekime gönderildiğini belirtir. Türkiye’de süre hastaneye ve ek testlere göre değişir. Ameliyat notunda geçen frozen sonucu ile sonradan gelen patoloji raporu farklı olabilir; NCI’ye göre kesin tanıyı patoloji raporu verir. Farkın anlamını hekiminize sorun.

Diğer belgelerle karıştırılmasın

  • Radyoloji raporu: Röntgen, BT, MR veya ultrason görüntüsünü yorumlayan radyoloji uzmanının raporudur. Doku incelemesi değildir.
  • Konsültasyon notu: Başka bir bölümden istenen görüşün kaydıdır.
  • Sağlık raporu ve sağlık kurulu (heyet) raporu: Belirli bir amaçla (işe giriş, ehliyet, engellilik, askerlik gibi) düzenlenen ve o amaca yönelik karar içeren belgelerdir. Tedavi sürecini anlatan epikrizden farklıdır.
  • Taburcu reçetesi: Yalnızca ilaçları gösterir; epikrizin yerine geçmez.

Belgeler nereden alınır?

  • e-Nabız: Sağlık Bakanlığı’nın 2025 tarihli e-Nabız V.2.1 kılavuzuna göre epikrizler ve patoloji raporları indirilebilir. Adımlar için e-Nabız’dan epikriz indirme yazımıza bakın.
  • Hastane: Ameliyat notu genellikle e-Nabız’da ayrı belge olarak görünmez; hastaneden istenir. Hasta Hakları Yönetmeliği’nin (RG 01.08.1998/23420) 16. maddesine göre hasta, sağlık durumuyla ilgili dosya ve kayıtları doğrudan, vekili veya kanuni temsilcisi aracılığıyla inceleyebilir ve bir suretini alabilir. Başvuru genellikle hasta hakları birimine veya tıbbi arşive dilekçeyle yapılır.
  • Kaşeli ve imzalı nüsha: Resmî bir başvuruda kurum hastanenin onaylı nüshasını isteyebilir. Böyle bir durumda belgeyi hastaneden kaşeli ve imzalı alın.

Yurt dışında hangisi ne zaman istenir?

AmaçGenellikle istenen
Yurt dışında ikinci görüşÜçü birden; ayrıca görüntüler ve gerekirse patoloji preparatları
Seyahat sağlık sigortası tazminatıEpikriz veya doktor raporu, fatura
Yurt dışındaki hastanede tedaviye devamEpikriz, ameliyat notu, patoloji raporu
İşveren veya okul için sağlık bilgisiÇoğu zaman yalnızca hekim raporu veya sağlık raporu

İkinci görüş dosyası için ayrıntılı liste yurt dışında ikinci görüş: hangi belgeler gönderilir? yazımızda yer alır. Hangi belgenin istendiğini her zaman kurumun listesi belirler.

Tercümede her belgenin ayrı noktaları

  • Epikriz: Kısaltmalar genellikle hedef dildeki karşılıklarıyla açılır; ilaç adları çoğu zaman etken maddeyle verilir; ICD-10 kodları aynen korunur.
  • Ameliyat notu: Cerrahi işlem adları yerleşik tıbbi karşılıklarıyla verilir; anatomik yön ifadeleri (sağ, sol, proksimal, distal) dikkatle aktarılır; ölçüler ve kan kaybı miktarı birimiyle korunur.
  • Patoloji raporu: Makroskopideki boyutlar ve ağırlıklar değiştirilmez; TNM kodları, derece ve immünohistokimya sonuçları aslındaki gibi bırakılır; “negatif/pozitif” gibi ifadeler tersine anlam vermeyecek biçimde çevrilir.
  • Ortak: Kaşe, imza, protokol numarası ve tarihler tercümede belirtilir; okunamayan kısım tahminle doldurulmaz.

İlgili hizmetlerimiz: hastane raporu tercümesi ve medikal tercüme.

Belgede hata veya eksik varsa

Üç belgeden birinde adınız, tarih, taraf (sağ/sol) veya işlem adı gibi bir bilgi hatalıysa, belgeyi yurt dışına göndermeden önce düzelttirin. Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 17. maddesi hastaya, kayıtlardaki eksik, belirsiz veya hatalı tıbbi ve şahsi bilgilerin tamamlanmasını, açıklanmasını ve düzeltilmesini isteme hakkı tanır. Tercüme aslına sadık yapıldığı için hatalı bilgi tercümeye de aynen geçer; tercüman belgedeki bir yanlışı genellikle kendiliğinden düzeltmez, gerekirse tercüman notu düşer.

Örnek durumlar

Safra kesesi ameliyatı olan ve tatilde rahatsızlanan bir hasta. Yurt dışındaki hastane geçmiş ameliyatını soruyor. Hasta e-Nabız’dan Türkiye’deki yatışının epikrizini indiriyor; epikrizde ameliyatın adı ve tarihi yazılı. Yurt dışındaki hekim ameliyatın ayrıntısını görmek isteyince ameliyat notunu Türkiye’deki hastaneden e-posta ile istiyor.

Tiroid nodülü için biyopsi, ardından ameliyat geçiren bir hasta. Dosyasında iki ayrı patoloji raporu var: biyopsiye ait sitoloji sonucu ve ameliyatla çıkarılan dokuya ait rapor. Yurt dışında ikinci görüş isteyen hasta yalnızca son raporu değil, ikisini birden ve ameliyat notunu gönderiyor; epikriz bu üç belgenin özetini veriyor ama yerine geçmiyor.

