Son güncelleme: 21 Kasım 2026
Kısa cevap: Duruma göre değişir. Türk vatandaşıysanız (çifte vatandaş dâhil) Türkiye’de noter ve banka işlemleri için Türk kimlik belgenizi kullanmanız beklenir; bankalarda Türk uyruklular için kabul edilen belgeler mevzuatta T.C. nüfus cüzdanı (kimlik kartı), T.C. sürücü belgesi ve pasaporttur. Türk vatandaşı değilseniz bankalarda pasaport, ikamet belgesi veya bakanlıkça uygun görülen bir kimlik belgesi aranır; tapuda ise yabancının kendi ülkesinin kimlik belgesi de kabul edilir. Noterde kimlik tespiti noterin sorumluluğundadır; yabancı ülke kimlik kartının kabul edilip edilmeyeceğini işlemden önce noterliğe sormanız gerekir. Pasaport, en az sorun çıkaran belgedir.
Bu yazıda üç grubu ayrı ayrı ele alıyoruz: çifte vatandaşlar, Türk vatandaşlığından çıkmış Mavi Kart sahipleri ve yabancılar. Her biri için noter, tapu ve banka işlemlerinde genellikle hangi belgenin istendiğini, Türkçe bilmeyenler için tercüman şartını ve sık yapılan hataları anlatıyoruz.
Neden bu soru bu kadar sık soruluyor?
Birçok ülkenin vatandaşı Türkiye’ye pasaport olmadan, yalnızca kimlik kartıyla girebilir. Dışişleri Bakanlığı’nın Kasım 2026’daki listesine göre aralarında Almanya, Belçika, Fransa, Hollanda, İspanya, İsviçre, İtalya, Lüksemburg, Malta, Portekiz, Yunanistan, Polonya, Bulgaristan, Macaristan, Romanya, Gürcistan, Ukrayna, Moldova, Azerbaycan, Lihtenştayn ve KKTC’nin bulunduğu 21 ülkenin vatandaşları Türkiye’ye ulusal kimlik kartlarıyla girebilir.
Bu kişiler Türkiye’ye geldiklerinde bir noter işlemi (vekâletname, satış vaadi, muvafakatname) veya banka işlemi (hesap açma, para çekme) yapmak isteyebilir. Ancak sınırdan geçiş için kabul edilen belge ile noter veya banka işlemi için kabul edilen belge aynı şey değildir. Her kurum kendi mevzuatına göre kimlik tespiti yapar.
Hangi gruptasınız?
| Durum | Türkiye’de genellikle esas alınan kimlik |
|---|---|
| Türk vatandaşı ve başka bir ülkenin de vatandaşı (çifte vatandaş) | T.C. kimlik kartı, T.C. pasaportu veya T.C. sürücü belgesi |
| Türk vatandaşlığından çıkmış, Mavi Kart sahibi | Mavi Kart; gerekirse yabancı pasaport veya kimlik kartıyla birlikte |
| Yabancı, Türkiye’de ikamet izni var | Pasaport veya ikamet izni belgesi |
| Yabancı, turist olarak Türkiye’de | Pasaport; bazı işlemlerde ülke kimlik kartı |
Banka işlemleri: mevzuat ne diyor?
Bankalar, Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik’e (ilk yayım: Resmî Gazete, 9 Ocak 2008) göre müşterilerin kimliğini tespit etmek zorundadır. Yönetmeliğin 6. maddesine göre kimlik bilgileri şu belgelerle teyit edilir:
- Türk uyruklular için: T.C. nüfus cüzdanı (kimlik kartı), T.C. sürücü belgesi veya pasaport. Bunlara ek olarak, üzerinde T.C. kimlik numarası bulunan ve özel kanununda resmî kimlik hükmünde olduğu açıkça belirtilen belgeler.
- Türk uyruklu olmayanlar için: Pasaport, ikamet belgesi veya Bakanlıkça uygun görülen kimlik belgesi.
Yönetmelik ayrıca şu bilgilerin alınmasını öngörür: ad, soyad, doğum tarihi, uyruk, kimlik belgesinin türü ve numarası, adres, imza örneği ve iş-meslek bilgisi. Türk vatandaşlarından T.C. kimlik numarası, Türk uyruklu olmayanlardan doğum yeri bilgisi de alınır.
