Son güncelleme: 22 Kasım 2026
Bordrodaki net maaş ile banka hesabınıza yatan tutarın farklı olması çoğu zaman bir hata değildir. Avans mahsubu, icra veya nafaka kesintisi, bireysel emeklilik (BES) katkı payı, ayrı tarihte ödenen prim veya ikramiye, yemek kartına yüklenen tutar, maaşın iki hesaba bölünmesi ya da kümülatif vergi nedeniyle aydan aya değişen net bu farkı açıklar. Sorun, farkın açıklanmamış kalmasıdır: Avrupa Komisyonunun Türkiye için belirlediği ortak liste, banka dökümünün düzenli gelirin kaynağını göstermesini ister. Vize Kodu da destekleyici belgelerin gerçekliği veya içeriklerinin doğruluğu konusunda makul şüphe bulunmasını ret gerekçeleri arasında sayar. Bu yüzden farkın nedenini kısa bir açıklama yazısıyla ve onu destekleyen belgeyle göstermek dosyanın anlaşılmasını kolaylaştırır.
Bu yazıda farkın nasıl bulunacağını, en sık görülen nedenleri ve her biri için hangi belgenin kanıt olabileceğini, açıklama yazısının nasıl kurulacağını ve dil konusunu anlatıyoruz. Bu yazı bir vize veya bankacılık tavsiyesi değildir; belgelerinizin ne gösterdiğini doğru anlatmanıza yardım etmeyi amaçlar. Vize kararını yalnızca konsolosluk verir.
Önce farkı doğru tespit edin
Karşılaştırmaya başlamadan önce bordroda doğru satıra bakın:
- Net ücret ile net ödenecek tutarı ayırın. Bordroda “net ücret” yasal kesintilerden sonraki tutardır; avans, icra veya BES gibi özel kesintiler düşüldükten sonra kalan “net ödenecek” ya da “ele geçen” satırıdır. Hesabınıza yatması beklenen, ikincisidir.
- Dönem ile ödeme tarihini eşleştirin. Ekim bordrosu Kasım başında ödenebilir. Döküme bakarken bordronun dönemini değil, ödeme tarihini arayın.
- Bütün hesaplara bakın. Maaşın bir kısmı başka bir hesaba veya karta yatıyor olabilir.
- Ek ödemeleri ayırın. Prim, ikramiye veya mesai ayrı bir tarihte ve ayrı bir açıklamayla yatmış olabilir.
Bu dört adımdan sonra fark hâlâ duruyorsa, nedenini aşağıdaki tabloda arayın. Bordronun satırlarını maaş bordrosu nasıl okunur yazısında ayrıntılı anlattık.
Sık görülen nedenler ve kanıt belgeleri
| Neden | Bordroda nasıl görünür? | Dökümde nasıl görünür? | Kanıt olabilecek belge |
|---|---|---|---|
| Avans | “Avans” veya “avans mahsubu” kesintisi | Önceki ay ayrı bir yatış; maaş günü daha az | Avansın yattığı günü gösteren döküm satırı |
| İcra kesintisi | “İcra” satırı | Maaş daha az yatar | İşverenin kesinti yazısı veya icra dairesinin yazısı |
| Nafaka kesintisi | “Nafaka” satırı | Maaş daha az yatar | İşverenin kesinti yazısı, mahkeme kararı |
| BES katkı payı | “BES” veya “bireysel emeklilik” satırı | Maaş daha az yatar | BES sözleşmesi veya katkı payı dökümü |
| Prim, ikramiye | Ayrı kazanç satırı veya ayrı bordro | Farklı tarihte ayrı yatış | O ayın ek bordrosu, işveren yazısı |
| Yemek kartı, yol | Kazanç satırında görünür | Hesaba yatmaz, karta yüklenir | Kart hesap özeti veya işveren yazısı |
| Maaşın iki hesaba bölünmesi | Tek net tutar | İki hesapta iki yatış | İkinci hesabın dökümü |
| Kümülatif vergi, asgari ücret istisnası | Dilim geçilen ayda net azalır; istisnanın büyüdüğü aylarda artabilir | Yatan tutar aydan aya değişir | Üç ayın bordrosu yan yana |
| Ücretsiz izin, rapor | Eksik gün, düşük brüt | O ay daha az yatış | SGK hizmet dökümü, rapor veya izin belgesi |
İcra ve nafaka kesintileri
İş Kanunu’nun 37. maddesine göre bordroda nafaka ve icra gibi her çeşit kesinti ayrı ayrı gösterilir. Aynı Kanunun 35. maddesine göre işçinin aylık ücretinin dörtte birinden fazlası haczedilemez; nafaka alacaklılarının hakları ise saklıdır. Bu tür bir kesinti varsa açıklama yazısında kesintinin varlığını ve tutarını belirtmek, farkın nedenini gösterir; konsolosluk ek bilgi veya belge isteyebilir. Kanıt olarak işverenin “ücretinizden şu tutarda yasal kesinti yapılmaktadır” diyen yazısı işe yarar.
