Son güncelleme: 22 Kasım 2026
Tıpta uzmanlık belgesini hekimin kendisi tescil ettirmez. Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği’ne göre uzmanlık eğitimini bitirme sınavını geçen hekimin sınav sonucu ve tescil evrakı, eğitim aldığı kurum tarafından en geç on beş gün içinde Sağlık Bakanlığına gönderilir; belgeyi Bakanlık düzenler ve tescil eder. Basılan belge, Bakanlığın duyurusuna göre il sağlık müdürlüklerine gönderilir ve hekime elden ya da noter vekâleti verdiği kişiye teslim edilir. Belge kaybolursa veya ad-soyad değişirse, Bakanlığa dilekçe ve harç makbuzuyla ikinci nüsha başvurusu yapılır.
Bu yazıda tescilin yasal dayanağını, tescil dosyasında hangi belgelerin bulunduğunu, belgenin nasıl teslim alındığını, kayıp veya isim değişikliğinde ne yapılacağını ve belgenin yurt dışında kullanılması için tercüme ile apostil adımlarını anlatıyoruz. Uzmanlığın akademik düzeyini ve doktorayla ilişkisini sanatta yeterlik ve tıpta uzmanlık doktoraya denk mi yazısında ayrıca ele aldık. Bilgiler Kasım 2026 itibarıyla Yönetmelik’in yürürlükteki metnine ve Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tescil ve Denklik İşlemleri Daire Başkanlığının duyurularına dayanır.
Tescilin yasal dayanağı
Uzmanlık eğitimi, 3 Eylül 2022 tarihli Resmî Gazete’de (sayı 31942) yayımlanan Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği ile düzenlenir. Bu Yönetmelik 2014 tarihli önceki yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır (m.28). Tescil açısından önemli maddeler şunlardır:
- m.20 – Bitirme sınavı: Tezi kabul edilen, eğitim süresini ve rotasyonlarını tamamlayan ve uzmanlık eğitimi karnesinin çekirdek müfredat kısmı onaylanan öğrenci bitirme sınavına girer. Sınav beş kişilik jüri önünde mesleki bilgi ile uygulama ve beceri olmak üzere iki aşamada yapılır; her iki aşamada jüri ortalaması ayrı ayrı 60 ve üzeri olan aday başarılı sayılır. Sınav sonucu jüri başkanınca kurum aracılığıyla Bakanlığa iletilir.
- m.21 – Eğitimin tamamlanması: Ana dal öğrencileri için tezin kabulü, süre ve rotasyonların tamamlanması, karnenin onaylanması ve bitirme sınavının geçilmesi şarttır.
- m.22 – Düzenleme ve tescil: Sınav sonuçları ve tescil için gerekli belgeler en geç on beş gün içinde programın bağlı olduğu kurumca Bakanlığa gönderilir. Uzmanlık belgeleri Bakanlıkça düzenlenir ve tescil edilir. Eğitimin Yönetmelik’e uygun yapılmadığı tespit edilirse tescil yapılmaz, yapılmışsa iptal edilir. Belgenin şekli ve içeriği Bakanlıkça belirlenir.
- m.27 – Unvan: Bu Yönetmelik’e göre uzmanlık belgesi almayanlar hiçbir yerde ve şekilde uzmanlık unvan ve yetkisini kullanamaz.
Yönetmelik’e göre uzmanlık belgesini Bakanlık düzenler ve tescil eder (m.22/2); uzmanlık unvanı ve yetkisi de bu belgeye bağlıdır (m.27).
Tescil işlemini kim yürütür?
Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı Tescil ve Denklik İşlemleri Daire Başkanlığı içinde bir Uzmanlık Tescil Birimi bulunur. Birimin sayfasına (22 Temmuz 2025) göre yürüttüğü işler arasında şunlar sayılır:
- Yurt içinde eğitimini tamamlayan tabip, diş hekimi, eczacı ve diğer meslek mensuplarının uzmanlık tescili
- Uzmanlık belgesinin yeniden düzenlenmesi veya iptali
- Uzmanlık belgesinin teslim ve gönderim işlemleri
- Uzmanlık ve diploma arşiv işlemleri
Yurt dışında yapılan uzmanlık eğitiminin denkliği ise ayrı bir Uzmanlık Denklik Birimi tarafından yürütülür.
Tescil dosyasında neler bulunur?