Bunun pratik anlamı
- Çifte vatandaşsanız Türk uyruklusunuz. Yönetmelik Türk uyruklulardan T.C. kimlik numarası alınmasını şart koşar; banka bu yüzden çoğu zaman T.C. kimlik belgesi ister. Yalnızca yabancı kimlik kartıyla başvurmanız kabul görmeyebilir.
- Yabancıysanız pasaport en güvenli belgedir. Ülke kimlik kartının “Bakanlıkça uygun görülen kimlik belgesi” kapsamında kabul edilip edilmediği bankanın uygulamasına bağlıdır. Gitmeden önce şubeye sorun.
- Adres teyidi istenebilir. Sürekli iş ilişkisinde (örneğin hesap açarken) beyan ettiğiniz adres; yerleşim yeri belgesi, son üç ay içinde düzenlenmiş elektrik, su, doğalgaz veya telefon faturası ya da bir kamu kurumunun belgesiyle teyit edilir.
- Vergi numarası istenebilir. Bazı bankalar yabancı müşterilerden vergi kimlik numarası ister. Gelir İdaresi Başkanlığı, yabancılar için potansiyel vergi kimlik numarası başvurusunu dijital ortamda da sunar.
Uzaktan hesap açma
27 Haziran 2026 tarihli ve 33293 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği (Sıra No: 19)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 32), Türk uyruklu olmayan kişilerin pasaportla uzaktan kimlik tespitine imkân tanıdı. Adres teyidi yapılana kadar bu yolla açılan hesaptan para transferi ve nakit çekim yapılamaz. Bu yöntemde pasaportun ICAO standardına uygun ve yakın alan iletişimi (NFC) çipli olması, görüntülü görüşme yapılması ve adresin en geç üç ay içinde teyit edilmesi gibi şartlar aranır. Bu düzenleme kimlik kartını değil, pasaportu esas alır.
Noter işlemleri
Noterlerde kimlik tespiti 1512 sayılı Noterlik Kanunu‘nun 72. maddesine ve Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin ilgili hükümlerine göre yapılır. Adalet Bakanlığı’nın noterlik teftiş formu da noterin iş sahiplerinin “kimlik, ehliyet ve isteklerinin tespitinde gerekli dikkati” gösterip göstermediğinin denetlendiğini belirtir. Yani hangi belgeyle kimlik tespiti yapılacağı, mevzuat çerçevesinde noterin sorumluluğundadır.
Uygulamada genellikle şunlar görülür:
- Türk vatandaşları (çifte vatandaşlar dâhil): Noter, Türk vatandaşının kimliğini T.C. kimlik belgesi ve nüfus kayıtları üzerinden doğrulamayı tercih eder. Yabancı kimlik kartıyla gelen bir Türk vatandaşından çoğu zaman T.C. belgesi istenir.
- Yabancılar: Pasaport en yaygın kabul edilen belgedir. Ülke kimlik kartının kabulü notere göre değişebilir.
- Mavi Kart sahipleri: Mavi Kart Türkiye’de kimlik belgesi olarak kullanılır. Eski tip kartlarda ek belge istenebilir (aşağıya bakın).
İşlemden önce noterliği arayıp hangi belgeyle gelmeniz gerektiğini sorun. Özellikle vekâletname gibi sonradan başka bir kurumda (tapu, banka, mahkeme) kullanılacak işlemlerde, o kurumun da belgeyi kabul edeceğinden emin olun.
Türkçe bilmiyorsanız: yeminli tercüman
Noterlik Kanunu’na göre ilgili kişi Türkçe bilmiyorsa işlemde yeminli bir tercüman bulundurulur. Adalet Bakanlığı’nın teftiş formu da bu şartın, yani Türkçe bilmeyen ilgili için “antlı bir tercümanın bulundurulup bulundurulmadığı” hususunun denetlendiğini gösterir. Bu durumda:
- Noter işlemi Türkçe düzenler; tercüman metni size sözlü olarak çevirir.
- Tercümanın kimlik bilgileri işlemde yer alır.
- Bazı noterler belgenin yazılı tercümesini de ister veya önerir.
Büromuz noter işlemlerinde sözlü tercüman olarak da hizmet verir.
Bazı noterler, yabancı pasaportun Türkçe tercümesini de isteyebilir. Bu, noterin uygulamasına bağlıdır; önceden sorun.