Bireysel emeklilik (BES)
4632 sayılı Kanun’un ek 2. maddesine göre otomatik katılımda çalışan katkı payı prime esas kazancın %3’üdür ve işveren tarafından ücretten kesilip şirkete aktarılır. Bu kesinti her ay aynı oranda tekrarladığı için kolay açıklanır. BES birikiminizi gösteren bir belgeyi ek olarak sunmak isteyebilirsiniz; bunun değerlendirilip değerlendirilmeyeceğini başvuru merkezine sorun.
Kümülatif vergi ve aydan aya değişen net
Gelir vergisi yılbaşından itibaren biriken matraha göre hesaplanır; matrah bir dilim sınırını geçince net düşer. 2026 için ücret gelirlerinde ilk dilim yıllık 190.000 TL’ye kadar %15, sonraki dilim %20’dir (Gelir Vergisi Genel Tebliği Seri No: 332). Öte yandan asgari ücret istisnası da asgari ücretin yılbaşından biriken matrahına göre hesaplanır; 2026’da bu matrah Temmuz’da 190.000 TL’yi, Ekim’de 400.000 TL’yi aştığı için istisna o aylarda büyür ve net yeniden artabilir. Bu yüzden Haziran, Temmuz ve Ağustos’ta hesabınıza yatan tutarlar birbirinden farklı olabilir; net her ay aynı yönde değişmez. Açıklama yazısında “brüt ücretim değişmemiştir; net tutardaki değişiklik kümülatif gelir vergisi hesabından kaynaklanmaktadır” demek yeterli olabilir.
Döviz üzerinden kararlaştırılan ücret
İş Kanunu’nun 32. maddesine göre ücret yabancı para olarak kararlaştırılmışsa, ödeme günündeki rayice göre Türk parasıyla ödenebilir. Bu durumda sözleşmedeki döviz tutarı sabit kalsa da bordroya ve hesabınıza yansıyan Türk lirası tutarı her ay değişir. Açıklama yazısında ücretin hangi para biriminde kararlaştırıldığını belirtin ve iş sözleşmenizi veya işveren yazısını ekleyin.
Dökümde ödemeyi yapan unvan farklıysa
Bazen fark tutarda değil, isimdedir: Maaş, bordroyu düzenleyen şirketin değil bir grup şirketinin, ödeme aracısının veya kısaltılmış bir unvanın adıyla hesaba geçer. Ya da işlem açıklamasında “maaş” yerine yalnızca “EFT” veya “havale” yazar. Görevli bu satırın maaş olduğunu anlayamayabilir. İşveren yazısında ödemenin hangi unvanla ve hangi hesaptan yapıldığını belirtmek ya da açıklama yazısında ilgili döküm satırlarını tarihleriyle göstermek bu belirsizliği giderir.
Elden ödeme ayrı bir konudur
İş Kanunu’nun 32. maddesine göre ücret, kural olarak işyerinde veya özel olarak açılan bir banka hesabına ödenir; belirli işverenleri ücreti bankadan ödemeye zorlama yetkisi ilgili bakanlıklara verilmiştir. Bu zorunluluğun kapsamını “Ücret, Prim, İkramiye ve Bu Nitelikteki Her Türlü İstihkakın Bankalar Aracılığıyla Ödenmesine Dair Yönetmelik” belirler; yönetmelik 2025’te (RG 04.06.2025/32920) değiştirildi: 1 Temmuz 2025’ten itibaren Türkiye genelinde en az üç işçi çalıştıran işverenler, kanuni kesintilerden sonra kalan net ücreti bankalar aracılığıyla ödemekle yükümlüdür.