Kontrol listesi

  • Her yatış için epikriz var mı? Yatış ve çıkış tarihleri doğru mu?
  • Ameliyat geçirdiyseniz ameliyat notu dosyada mı?
  • Ameliyatta doku çıkarıldıysa o dokunun patoloji raporu var mı?
  • Birden fazla biyopsi veya ameliyat varsa her birinin raporu ayrı ayrı mevcut mu?
  • Patoloji raporunda ek boyama sonuçları sonradan geldiyse ek rapor da dosyada mı?
  • Belgelerde ad, tarih ve taraf bilgisi doğru mu?
  • Karşı kurum hangi belgeleri, hangi dilde ve hangi biçimde istiyor?

Sık yapılan hatalar

  • Epikrizi patoloji raporu yerine göndermek: Epikrizdeki tek cümlelik patoloji özeti, raporun yerini tutmaz.
  • Frozen sonucunu kesin tanı sanmak: NCI’ye göre kesin tanıyı, kalıcı kesitlerin incelendiği patoloji raporu verir.
  • Ameliyat notunu istememek: Yurt dışındaki cerrah çoğu zaman ameliyatta ne yapıldığını ayrıntılı görmek ister.
  • Yalnızca son belgeyi göndermek: Birden fazla biyopsi veya ameliyat varsa her birinin raporu gerekir.
  • Raporu kendi başına yorumlamak: Evre ve derece bilgisinin anlamını hekiminizle konuşun.

Sık sorulan sorular

Epikriz nedir?

Hastanede yatıp taburcu olan hastaya verilen, yatış süresince yapılan muayene, tetkik ve tedavileri özetleyen rapordur. Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği m.76 taburcu edilen hastaya epikriz verilmesini öngörür.

Epikrizi kim yazar?

Hastanın yattığı servisin sorumlu hekimi düzenler. Yönetmeliğe göre taburcu dosyası servis şefi veya uzmanı tarafından imzalanır.

Ayakta muayenede epikriz verilir mi?

Epikriz yatış sonunda düzenlenen bir özettir. Ayakta muayenede genellikle muayene notu veya hekim raporu düzenlenir.

Ameliyat notunu nereden alırım?

Ameliyatın yapıldığı hastaneden. Hasta Hakları Yönetmeliği m.16’ya göre kayıtlarınızın suretini isteyebilirsiniz; başvuru genellikle hasta hakları birimine veya tıbbi arşive dilekçeyle yapılır.

Patoloji raporu ne kadar sürede çıkar?

NCI’ye göre rapor genellikle biyopsi veya ameliyattan sonraki 10 gün içinde hekime ulaşır; ek testler süreyi uzatabilir. Türkiye’de süre hastaneye göre değişir.

Makroskopi ve mikroskopi ne demek?

Makroskopi dokunun çıplak gözle görünümünü, mikroskopi mikroskop altındaki görünümünü anlatır. Tanı bölümü bu bulguların özetidir.

Patoloji raporundaki pT2N0 gibi ifadeler ne anlama gelir?

Bunlar UICC’nin TNM evreleme kodlarıdır: T tümörü, N lenf nodlarını, M uzak yayılımı anlatır; “p” patolojik sınıflandırmayı gösterir. Kodların sizin için anlamını hekiminiz değerlendirir.

Epikriz patoloji raporunun yerine geçer mi?

Hayır. Epikriz patoloji sonucunu kısaca özetleyebilir, ama ayrıntılı bulgular ve kesin patolojik tanı patoloji raporundadır.

Üç belgeyi de çevirtmem gerekir mi?

Bu, belgeyi isteyen kuruma bağlıdır. İkinci görüş için çoğu zaman üçü de istenir; sigorta tazminatında epikriz veya doktor raporu yeterli olabilir. Kurumun listesine bakın.

Biyopsi raporu ile patoloji raporu aynı şey mi?

Biyopsiyle alınan dokunun incelemesi de patoloji raporuyla sonuçlanır; “biyopsi raporu” günlük dilde bu rapor için kullanılır. Ameliyatla çıkarılan organ veya doku için ayrıca bir patoloji raporu düzenlenir. İki rapor farklı örneklere aittir.

İlgili rehberler

Belgelerinizi birlikte hazırlayalım

Elinizdeki epikriz, ameliyat notu veya patoloji raporunun ve başvuracağınız kurumun belge listesinin fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin. Hangi belgelerin tercüme edileceğini ve tercümenin biçimini birlikte belirleyelim; tıbbi yorumu hekiminiz yapar. Tıbbi belgelerde size KVKK aydınlatma metni sunuyor ve açık rızanızı alıyoruz; isterseniz gizlilik sözleşmesi de imzalıyoruz.

İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33

Kaynaklar: Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği (RG 13.01.1983/17927 mük.) m.76, 114, 115; Hasta Hakları Yönetmeliği (RG 01.08.1998/23420) m.16; ABD Ulusal Kanser Enstitüsü (NCI), Pathology Reports bilgi notu (gözden geçirme 08.08.2022); Joint Commission, Ambulatory programı, Operative and High Risk Procedure Reports – Timeframe açıklaması (son güncelleme 14.10.2023); Uluslararası Kanser Kontrol Birliği (UICC), TNM Classification of Malignant Tumours, 9. baskı (2025); Sağlık Bakanlığı, e-Nabız V.2.1 Kullanım Kılavuzu (2025).