Tapu işlemleri: daha açık bir kural
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün 2013/13 sayılı genelgesi, yabancıların kimlik tespitini açıkça düzenler:
- Yabancı uyruklu gerçek kişilerde kendi ülkesinin yetkili makamlarınca verilmiş ülke kimlik belgesi veya pasaport kimlik tespitine esas alınır.
- Latin alfabesiyle düzenlenmiş belgeler için tercüme istenmez; Latin alfabesi dışındaki belgelerin Türkçe tercümesi tapu müdürlüğünce gerekli görülürse istenebilir.
- Varsa yabancı kimlik numarası, yoksa pasaport veya ülke kimliğindeki numara sisteme yazılır.
Mavi Kartla ilgili kural ise ayrı bir düzenlemededir: Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 2015/5 sayılı Genelgesine Ek Kılavuza göre 12 Nisan 2013’ten sonra düzenlenen Mavi Kartlar tapu işlemlerinde kimlik olarak kullanılabilir; daha eski kartlar için tapu müdürlüğüne önceden sorun.
Bu genelge tapu müdürlükleri içindir; noter ve bankaları bağlamaz. Ancak yabancı ülke kimlik kartının Türkiye’de resmî bir kurumca kimlik belgesi olarak açıkça kabul edildiğini gösteren bir örnektir. Tapuda işlem yapacaksanız ve Türkçe bilmiyorsanız, Tapu Sicili Tüzüğü m.24’e göre işlemde yeminli tercüman bulundurulur. Tapu müdürlüğündeki işlemler için de büromuzdan sözlü tercüman desteği alabilirsiniz.
Mavi Kart sahipleri için notlar
Doğumla Türk vatandaşı olup sonradan izin alarak vatandaşlıktan çıkanlara ve onların alt soylarına Mavi Kart verilir. Mavi Kart sahipleri Türkiye’de birçok işlemde bu kartla kimlik tespiti yaptırabilir. Dikkat edilecek noktalar:
- Kartın tarihi: TKGM’nin 2015/5 sayılı Genelgesine Ek Kılavuz, 12 Nisan 2013’ten sonra düzenlenen Mavi Kartların tapu işlemlerinde kimlik olarak kullanılabileceğini belirtir; daha eski kartlar için ayrı bir kural yazmaz. Eski bir kartınız varsa yanınızda yabancı pasaportunuzu da bulundurun ve işlemi yapacak kuruma önceden sorun.
- Soyadı değişikliği: Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasına göre Mavi Kartlar soyadı değişikliği nedeniyle değiştirilmez. Evlilikle soyadınız değiştiyse Türkiye’deki işlemlerde Mavi Kartla birlikte evlenme belgenizi de göstermeniz gerekebilir.
- İsim farklılıkları: Mavi Karttaki isim ile yabancı pasaportunuzdaki isim farklı yazılmış olabilir. Bu konuyu pasaportta isim farklıysa ne yapılır yazımızda anlattık.
Çifte vatandaşlar için notlar
Hem Türk hem başka bir ülkenin vatandaşıysanız, Türkiye’de Türk vatandaşı olarak işlem görürsünüz. Bu yüzden:
- Türkiye’ye gelmeden önce T.C. kimlik kartınızın veya T.C. pasaportunuzun geçerli olduğunu kontrol edin.
- T.C. kimlik kartınız yoksa veya süresi dolduysa, yurt dışındaki Türk dış temsilciliğinden veya Türkiye’de nüfus müdürlüğünden yenileyebilirsiniz.
- Yabancı kimlik kartınızla Türkiye’ye girmiş olabilirsiniz, ama noter ve bankada T.C. belgeniz istenebilir.
- Türkiye’ye gelemiyorsanız, işlemi bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğunda vekâletname vererek bir yakınınıza yaptırabilirsiniz. Ayrıntılar için yurt dışından Türkiye’ye vekâletname yazımıza bakabilirsiniz.
Yabancı belgelerle yapılan işlemlerde tercüme
Türkiye’de bir işlemde yabancı dilde düzenlenmiş belge kullanılacaksa, kurum çoğu zaman Türkçe tercümesini ister. Sık karşılaşılan durumlar:
- Yabancı ülkede verilmiş vekâletname: Türkiye’de kullanılmak üzere yurt dışında yabancı bir notere verilmiş vekâletname, genellikle apostil veya konsolosluk tasdiki ve Türkçe tercüme gerektirir. Bu konuyu vekâletname tercümesi sayfamızda anlattık.