Tescil evrakını hekim değil, eğitim kurumu hazırlar ve gönderir. Bakanlığın, bazı eğitim kurumlarının sitelerinde yayımlanan “Uzmanlık Tescil Sürecinde Tespit Edilen Aksaklıklara İlişkin Kılavuz”unda şu kurallar yer alır; uygulama zamanla değişebileceği için güncel kuralları kurumunuzun akademik personel biriminden sorun:
- Tescil evrakı yalnızca eğitim kurumunca Bakanlığa gönderilir; ilk gönderim kurum üst yazısıyla yapılır.
- Tescil Kontrol Formu eğitim kurumu tarafından doldurulur; her sayfası üç imzalı ve kurum mührüyle onaylı olur. Formun “düzenleyen” kısmını uzmanlık öğrencisi imzalamaz.
- Evrak KEP veya doküman yönetim sistemiyle gönderiliyorsa, bütün asıllar taranır ve fiziki asıllar da eş zamanlı gönderilir; değerlendirme asıllar üzerinden yapılır.
- Asıllar Bakanlığa bir nüsha gönderilir; bir nüshası kurumda saklanır.
- Asıl evrak üzerinde yetkili paraf ve mühür olmadan yapılan düzeltmeler kabul edilmez.
Eğitim kurumlarının hekimlerden topladığı belgeler kuruma göre biraz farklıdır. Örneğin Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesinin 2024 tarihli listesinde şunlar yer alır:
- TUS veya YDUS yerleştirme belgesi
- Vergi dairesine yatırılmış uzmanlık harcı makbuzu (ıslak imzalı ve kaşeli)
- Kimlik fotokopisi ve son altı ayda çekilmiş iki fotoğraf
- Rotasyon belgeleri, izin ve rapor belgeleri
- Uzmanlık sınavı tutanağı, tez jüri tutanağı ve tez değerlendirme formları
- Her altı ay için doldurulan asistan değerlendirme formları
- YÖK Tez Merkezi kayıt çıktısı ve tezin PDF kopyası
- e-Devlet’ten vukuatlı nüfus kayıt örneği ve hizmet dökümü
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesinin kontrol listesi buna, üç ayda bir doldurulan tez izleme formlarını, yetkilendirilmiş programlarda yapılmış zorunlu rotasyon başarı belgelerinin asıllarını ve eğitim süresinin uzatılması veya kurum değişikliği varsa ilgili kurul kararlarını ekler. Kendi kurumunuzun güncel listesini eğitim sorumlusundan veya akademik personel biriminden isteyin.
Tescil neden önemli? Yan dal ve sonraki adımlar
Tescil yalnızca bir kâğıt işlemi değildir; sonraki adımların ön şartıdır. Yönetmelik’in 12. maddesine göre:
- YDUS’a (yan dal uzmanlık sınavı) girebilmek için sınav tarihi itibarıyla Bakanlıkça uzmanlık belgesi tescil işleminin tamamlanmış olması gerekir.
- Yan dalda veya ikinci bir ana dalda eğitim için YDUS’a ya da TUS’a girebilmek için sınav tarihi itibarıyla devlet hizmeti yükümlülüğünün tamamlanmasına dokuz aydan az süre kalmış olması, eğitime başlayabilmek için de yükümlülüğün tamamlanmış olması şarttır.
- TUS ve DUS’a girebilmek için ise sınav tarihi itibarıyla tıp veya diş hekimliği diplomasının tescil edilmiş olması aranır.
Yani diploma tescili TUS’un, uzmanlık tescili YDUS’un ön şartıdır. Yabancı uyruklu hekimler için de 14. madde, yan dala girişte Türkiye’den alınmış bir uzmanlık belgesi veya Bakanlıkça verilmiş bir denklik belgesi arar. Tescil gecikirse YDUS başvurusu da gecikebileceği için kurumunuzun evrakı zamanında gönderip göndermediğini takip edin.
Tescil sonrası: belge nasıl teslim alınır?
Tescil ve Denklik İşlemleri Daire Başkanlığının “Uzmanlık Belgesi Talebi” duyurusu (12 Mart 2021) iki kural koyar:
- 2018 yılından sonra uzman olan hekimlerin uzmanlık belgeleri, dönemler hâlinde Devlet Hizmet Yükümlülüğünü yaptıkları illere gönderilir.
- Uzmanlık belgesi yalnızca Bakanlıktan veya il sağlık müdürlüklerinden elden ya da hekimin noter vekâleti verdiği kişiye teslim edilebilir.
