Son güncelleme: 21 Kasım 2026
Transkript, hangi dersleri aldığınızı, kaç kredi tamamladığınızı ve hangi notu aldığınızı gösterir. Ders içerikleri (syllabus, ders bilgi paketi veya modül kataloğu da denir) ise o derslerde ne öğrendiğinizi anlatır: dersin konuları, hedefleri, haftalık işleyişi, iş yükü ve değerlendirme yöntemi. Transkript üniversite ve denklik başvurularında genellikle istenir. Ders içerikleri ise genellikle bir kurumun derslerinizi tek tek kendi programıyla karşılaştırması gerektiğinde istenir: ders muafiyeti, yatay geçiş, bazı yüksek lisans programlarının kabul incelemesi ve bazı mesleki tanınma başvuruları gibi.
Bu yazıda iki belgenin farkını, hangi başvuruda hangisinin istendiğini, ders içeriklerinin nereden alındığını ve uzun olabilen bu belgelerin tercümesinin nasıl planlanacağını anlatıyoruz. Örnekler Kasım 2026 itibarıyla Alman ve Türk üniversitelerinin, uni-assist’in, WES’in ve Almanya’nın resmî tanınma portalının açıklamalarına dayanır. Kurallar programdan programa değiştiği için kendi başvurunuzun belge listesini her zaman esas alın.
İki belgenin farkı: kısa tablo
| Transkript | Ders içerikleri (syllabus) | |
|---|---|---|
| Ne gösterir? | Ders adları, kod, kredi/AKTS, not, ortalama | Dersin konuları, hedefleri, haftalık plan, kaynaklar, iş yükü, değerlendirme |
| Kim düzenler? | Öğrenci işleri | Bölüm, fakülte veya üniversitenin bilgi sistemi |
| Uzunluğu | Çoğu zaman 1–4 sayfa | Ders başına bir veya birkaç sayfa; toplamda onlarca sayfa olabilir |
| Ne zaman istenir? | Hemen her başvuruda | Ders karşılaştırması gerektiğinde |
| Onay | Mühürlü/imzalı veya e-Devlet barkodlu | Kurum isterse bölümden onaylı |
| Tercüme | Çoğu zaman tamamı | Çoğu zaman yalnızca istenen dersler |
Kısacası transkript “ne aldım ve kaç aldım” sorusunu, ders içerikleri “o derste ne öğrendim” sorusunu cevaplar.
Ders içeriği türleri ve adları
Aynı bilgi farklı adlarla karşınıza çıkabilir:
- Ders bilgi paketi: Türk üniversitelerinde Bologna süreciyle yaygınlaşan, her dersin hedeflerini, öğrenme çıktılarını, AKTS iş yükünü ve değerlendirme yöntemini gösteren sayfadır. Örneğin Konya Teknik Üniversitesi yönetmeliği, yarıyıl içi değerlendirme araçlarının ve katkı yüzdelerinin “ders bilgi paketinde” gösterileceğini belirtir.
- Syllabus (izlence): Dersi veren öğretim elemanının hazırladığı, haftalık konuları ve kaynakları sıralayan belge.
- Modül kataloğu / modül el kitabı (Modulhandbuch): Almanya’da kullanılan ad. uni-assist’in terimler sözlüğü bu belgeyi, üniversitenin düzenlediği ve bir programdaki derslerle ilgili bütün önemli bilgileri içeren belge olarak tanımlar. İngilizce başvuru sayfalarında bu belge için “module handbook” veya “course descriptions” ifadeleri de kullanılır.
- Müfredat (öğretim planı): Programdaki bütün derslerin listesi ve dönemlere dağılımı. Ders içeriklerini tamamlar ama onların yerini tutmaz.
Kurum hangi adı kullanırsa kullansın, aradığı şey çoğu zaman aynıdır: dersin konusu, düzeyi ve iş yükü.