- Yabancı pasaport veya kimlik kartı: Bazı noterler ve kurumlar Türkçe tercümesini isteyebilir; tapu genelgesi ise Latin alfabeli belgeler için tercüme istenmeyeceğini belirtir.
- Yabancı ülke medeni hâl belgeleri: Evlilik, boşanma veya doğum belgeleri, Türkiye’de bir işlemde kullanılacaksa tercümesi ve çoğu zaman apostili gerekir.
Tercümenin noter onaylı olması gerekiyorsa, bunun nasıl yapıldığını noter onaylı tercüme sayfamızda anlattık.
İşlemden önce sorulacak sorular
Noterliğe veya bankaya gitmeden önce şunları sorun:
- Hangi kimlik belgesini kabul ediyorsunuz? Ülke kimlik kartı yeterli mi, pasaport mu gerekli?
- Kimlik belgemin Türkçe tercümesi gerekiyor mu?
- Türkçe bilmiyorsam tercümanı kim getirecek?
- Vergi kimlik numarası, yabancı kimlik numarası veya adres belgesi gerekiyor mu? (Noterlik Kanunu’na göre noter onaylarında ilgilinin vergi kimlik numarası da yazılır; yabancılardan bu yüzden çoğu zaman vergi numarası istenir.)
- İşlem sonunda elde edeceğim belge (örneğin vekâletname) başka bir kurumda kullanılacaksa, o kurum ek bir şart arıyor mu?
Sık yapılan hatalar
- Sınırdan geçtiği için kimlik kartının her yerde geçerli olduğunu sanmak: Giriş için kabul edilen belge, noter veya banka için yeterli olmayabilir.
- Çifte vatandaşın T.C. belgesini getirmemesi: Türk vatandaşı olarak işlem göreceğiniz için T.C. belgeniz istenebilir.
- Süresi dolmuş belgeyle gitmek: Kimlik tespitinde geçerli belge beklenir.
- Tercümanı son anda aramak: Türkçe bilmeyen ilgili için tercüman şarttır; önceden ayarlayın.
- Eski tip Mavi Kartla tek başına gitmek: Eski kartlarda ek belge istenebilir.
- İsim farklılığını açıklamamak: Kimlik kartı, pasaport ve tapu kaydındaki isimler farklı yazılmışsa işlem gecikebilir.
Üç örnek durum
Almanya’da yaşayan bir Türk-Alman çifte vatandaş, Ankara’daki dairesini satmak için kardeşine vekâlet verecek. Türkiye’ye Alman kimlik kartıyla gelmiş. Noter, Türk vatandaşı olduğu için T.C. kimlik kartını ister. T.C. kimlik kartının süresi dolmuşsa önce nüfus müdürlüğünden yenilemesi gerekebilir.
Hollanda vatandaşı bir emekli, Türkiye’de banka hesabı açmak istiyor. Türkiye’ye kimlik kartıyla gelmiş. Banka, yönetmelik gereği pasaport, ikamet belgesi veya bakanlıkça uygun görülen bir kimlik belgesi ister; ülke kimlik kartının kabul edilip edilmeyeceğini şubeye önceden sorması gerekir. Banka vergi kimlik numarası da isteyebilir.
Türk vatandaşlığından çıkmış bir Mavi Kart sahibi, annesinin mirasıyla ilgili noterde işlem yapacak. Kartı 2010 yılında verilmiş eski tip bir kart. Yanında yabancı pasaportunu da götürür; soyadı evlilikle değiştiği için evlenme belgesini de bulundurur.
Sık sorulan sorular
Alman kimlik kartımla Türkiye’de noterden vekâletname verebilir miyim?
Bu, Türk vatandaşı olup olmadığınıza ve notere bağlıdır. Türk vatandaşıysanız noter büyük olasılıkla T.C. kimlik belgenizi ister. Yalnızca Alman vatandaşıysanız pasaport en güvenli belgedir; kimlik kartının kabul edilip edilmeyeceğini noterliğe önceden sorun.
Kimlik kartıyla Türkiye’ye girebiliyorsam, neden bankada pasaport isteniyor?
Sınır geçişi ve bankacılık işlemleri farklı mevzuata tabidir. Bankalar, yönetmelik gereği Türk uyruklu olmayanlarda pasaport, ikamet belgesi veya bakanlıkça uygun görülen kimlik belgesi arar. Ülke kimlik kartını kabul edip etmemek bankanın uygulamasına bağlı olabilir.