Belgenizin görev yaptığınız veya oturduğunuz ildeki il sağlık müdürlüğüne gönderilmesini istiyorsanız, Bakanlığın sitesindeki “Uzmanlık Belgesi Talebi İçin” dilekçe örneğiyle Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğüne başvurabilirsiniz. Dilekçede branş, il, T.C. kimlik numarası ve iletişim bilgileri yazılır. Teslim sırasında Bakanlığın “Uzmanlık Belgesi Teslim Tutanağı” kullanılır.
Yurt dışında yaşıyorsanız ve belgeyi kendiniz teslim alamıyorsanız, Türkiye’deki bir yakınınıza bu iş için noter vekâleti vermeniz gerekir. Yurt dışından vekâlet verme yollarını yurt dışından Türkiye’ye vekâletname nasıl verilir yazısında anlattık.
“Örnek” nereden alınır?
“Uzmanlık belgesi örneği” iki farklı ihtiyaç için sorulur:
- Belgenin aslı elinizde, kopyası gerekiyor. Bir kuruma sunulacak onaylı kopya için genellikle noter onaylı suret çıkarılır. Yurt dışında kullanılacaksa bu suretin üzerine apostil veya tercüme işlemleri yapılır.
- Belge kayboldu, çalındı veya isminiz değişti. Bu durumda Bakanlıktan ikinci nüsha istenir.
İkinci nüsha başvurusu
Daire Başkanlığının “Uzmanlık Belgesinin Çeşitli Sebeplerle (kayıp, çalıntı vs.) İkinci Nüsha Olarak Yeniden Düzenlenmesini Talep Edenler İçin Örnek Dilekçe”sine göre başvuru Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğüne yapılır. Dilekçede belgenin hangi il sağlık müdürlüğüne gönderileceği ve yeniden düzenleme nedeni yazılır. Eklenecek belgeler:
- Vergi dairelerine veya bankalara 9069 (Diğer Harçlar) koduyla yatırılmış, güncel yıla ait uzmanlık harcının vergi dairesi alındısı aslı
- Vukuatlı nüfus kayıt örneği
- T.C. kimlik kartı fotokopisi
- Ad-soyad değişikliği varsa ilgili mahkeme kararı örneği
- Belge çalınmışsa polis tutanağı
- Belge teslim edilmeden kaybolmuşsa üç imzalı tutanak
Harç tutarı her yıl değişebildiği için güncel tutarı vergi dairesinden öğrenin.
Tescil bilgisini çevrim içi görmek
e-Devlet’teki Sağlık Bakanlığı hizmetleri arasında “Sağlık Bakanlığı Kayıt ve Tescil Bilgi Sistemi” yer alır. Ayrıca Sağlık Bakanlığının EKİP Portal’ına, Bakanlık çalışanları ile diploması Bakanlıkça tescil edilmiş sağlık çalışanları e-Devlet şifresi veya e-imzayla girip kendi özlük bilgilerini görüntüleyebilir. Bu ekranlar belgenin yerine geçmez; yurt dışındaki bir makam genellikle belgenin kendisini veya Bakanlıktan gelen bir yazıyı ister.
Yurt dışında aldığınız uzmanlığın Türkiye’de tescili
Ters yönde, Yönetmelik’in 23–25. maddeleri yurt dışında yapılan uzmanlık eğitiminin denkliğini düzenler:
- Belgeler Lahey Sözleşmesi’ne taraf ülkelerden apostil onaylı, taraf olmayan ülkelerden konsolosluk onaylı sunulur ve Bakanlıkça incelenir (m.23).
- Kurulun tanınmışlık listesinde yer alan kurumlardan o ülkede uzmanlık yetkisi veren belge almış olanların belgeleri, fakülte veya eğitim hastanesince tasdik edildikten sonra Bakanlıkça tescil edilir (m.25/1).
- Listede olmayan kurumlardan alınan belgelerde, eğitim süresi öngörülen sürenin beşte üçünden fazlaysa bilimsel yeterlik sınavı yapılır; başarılı olanların belgesi Bakanlıkça düzenlenip tescil edilir (m.24/3, m.25/2).
Bu dosyalarda yabancı belgelerin Türkçe tercümesi istenir. Almanya’dan alınan belgeler için Almanya’dan alınan belgelerin Türkiye’de kullanımı yazısına bakabilirsiniz.