Hangi başvuruda hangisi istenir?
| Başvuru türü | Transkript | Ders içerikleri | Kaynak örneği |
|---|---|---|---|
| Yurt dışında lisans başvurusu | Lise not dökümü (bazı okul türlerinde) | Genellikle istenmez | uni-assist Türkiye notları |
| Almanya’da yüksek lisans | Evet, tercümeli | Bazı programlarda zorunlu dersler için | KIT, Bayreuth Üniversitesi |
| Türkiye’de yatay geçiş ve ders muafiyeti | Onaylı not belgesi | Evet, muafiyet istenen dersler için | Marmara Üniversitesi yönergesi |
| Almanya’da mesleki tanınma (Anerkennung) | Evet | Eğitimin içeriğini gösteren belgeler | anerkennung-in-deutschland.de |
| ABD/Kanada değerlendirmesi (WES) | Evet, kelimesi kelimesine tercüme | Genel kural olarak belirtilmemiş | WES tercüme kuralları |
| Estonya akademik tanınma | Transkript ve/veya diploma eki | Belirtilmemiş | HARNO (ENIC-NARIC) |
Aşağıda bu örnekleri biraz açalım.
Almanya’da yüksek lisans başvurusu
Karlsruhe Teknoloji Enstitüsü (KIT), yabancı dereceli yüksek lisans adaylarından lisans diploması ve transkriptin asıl dilinde ve resmî tercümesiyle sunulmasını ister. Bunlara ek olarak, programın sayfasında belirtilen zorunlu dersler için kapsamlı ders tanımları (örneğin modül el kitabı) ister. Bayreuth Üniversitesi de başvuru belgeleri arasında lisans programının modül el kitabını sayar ve bu belgenin Almanca veya İngilizce olmasını ister. Aynı sayfa, transkriptin aslı İngilizce veya Almanca değilse yeminli veya mahkemece onaylı tercüme ile sunulmasını şart koşar; modül el kitabı için ise ayrıca yeminli tercüme şartından söz etmez.
Bu iki örnekten çıkan pratik sonuç şudur: Transkriptin aslı Almanca veya İngilizce değilse resmî tercümesi genellikle gerekir; ders içeriklerinde ise üniversitenizin İngilizce ders bilgi paketi yeterli olabilir. Bunu her programın kendi sayfasından kontrol edin.
Türkiye’de yatay geçiş ve ders muafiyeti
Türk üniversiteleri, başka bir üniversitede (yurt içinde veya yurt dışında) alınmış derslerden muafiyet verirken ders içeriğine bakar. Örneğin Marmara Üniversitesi’nin muafiyet ve intibak yönergesi, başvuru dilekçesine daha önce başarılan derslerin ders içerikleri ile onaylı (mühürlü, kaşeli ve imzalı) not belgesinin eklenmesini ister; fotokopi, onaysız veya eksik belgelerle başvurunun işleme alınmayacağını belirtir. Aynı yönerge, muafiyet istenen dersin adının birebir aynı olmasının gerekmediğini, içeriğin eşdeğer ve kredi/AKTS değerinin eşit veya fazla olmasının arandığını söyler.
Yurt dışında aldığınız dersler için Türkiye’de muafiyet istiyorsanız, yabancı üniversitenin ders içerikleri ve transkripti çoğu zaman Türkçe tercümeyle istenir. Erasmus dönüşü ders sayımı da genellikle öğrenim anlaşmasına dayanır; ancak anlaşma dışı bir ders için muafiyet istenirse ders içeriği yine gündeme gelebilir. Erasmus belgelerini Erasmus belge çevirisi yazımızda anlattık.
Almanya’da mesleki tanınma
Almanya’nın resmî tanınma portalı “Anerkennung in Deutschland”, mesleki tanınma başvurusunda diplomanın yanında eğitimin içeriğini ve süresini gösteren belgeleri ister ve bunların Almanca tercümesinin gerektiğini belirtir. Portal örnek olarak ders ve not listelerini, öğrenci karnesini (Studienbuch), diploma ekini ve transkripti sayar. Yani bazı meslekler için transkript ve diploma eki, içerik kanıtı olarak da işlev görür. Yetkili makam daha ayrıntılı bilgi isterse ders içerikleri de istenebilir.