Ücretinizin bir kısmı elden ödeniyorsa bunu banka dökümüyle göstermek mümkün değildir. Bu durumda yapılacak şey, dosyada gerçeğe aykırı bir beyanda bulunmamaktır: Açıklama yazısına ya da işveren yazısına bordroda ve SGK’da görünmeyen bir gelir yazmak, belgeler arasındaki tutarsızlığı büyütür. Ödeme biçimiyle ilgili sorunuz varsa önce işvereninizle konuşun; mali durumunuzu birikimleriniz gibi belgelenebilir kaynaklarla gösterin.
Bankadaki diğer hareketler
Uyuşmazlık yalnızca maaşla ilgili olmayabilir. Temsilcilik listelerinde iki uyarı öne çıkar:
- Tek seferlik büyük yatırımlar: Avusturya İstanbul Başkonsolosluğunun bireysel turizm bilgi notu (sürüm 30.05.2024), başvurudan hemen önce hesaba yatırılan tek seferlik tutarların dikkate alınmayacağını yazar. Almanca metin, kaynağı gösterilmeyen tek seferlik yatırımların değerlendirilemeyeceğini söyler.
- Paranın kaynağı: Birleşik Krallık’ın ziyaretçi vizesi belge rehberi (GOV.UK, güncelleme 08.10.2026), fonların kaynağını gösteren banka dökümlerini örnek verir.
Hesabınıza başvurudan kısa süre önce büyük bir tutar geldiyse (ör. araç satışı, aile yardımı, ikramiye), kaynağını gösteren belgeyi ekleyin: satış sözleşmesi, ikramiye bordrosu veya gönderenin yazısı gibi. Kendi hesaplarınız arasındaki aktarmaları da aynı mantıkla gösterin: Diğer hesabın dökümünü ekleyin. Ayrıntılar için vize için banka hesap dökümü yazımıza bakın.
Açıklama yazısı nasıl kurulur?
Malta’nın Türkiye turistik vize listesi (VFS Global, 2025), “şahsi dilekçe” başlığı altında, vize başvurunuzla ilgili açıklamak istediğiniz durumları içeren, Türkçe veya İngilizce, imzalı ve tarihli bir dilekçeyi ayrı bir kalem olarak sayar. Diğer temsilciliklerin listelerinde böyle bir kalem olmasa da kısa bir açıklama eklemek genellikle mümkündür; başvuru merkezinize sorun.
İyi bir açıklama yazısı:
- Kısa olur: Yarım sayfayı geçmez.
- Somut olur: Hangi ay, hangi tutar, hangi neden.
- Belgeye dayanır: Her cümlenin arkasında ekli bir belge vardır.
- Tutarlıdır: İşveren yazısı, bordro ve SGK kayıtlarıyla çelişmez.
- İmzalı ve tarihlidir.
Örnek açıklama yazısı (Türkçe)
İlgili makama,
Başvurum ekindeki Ağustos, Eylül ve Ekim 2026 maaş bordrolarımda net ödenecek tutar ile banka hesap dökümümdeki maaş yatışları arasındaki farkı açıklamak isterim.
- Ekim 2026’da işverenimden aldığım 5.000 TL avans, Ekim bordrosunda “avans mahsubu” olarak kesilmiştir. Avansın yatışı dökümde 15.10.2026 tarihinde görülmektedir.
- Her ay SGK’ya esas kazancımın %3’ü bireysel emeklilik katkı payı olarak kesilmektedir (ek: BES katkı payı dökümü).
- Yemek yardımı hesabıma değil yemek kartıma yüklenmektedir (ek: işveren yazısı).
Brüt ücretim bu dönemde değişmemiştir.
Ayşe Yılmaz · Pasaport no. U12345678 · 20.11.2026 · (imza)
Ad, tutar ve tarihler örnektir; kendi belgelerinize göre yazın. Adınızı ve soyadınızı pasaportunuzdaki yazımla verin.