Bakanlığın dilekçe örnekleri arasında bir de “Rıza Beyan Belgesi (Almanya için)” bulunur. Türkçe-Almanca bu form, yurt dışında aldığınız öğrenim belgelerinin teyidine ilişkin bilgi ve belgelerin o ülkenin makamlarınca Türkiye Cumhuriyeti makamlarına iletilmesine rıza verdiğinizi gösterir. Yani Almanya’da alınmış bir eğitimin Türkiye’de denklik ve tescil işlemlerinde kullanılır; Türk belgelerinizin Almanya’da doğrulanması için hazırlanmış bir form değildir.
Türk uzmanlık belgesini yurt dışında kullanmak
Almanya, Birleşik Krallık veya Körfez ülkelerine başvuran uzman hekimlerden genellikle şunlar istenir:
- Tıp fakültesi diploması ve not dökümü
- Uzmanlık belgesi
- Uzmanlık eğitiminin süresini, rotasyonlarını ve kurumunu gösteren yazı veya karne
- Mesleki durum ve iyi hâl belgesi (ülkeye göre)
Bu belgelerin tercümesi çoğu zaman istenir. Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf ülkeler için, noter onaylı suret veya noter onaylı tercüme üzerine valilik veya kaymakamlıktan apostil alınır; apostil takibini, taraf olmayan ülkeler için de Dışişleri ve konsolosluk tasdiki takibini büromuz yapabilir. Almanya’daki Approbation makamları, büromuzun deneyiminde Türkiye’de yapılan yeminli ve noter onaylı tercümeyi çoğu zaman kabul ediyor; yine de başvurudan önce makama sorun. Apostil yalnızca imzanın ve imzalayanın sıfatının doğruluğunu onaylar; uzmanlığınızın o ülkede tanınıp tanınmayacağına yabancı makam karar verir.
Ülkelere göre ayrıntılar için Almanya’da Approbation başvurusu ve İngiltere’de GMC kaydı yazılarına bakabilirsiniz. Tercümede genellikle belgenin Türkçe adı parantez içinde korunur, uzmanlık dalının adı belgede yazdığı gibi çevrilir, “PhD” gibi akademik bir unvan kullanılmaz ve hekimin adı pasaporttaki yazımla aktarılır. Tercümeye belgenin taranmış kopyası üzerinden başlanabilir; noter onayı için ise belgenin aslı veya onaylı sureti gerekir. Hizmet sayfalarımız: uzmanlık belgesi tercümesi, medikal tercüme.
Örnek durumlar
Bitirme sınavını geçen, tescil haberini bekleyen bir dahiliye uzmanı. Kurumunun evrakı on beş gün içinde Bakanlığa gönderip göndermediğini akademik personel biriminden sorar. Yönetmelik’in 27. maddesi uzmanlık unvanını Bakanlıkça düzenlenip tescil edilen uzmanlık belgesine bağladığı için, unvanı resmî yazışmalarda ne zamandan itibaren kullanabileceğini kurumunun akademik personel biriminden sorar.
Devlet hizmet yükümlülüğünü Van’da yapan bir uzman. Belgesi dönemler hâlinde Van İl Sağlık Müdürlüğüne gönderilir. Yükümlülük sonrası Ankara’ya taşındıysa, dilekçeyle belgenin Ankara İl Sağlık Müdürlüğüne gönderilmesini isteyebilir.
Almanya’da Approbation başvurusu yapacak, belgesi evlilikle soyadı değişmeden önce düzenlenmiş bir hekim. Yeni soyadıyla ikinci nüsha isteyebilir veya belgesini evlilik kaydıyla birlikte sunabilir. Hangisinin yeterli olduğunu başvuracağı Alman makamına sorar; isim değişikliğini gösteren belgenin de tercümesini hazırlatır.
Sık yapılan hatalar
- Tescil evrakını kendiniz göndermeye çalışmak: Yönetmelik’in 22. maddesine göre evrakı programın bağlı olduğu kurum gönderir.
- Belge için vekâletsiz yakın göndermek: Teslim için noter vekâleti gerekir.
- Harç makbuzunu kaşesiz veya fotokopi vermek: Listeler ıslak imzalı ve kaşeli asıl ister.
- Ekran görüntüsünü belge yerine sunmak: e-Devlet veya EKİP ekranı belgenin yerine geçmez.
- Uzmanlığı “PhD” diye çevirtmek: Tercüme belgenin adını aktarır; akademik unvan eklemez.
Sık sorulan sorular
Uzmanlık belgesini kim tescil eder?