Portal ayrıca bazı yetkili makamların yurt dışında yeminli tercümanca yapılmış tercümeyi kabul etmeyebileceğini ve bu sorunun tercümeden önce makama sorulması gerektiğini yazar. Büromuzun deneyiminde Türkiye’de yapılan yeminli ve noter onaylı tercüme tanınma (Anerkennung) makamlarınca çoğu zaman kabul ediliyor; yine de başvurudan önce makama sorun. Bu konuyu Türkiye’de yapılan yeminli tercüme Almanya’da kabul edilir mi? yazımızda ayrıntılı ele aldık.
WES ve ENIC-NARIC değerlendirmeleri
WES’in tercüme kuralları, değerlendiricilerin bütün ders adlarını ve notları okuyabilmesini ve tercümenin kelimesi kelimesine yapılmasını şart koşar; ders içeriklerine ilişkin genel bir şart bu sayfada yer almaz. Estonya’nın tanınma merkezi HARNO da akademik tanınma için diploma ile birlikte resmî transkripti, diploma ekini ve/veya diğer ek belgeleri ister. Bu kuruluşlar çoğu zaman programın düzeyini değerlendirir; ders ders karşılaştırma yapmadıkları sürece ders içerikleri genellikle istenmez. Ancak kurum ek belge isterse o talebe göre hareket edin.
Ders içeriklerini nereden alırsınız?
- Üniversitenin ders bilgi paketi sayfası: Birçok Türk üniversitesi ders bilgi paketlerini web sitesinde yayımlar; bazıları İngilizce sürümünü de sunar.
- Bölüm başkanlığı veya öğrenci işleri: Kurum onaylı ders içeriği istiyorsa, bölümden mühürlü ve imzalı bir nüsha istenir.
- Eski mezunlar için: Web sitesindeki güncel içerik, sizin okuduğunuz yıllardaki içerikle aynı olmayabilir. Mezun olduğunuz yılların öğretim planını ve ders içeriklerini bölümden isteyin.
- Yurt dışı üniversite için: Yabancı üniversitenin modül kataloğu veya ders tanımları; çoğu zaman üniversitenin web sitesinde veya öğrenci işlerinden alınır.
Ders içeriği isterken hangi dersler için istediğinizi yazın. Bütün programın içeriği yüzlerce sayfa tutabilir; kurum yalnızca belirli dersleri istiyorsa yalnızca onları hazırlatmak hem işi hem tercümeyi kısaltır.
Bölüme verilecek dilekçede neler olmalı?
Bölümden onaylı ders içeriği isterken dilekçenizde şu bilgileri açıkça yazmak işi hızlandırır:
- Adınız, öğrenci numaranız ve mezuniyet veya ayrılış tarihiniz.
- İçeriği istenen derslerin kodları ve adları (transkriptteki yazımla).
- Derslerin hangi eğitim-öğretim yılında alındığı.
- Belgenin hangi dilde istendiği (Türkçe, varsa İngilizce).
- Belgenin mühürlü ve imzalı olması gerektiği ve kullanım amacı (örneğin yurt dışında yüksek lisans başvurusu).
Belge elinize ulaştığında sayfaların eksiksiz olduğunu, her sayfada mühür veya imza bulunup bulunmadığını ve ders adlarının transkriptle eşleştiğini kontrol edin.
Tercümeyi nasıl planlamalı?
Transkript genellikle baştan sona çevrilir. Ders içeriklerinde ise önce şu üç soruyu cevaplayın:
- Kurum ders içeriğini hangi dilde kabul ediyor? Bayreuth örneğinde olduğu gibi İngilizce yeterliyse ve üniversitenizin İngilizce ders bilgi paketi varsa tercüme gerekmeyebilir.
- Kurum resmî tercüme mi istiyor? Bazı kurumlar transkript için yeminli tercüme şart koşar, ders içerikleri için koşmaz. Bunu belge listesinden okuyun; emin değilseniz kuruma yazın.
- Hangi derslerin içeriği gerekiyor? KIT örneğinde yalnızca programın belirttiği zorunlu dersler; muafiyet başvurusunda yalnızca muafiyet istenen dersler.
Tercümede genellikle dikkat edilen noktalar:
- Ders adları tutarlı olmalıdır: Transkriptte “Mühendislik Matematiği I” nasıl çevrildiyse, ders içeriğinde de aynı karşılık kullanılmalıdır. Değerlendirici iki belgeyi yan yana koyar.