Çifte vatandaşım, Türkiye’de yabancı pasaportumla işlem yapabilir miyim?
Türkiye’de Türk vatandaşı olarak işlem görürsünüz. Yönetmelik, Türk uyruklulardan T.C. kimlik numarası alınmasını şart koşar ve kimlik teyidi için T.C. kimlik kartı, T.C. sürücü belgesi veya pasaport sayar. Bankalar bu nedenle çoğu zaman T.C. kimlik kartı veya T.C. pasaportu ister; ikisinden birini yanınızda bulundurun.
Mavi Kart tek başına yeterli mi?
Birçok işlemde evet. TKGM’nin 2015/5 sayılı Genelgesine Ek Kılavuza göre 12 Nisan 2013’ten sonra düzenlenen Mavi Kartlar tapu işlemlerinde kimlik olarak kullanılabilir. Daha eski kartlar için tapu müdürlüğüne önceden sorun; yabancı pasaportunuzu da yanınıza alın.
Türkçe bilmiyorum. Noterde ne olur?
Noterlik Kanunu’na göre Türkçe bilmeyen ilgili için işlemde yeminli bir tercüman bulundurulur. Büromuz noter işlemlerinde sözlü tercüman olarak hizmet verir; tercümanla ilgili ayrıntıları randevudan önce noterliğe de sorun.
Yabancı pasaportumun Türkçe tercümesi gerekir mi?
Kuruma göre değişir. Tapu genelgesi Latin alfabeli belgeler için tercüme istenmeyeceğini belirtir. Bazı noterler ise pasaportun Türkçe tercümesini isteyebilir. Gideceğiniz kuruma önceden sorun.
Türkiye’de banka hesabını uzaktan açabilir miyim?
27 Haziran 2026 tarihli MASAK tebliği, Türk uyruklu olmayanların pasaportla uzaktan kimlik tespitine imkân tanıdı. Bu yöntemde NFC çipli pasaport ve görüntülü görüşme gibi şartlar aranır. Bankanızın bu hizmeti sunup sunmadığını öğrenin.
Yabancı kimlik numarası ile vergi kimlik numarası aynı şey mi?
Hayır. Yabancı kimlik numarası, Türkiye’de ikamet veya çalışma izni gibi bir izin alan yabancılara verilen kimlik numarasıdır. Vergi kimlik numarası ise Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından verilir. Bazı bankalar ve kurumlar bunlardan birini veya ikisini isteyebilir.
Tapuda yabancı kimlik kartıyla satış yapılabilir mi?
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün 2013/13 sayılı genelgesine göre yabancılarda kendi ülkelerinin yetkili makamlarınca verilmiş ülke kimlik belgesi veya pasaport kimlik tespitine esas alınır. İşlemden önce tapu müdürlüğünden randevu ve belge listesini teyit edin.
İlgili rehberler
- Yurt Dışından Türkiye’ye Vekâletname Nasıl Verilir?
- Pasaporttaki İsim ile Diğer Belgelerdeki İsim Farklıysa Ne Yapılır?
- Apostil mi, Konsolosluk Tasdiki mi?
Belgelerinizi birlikte kontrol edelim
Noterde veya bankada kullanacağınız kimlik belgesinin ve varsa yabancı dildeki belgelerinizin fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin. Tercüme gerekip gerekmediğini birlikte gözden geçirelim.
İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33
Kaynaklar: Dışişleri Bakanlığı, Türkiye’ye ulusal kimlik kartıyla girebilen ülke vatandaşları listesi (mfa.gov.tr); Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik, RG 09.01.2008, sayı 26751 (madde 6, güncel hâli); Hazine ve Maliye Bakanlığı MASAK, bankalar için yükümlülükler bilgilendirme broşürü; Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği (Sıra No: 19)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 32), RG 27.06.2026, sayı 33293; 1512 sayılı Noterlik Kanunu (madde 72, 74, 92); Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü, noterlik teftiş formu (2022); Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü 2013/13 sayılı genelge (değişiklikler işlenmiş hâli); Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, 2015/5 sayılı Genelgeye Ek Kılavuz (Mavi Kart, 4.1.1); Dışişleri Bakanlığı konsolosluk bilgi sistemi, sık sorulan sorular (Mavi Kart); Gelir İdaresi Başkanlığı, yabancılar için potansiyel vergi kimlik numarası başvurusu.