Aynı yazının İngilizce iskeleti
Dear Sir or Madam,
I would like to explain the difference between the net amounts in my payslips for August, September and October 2026 and the salary payments in my bank statement.
- An advance of TRY 5,000 paid by my employer on 15 October 2026 was deducted in my October payslip.
- 3% of my earnings subject to social security contributions is deducted every month for the private pension scheme (BES).
- My meal allowance is loaded onto a meal card, not paid into my bank account.
My gross salary did not change during this period.
İşvereninizden aynı bilgileri teyit eden kısa bir yazı alabiliyorsanız açıklamanız daha güçlü olur. İşveren yazısında bulunması gereken bilgileri vize için işveren yazısı yazımızda anlattık.
Dil ve tercüme
- Kendi açıklama yazınız: Doğrudan İngilizce veya temsilciliğin istediği dilde yazabilirsiniz. Malta Türkçe veya İngilizce kabul eder.
- Kanıt belgeleri: Bordro, işveren yazısı veya icra yazısı Türkçeyse ve temsilcilik tercüme istiyorsa, tercümenin biçimini listeden kontrol edin. Örneğin Avusturya’nın bilgi notu yabancı dildeki bütün belgelerin Almanca veya İngilizce tercümesini ister, gayriresmî tercümeyi yeterli sayar ve noter onayı aramaz; başka bir temsilcilik yeminli veya noter onaylı tercüme isteyebilir. Noter onayı istenirse tercümeye taranmış kopya üzerinden başlanabilir, ancak onay için belgenin aslı veya onaylı sureti gerekir.
- Tutarlar: Tercümede genellikle dövize çevrilmez, aslındaki para birimiyle aktarılır; bordrodaki satır adları ile tercümedeki karşılıklar tutarlı tutulur. Terimler için bordro terimleri İngilizce karşılıkları yazımıza bakabilirsiniz.
Başvurudan önce kontrol listesi
- Bordrodaki “net ödenecek” satırını mı karşılaştırdım?
- Ödeme tarihlerini dökümde buldum mu?
- Maaşın yattığı bütün hesapların dökümü dosyada mı?
- Her farkın nedenini ve kanıt belgesini belirledim mi?
- Açıklama yazım kısa, imzalı, tarihli mi?
- Yazıdaki her bilgi bordro, işveren yazısı ve SGK kayıtlarıyla uyumlu mu?
- Temsilcilik tercüme istiyorsa kanıt belgelerin tercümesi hazır mı?
Sık yapılan hatalar
- Farkı açıklamadan bırakmak: Görevli farkın nedenini tahmin etmek zorunda kalır.
- Uzun ve belgesiz açıklama: Kanıtsız bir sayfa, kısa ve belgeli bir paragraftan daha az işe yarar.
- Bordroda olmayan geliri yazmak: Belgelerle çelişen beyan tutarsızlığı büyütür.
- Son anda büyük para yatırmak: Avusturya’nın bilgi notu bu tür yatırımları dikkate almadığını açıkça yazar.
- Yalnızca bir hesabın dökümünü vermek: Maaş iki hesaba bölünüyorsa ikisi de gerekir.
İki örnek durum
Ankara’da çalışan bir muhasebeci. Bordrosundaki net ücret her ay hesabına yatandan 2.000 TL fazla görünüyor. Fark, bordroda ayrı satırda yazan icra kesintisinden kaynaklanıyor; “net ödenecek” satırı ise hesabına yatan tutarla aynı. İşvereninden kesintiyi teyit eden kısa bir yazı alıyor ve açıklama yazısına bir cümle ekliyor.
İstanbul’da çalışan bir satış temsilcisi. Ekim’de hesabına maaşından çok daha yüksek bir tutar yatmış. Bu, üç aylık satış priminin ayrı ödenmesi. Prim bordrosunu dosyaya ekliyor ve açıklama yazısında primin hangi tarihte, hangi tutarda ödendiğini belirtiyor.
Sık sorulan sorular
Bordro ile banka dökümü neden farklı olur?
En sık nedenler avans, icra veya nafaka kesintisi, BES, ayrı ödenen prim veya ikramiye, yemek kartı, maaşın iki hesaba bölünmesi ve aydan aya değişen gelir vergisidir.