- Ders kodları korunur: Kodlar, belgeler arasında eşleşmeyi kolaylaştırır.
- Kredi ve AKTS değerleri aynen kalır: Muafiyette kredi karşılaştırması yapılır.
- Kaynakça ve teknik terimler: Yayın adları çoğu zaman özgün dilinde bırakılır; teknik terimler alanın yerleşik karşılıklarıyla çevrilir.
Bu yüzden transkript ve ders içeriklerini aynı dosyada, aynı tercümana vermek ders adlarının tutarlı kalmasına yardım eder. Transkript tercümesiyle ilgili ayrıntılar için transkript belgesi tercümesi sayfamıza bakabilirsiniz.
Onay: hangi belgeye ne yapılır?
- Transkript: e-Devlet’ten alınan barkodlu transkript birçok kurumda yeterli olabilir; bazı kurumlar üniversiteden mühürlü belge ister. e-Devlet transkriptini e-Devlet’ten İngilizce transkript yazımızda anlattık.
- Ders içerikleri: Türk üniversitesinde muafiyet için Marmara örneğinde olduğu gibi onaylı belge istenebilir. Yurt dışındaki bazı kurumlar, örneğin Bayreuth Üniversitesi, modül el kitabının dijital olarak yüklenmesini ister; onay şartı olup olmadığını belge listesinden kontrol edin.
- Tercüme: Kurum isterse noter onayı ve gerekirse apostil eklenir. Apostil sürecini apostil nereden ve nasıl alınır yazımızda anlattık.
Üç örnek durum
Makine mühendisi, Almanya’da yüksek lisans başvurusu yapıyor. Program sayfası, termodinamik ve akışkanlar mekaniği gibi zorunlu derslerin modül tanımlarını istiyor. Mezun olduğu üniversitenin İngilizce ders bilgi paketi var; program İngilizce belgeleri kabul ettiği için ders içeriklerini tercüme ettirmeden yüklüyor. Transkript ve diplomayı ise program şartına uygun olarak resmî tercümeyle sunuyor.
Yurt dışında iki dönem okuyup Türkiye’ye dönen bir öğrenci, yatay geçişte ders muafiyeti istiyor. Türk üniversitesi, muafiyet istenen derslerin içeriklerini ve onaylı not belgesini istiyor. Öğrenci yalnızca muafiyet istediği altı dersin içeriğini Türkçeye çevirtiyor; bütün programın kataloğunu çevirtmiyor.
Hemşire, Almanya’da mesleki tanınma için başvuruyor. Yetkili makam, eğitimin içeriğini ve süresini gösteren belgeleri Almanca istiyor. Transkript ve diploma ekini Almancaya çevirtiyor. Makam daha sonra uygulamalı eğitim saatlerini ayrıca sorarsa, okulundan saatleri gösteren bir belge istiyor.
Sık yapılan hatalar
- Ders içeriği yerine müfredatı göndermek: Ders listesi, derslerin içeriğini göstermez.
- Bütün programın içeriğini gereksiz yere çevirtmek: Kurum belirli dersleri istiyorsa yalnızca onları hazırlayın.
- Güncel web içeriğini eski mezuniyete uygulamak: Okuduğunuz yıllardaki içerik farklı olabilir.
- Transkript ile ders içeriğinde farklı ders adı kullanmak: Değerlendirici eşleştirme yapamaz.
- İngilizce içerik varken tercümeye başlamak: Önce kurumun İngilizce belgeyi kabul edip etmediğine bakın.
- Onay şartını kontrol etmemek: Muafiyette onaysız belge işleme alınmayabilir.
Kontrol listesi
- Kurum transkript mi, ders içerikleri mi, ikisini birden mi istiyor?
- Ders içerikleri hangi dersler için isteniyor?
- Üniversitemin İngilizce ders bilgi paketi var mı ve kurum İngilizce kabul ediyor mu?
- Ders içeriklerinin onaylı olması gerekiyor mu?
- İçerikler mezun olduğum yılların programına mı ait?
- Transkript ve ders içeriklerinde ders adları ve kodlar tutarlı mı?