Sağlık Bakanlığı. Yönetmelik’in 22. maddesine göre belgeler Bakanlıkça düzenlenir ve tescil edilir; işlem Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tescil ve Denklik İşlemleri Daire Başkanlığında yürütülür.
Tescil evrakını kim gönderir?
Programın bağlı olduğu eğitim kurumu. Sınav sonuçları ve tescil belgeleri en geç on beş gün içinde Bakanlığa gönderilir.
Tescil tamamlanmadan uzman unvanını kullanabilir miyim?
Yönetmelik’in 27. maddesine göre uzmanlık belgesi almayanlar uzmanlık unvan ve yetkisini kullanamaz; belgeyi de Bakanlık düzenler ve tescil eder (m.22/2). Tescil durumunuzu ve unvanı ne zamandan itibaren kullanabileceğinizi kurumunuzdan sorun.
Uzmanlık belgem nereye gönderilir?
Bakanlığın duyurusuna göre 2018 sonrası uzman olanların belgeleri dönemler hâlinde devlet hizmet yükümlülüğünün yapıldığı illere gönderilir. Başka bir il sağlık müdürlüğüne gönderilmesi için dilekçe verilebilir.
Belgeyi başkası teslim alabilir mi?
Evet, ancak yalnızca hekimin noter vekâleti verdiği kişi teslim alabilir.
Uzmanlık belgemi kaybettim, ne yapmalıyım?
Bakanlığın ikinci nüsha dilekçesiyle başvurun. 9069 koduyla yatırılmış uzmanlık harcı alındısının aslı, vukuatlı nüfus kayıt örneği ve kimlik fotokopisi istenir; çalıntıda polis tutanağı eklenir.
Soyadım değişti, yeni belge alabilir miyim?
İkinci nüsha dilekçesi ad-soyad değişikliğini de kapsar; mahkeme kararı gibi değişikliği gösteren belgenin örneği eklenir.
Uzmanlık belgemi yurt dışında kullanmak için ne gerekir?
Genellikle tercüme ve, Lahey Sözleşmesi’ne taraf ülkeler için, noter onaylı suret veya tercüme üzerine valilik veya kaymakamlıktan apostil. Hangi belgelerin istendiğini başvurduğunuz kurumun listesinden kontrol edin.
Yurt dışında aldığım uzmanlık Türkiye’de nasıl tescil edilir?
Yönetmelik’in 23–25. maddelerine göre belgeler apostil veya konsolosluk onaylı sunulur. Tanınmışlık listesindeki kurumlardan alınanlar tasdikten sonra tescil edilir; diğerlerinde bilimsel yeterlik sınavı gündeme gelebilir.
İlgili rehberler
- Sanatta yeterlik ve tıpta uzmanlık doktoraya denk mi?
- Almanya’da hekimlik için Approbation başvurusu
- Hekimler için “Certificate of Good Standing” Türkiye’de nereden alınır?
Belgelerinizi birlikte hazırlayalım
Uzmanlık belgenizin, diplomanızın ve başvuracağınız kurumun belge listesinin fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin. Tercüme gereken belgeleri ve tercümenin biçimini birlikte belirleyelim; uzmanlığınızın nasıl değerlendirileceğine başvurduğunuz kurum karar verir.
İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33
Kaynaklar: Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği (Resmî Gazete, 03.09.2022, sayı 31942), m.20–28; Sağlık Bakanlığı SHGM Tescil ve Denklik İşlemleri Daire Başkanlığı, “Uzmanlık Tescil Birimi” (22.07.2025), “Uzmanlık Belgesi Talebi” (12.03.2021), “Dilekçe Örnekleri” ve “Formlar/Dilekçeler” sayfaları (shgmtescil.saglik.gov.tr, Kasım 2026’da erişildi); Sağlık Bakanlığı, “Uzmanlık Tescil Sürecinde Tespit Edilen Aksaklıklara İlişkin Kılavuz” (Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi ve Karadeniz Teknik Üniversitesi sitelerinde yayımlanan metin); Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, “Tescil İçin Sağlık Bakanlığına Gönderilmesi Gereken Evrak Listesi” (2024); Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi, uzmanlık tescil evrakı kontrol listesi; Sağlık Bakanlığı SBSGM, “Entegre Kurumsal İşlem Platformu (EKİP)” (08.01.2024); e-Devlet Kapısı, Sağlık Bakanlığı hizmetleri (turkiye.gov.tr).