Küçük farklar için de açıklama gerekir mi?
Zorunlu bir kural yoktur. Ancak fark düzenli ve belirgin ise kısa bir cümleyle açıklamak dosyanın anlaşılmasını kolaylaştırır.
Açıklama yazısını kim imzalar?
Kendi açıklamanızı siz imzalarsınız. Ödeme biçimiyle ilgili teyidi ise işvereniniz ayrı bir yazıyla verebilir.
Açıklama yazısı hangi dilde olmalı?
Temsilciliğin kabul ettiği dilde. Malta Türkçe veya İngilizce dilekçe kabul eder; başka temsilcilikler için listeye ve başvuru merkezine bakın.
Açıklama yazısının tercümesi gerekir mi?
Yazıyı doğrudan istenen dilde yazarsanız gerekmez. Türkçe yazıp temsilcilik tercüme isterse yeminli tercümesi hazırlanabilir.
İcra kesintisi vize başvurusunu etkiler mi?
Kararı konsolosluk dosyanın bütününe bakarak verir. Kesintinin bordroda görünmesi ve kısa bir açıklamayla belgelenmesi, farkın nedenini görünür kılar.
Maaşım iki hesaba yatıyor, hangisini vermeliyim?
İkisini de. Maaşın tamamının nereye yattığı görünmezse bordro ile döküm uyuşmuyor gibi görünür.
Prim ayrı yattı, dökümde yüksek bir tutar var. Ne yapmalıyım?
O ayın prim veya ikramiye bordrosunu ya da işveren yazısını ekleyin ve açıklama yazısında tarih ve tutarı belirtin.
Avans aldığım için dökümde aynı ay iki ayrı yatış var. Sorun olur mu?
Avansın yatışı ile sonraki maaş gününde yapılan mahsup bordroda ve dökümde birbirini açıklar. Açıklama yazısında avansın tarihini ve tutarını, hangi ayın bordrosunda kesildiğini belirtmeniz yeterlidir; işveren yazısıyla teyit ederseniz daha anlaşılır olur.
Bordrodaki net neden bazı aylarda azalıyor, bazı aylarda artıyor?
Gelir vergisi yılbaşından biriken matraha göre hesaplanır; matrah üst dilime geçtiği ayda net düşer. Asgari ücret istisnası da asgari ücretin biriken matrahına göre hesaplandığı için 2026’da Temmuz ve Ekim’de büyür; bu aylarda net yeniden artabilir. Brüt ücretiniz değişmediyse bunu bir cümleyle belirtebilirsiniz.
İlgili rehberler
- Maaş Bordrosu Nasıl Okunur? Brüt, Net ve Kesintiler
- Schengen Vizesi İçin Çalışanlardan İstenen Mali Belgeler
- Vize İçin Banka Hesap Dökümü
Belgelerinizi birlikte hazırlayalım
Bordrolarınızın, banka dökümünüzün ve başvuracağınız temsilciliğin listesinin fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin; tercüme gereken belgeleri ve tercümenin biçimini birlikte belirleyelim. Vize kararını konsolosluk verir.
İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33
Kaynaklar: Topluluk Vize Kodu, 810/2009 sayılı AB Tüzüğü, m.14 ve m.32 (EUR-Lex); Avrupa Komisyonu, C(2021) 5156 sayılı ve 29.07.2021 tarihli Uygulama Kararı eki, Türkiye için destekleyici belgeler listesi; 4857 sayılı İş Kanunu m.32, m.35, m.37; Ücret, Prim, İkramiye ve Bu Nitelikteki Her Türlü İstihkakın Bankalar Aracılığıyla Ödenmesine Dair Yönetmelik ve değişikliği (RG 04.06.2025/32920); 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ek m.2; Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 332), RG 31.12.2025/33124 (5. mükerrer); Malta Türkiye turistik vize kontrol listesi (VFS Global, 2025); Avusturya İstanbul Başkonsolosluğu, Visainformation Individualtourismus Visum C (sürüm 30.05.2024); GOV.UK, Visiting the UK: guide to supporting documents (güncelleme 08.10.2026).