- Tercümeye noter onayı veya apostil gerekiyor mu?
Sık sorulan sorular
Syllabus ile transkript aynı şey mi?
Hayır. Transkript aldığınız dersleri, kredileri ve notları gösterir. Syllabus veya ders içeriği ise o dersin konularını, hedeflerini ve iş yükünü anlatır.
Yüksek lisans başvurusunda ders içerikleri her zaman istenir mi?
Hayır, programa bağlıdır. Örneğin KIT, programın belirttiği zorunlu dersler için kapsamlı ders tanımları ister; birçok program ise yalnızca transkript ve diplomayla yetinir. Programın belge listesine bakın.
Ders içeriklerinin de yeminli tercümesi gerekir mi?
Kuruma bağlıdır. Bayreuth Üniversitesi modül el kitabının Almanca veya İngilizce olmasını ister ama yeminli tercüme şartını transkript için açıkça yazar. Kurumun belge listesi resmî tercümeyi yalnızca bazı belgeler için istiyorsa ders içerikleri için ayrıca sorun.
Üniversitemin web sitesindeki ders bilgi paketi yeterli mi?
Birçok yurt dışı başvurusunda yeterli olabilir. Türkiye’de muafiyet başvurularında ise bazı üniversiteler onaylı belge ister. Ayrıca web sitesindeki içeriğin sizin okuduğunuz yıllara ait olduğundan emin olun.
Kaç dersin içeriğini çevirtmem gerekir?
Kurumun istediği kadar. Zorunlu dersler, muafiyet istenen dersler veya belirli bir alandaki dersler gibi bir sınır çoğu zaman belge listesinde yazar. Sınır yoksa kuruma yazıp sorun.
WES ders içeriği ister mi?
WES’in tercüme kurallarında ders içeriklerine ilişkin genel bir şart yer almaz; bütün ders adlarının ve notların okunabilir şekilde, kelimesi kelimesine çevrilmesi istenir. WES dosyanız için ek belge isterse bu talebe göre hareket edin.
Ders içeriği Türkçe, kurum İngilizce istiyor. Ne yapmalıyım?
Önce üniversitenizin İngilizce ders bilgi paketi olup olmadığına bakın. Yoksa Türkçe içeriği tercüme ettirebilirsiniz. Kurumun tercüme için yeminli tercüman veya noter onayı şartı olup olmadığını önceden öğrenin.
Mezuniyetimden sonra bölümün müfredatı değişti. Hangi içeriği göndermeliyim?
Okuduğunuz yıllara ait içeriği. Bölümden, mezun olduğunuz dönemin öğretim planını ve ders içeriklerini gösteren bir belge isteyin.
Transkriptim e-Devlet’ten, ders içeriklerim bölümden. Sorun olur mu?
Genellikle olmaz; iki belgeyi farklı birimler düzenler. Önemli olan ders adlarının ve kodlarının iki belgede eşleşmesidir.
İlgili rehberler
- Transkript Belgesi Tercümesi
- Yurt Dışı Üniversite Başvurusu ve Belge Çevirisi
- e-Devlet’ten İngilizce Transkript Alma
Dosyanızı birlikte planlayalım
Transkriptinizin, ders içeriklerinin ve başvurduğunuz kurumun belge listesinin fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin. Tercüme gereken belgeleri ve tercümenin biçimini birlikte belirleyelim; belgelerin yeterli olup olmadığına başvurduğunuz kurum karar verir.
İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33
Kaynaklar: uni-assist, Glossary of terms: Module manuals („Modulhandbuch“); uni-assist, Info country by country: Türkiye; Karlsruhe Institute of Technology (KIT), Application for a Master’s degree course (intl.kit.edu); Universität Bayreuth, Glossary for application and enrolment documents; Marmara Üniversitesi Muafiyet ve İntibak İşlemleri Yönergesi (marmara.edu.tr); Konya Teknik Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği, madde 15; Anerkennung in Deutschland, Dokumente für die Antragstellung ve Glossar: Übersetzerinnen und Übersetzer (anerkennung-in-deutschland.de); WES, Translation requirements for a WES credential evaluation; HARNO (Estonya ENIC-NARIC), Academic recognition.

