Son güncelleme: 22 Kasım 2026
Türkiye’de uzun dönem ikamet izni olan veya en az sekiz yıl kanuni çalışma izni bulunan yabancılar süresiz çalışma iznine başvurabilir. Bu kural 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanununun 10. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alır. Aynı fıkra, başvuru şartlarını taşımanın yabancıya mutlak bir hak sağlamadığını da yazar; kararı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verir. İzin süresizdir, ama belgesi her beş yılda bir yenilenir.
Bu yazıda süresiz çalışma izninin şartlarını, sekiz yılın nasıl hesaplandığını, iznin sağladığı hakları, beş yıllık belge yenilemesini ve Turkuaz Kart ile farkını anlatıyoruz. Son bölümlerde bu süreçte yabancı belgelerin ve Türkiye’de alınan izin belgesinin hangi durumlarda tercüme gerektirdiğini özetliyoruz. Bu yazı genel bilgi içindir ve hukuki danışmanlık değildir; kendi durumunuz için Bakanlıktan veya bir avukattan bilgi alın.
Temel şartlar
6735 sayılı Kanun ve Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin (RG 02.02.2022, sayı 31738) 28. maddesi aynı iki yolu sayar:
- Uzun dönem ikamet izni sahibi olmak, veya
- En az sekiz yıl kanuni çalışma izni sahibi olmak.
İki yoldan birini karşılamak başvuru hakkı verir. Bakanlığın sıkça sorulan sorular sayfası da aynı ifadeyi kullanır: şartları taşımak, süresiz çalışma izni verilmesi konusunda mutlak hak sağlamaz. Başvuru, Kanunun genel değerlendirme kurallarına göre incelenir. 6735 sayılı Kanunun 9. maddesi, örneğin sahte veya yanıltıcı belgeyle yapılan ya da kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından sakıncalı görülen başvuruların reddedileceğini sayar.
Sekiz yıl nasıl hesaplanır?
Yönetmelik “kanuni çalışma izni süresi”ni, yabancının kanuni yükümlülüklerini yerine getirerek çalışma izniyle çalıştığı süre olarak tanımlar. Yönetmeliğin 59. maddesine göre şu süreler kanuni çalışma süresine dâhil edilir:
- Yıllık ücretli izinler
- İş kazası ve meslek hastalığı süreleri
- Hastalık ve analık süreleri
- Geçici iş göremezlik ödeneği alınan süreler
Bunların dışında hangi sürelerin sayılacağını belirleme yetkisi Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğüne verilmiştir. Burada önemli olan “kanuni yükümlülüklerin yerine getirilmesi” ifadesidir: çalışma izni olduğu hâlde sigorta bildirimi yapılmamış dönemlerin nasıl değerlendirileceği konusunda Bakanlığa danışın.
Uzun dönem ikamet izni yolu
Uzun dönem ikamet izni, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 42. ve 43. maddelerinde düzenlenir. Kanuna göre uzun dönem ikamet iznine geçişte şu şartlar aranır:
- Türkiye’de kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalmış olmak
- Son üç yıl içinde sosyal yardım almamış olmak
- Kendisinin ve varsa ailesinin geçimini sağlayacak yeterli ve düzenli gelir kaynağına sahip olmak
- Geçerli sağlık sigortasına sahip olmak
- Kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından tehdit oluşturmamak
Uzun dönem ikamet izni kendi başına çalışma hakkı vermez. 6735 sayılı Kanunun 12. maddesi, mülteci ve ikincil koruma statüsü dışında, yabancının herhangi bir nedenle ikamet izni olmasının ona çalışma hakkı vermediğini açıkça yazar. Uzun dönem ikamet izni olan bir yabancı, çalışmak için ayrıca süresiz çalışma iznine başvurur.
Süresiz çalışma izni hangi hakları sağlar?
6735 sayılı Kanun m.10/4 ve Yönetmelik m.28’e göre:
- Süresiz çalışma izni olan yabancı, uzun dönem ikamet izninin sağladığı bütün haklardan yararlanır.
- Özel kanunlardaki düzenlemeler hariç, sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları saklı kalmak üzere Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanır.
- Seçme, seçilme ve kamu görevlerine girme hakkı ile askerlik yükümlülüğü yoktur.
- İzin, yabancıya bağımsız olarak veya bir ya da birden fazla işverene bağlı çalışma hakkı verir.
Son maddenin bir şartı vardır: Yönetmeliğe göre yabancı, yeni bir iş yerinde çalışmaya başlamadan en geç on gün önce Bakanlığa bildirim yapmalıdır. Süresiz izinde iş değişikliği için bu bildirim yapılır; süreli çalışma izninde iş değişikliğinin nasıl yapılacağını Bakanlıktan öğrenin.
Bazı meslekler ise diğer kanunlarla Türk vatandaşlarına ayrılmıştır. Süresiz çalışma izni bu kısıtlamaları kaldırmaz; Bakanlığın “Türk Vatandaşlarına Hasredilen Meslekler” sayfasına bakın.
Başvuru nasıl yapılır?
Başvurular Bakanlığın e-İzin sistemi (ecalismaizni.csgb.gov.tr) üzerinden yapılır. Süresiz çalışma izni bir işverene bağlı olmadığı için başvuru yabancının kendisi tarafından yapılır:
- Yönetmeliğin 17. maddesine göre, işverenin bulunmadığı yurt içi başvurularda yabancı istenen bilgi ve belgeleri sisteme yükler ve başvuruyu onaylar.
- Yönetmeliğin 16. maddesi, yurt içinden yapılan süresiz çalışma izni başvurusunda yabancının elektronik tebligat adresine sahip olmasını zorunlu tutar.
- Başvuru yurt dışındaki Türk dış temsilciliği aracılığıyla da yapılabilir; Yönetmeliğin 17. maddesine göre bu durumda belgeleri temsilcilik sisteme yükler ve onaylar. Yabancının elektronik tebligat adresi ise çalışmanın başladığı tarihten itibaren otuz gün içinde bildirilir.
Başvuruda istenen belgeler ve sisteme girilecek bilgiler Bakanlığın resmî internet sayfasında yayımlanır. Eksik belge varsa Bakanlık eksikliği sistem ve elektronik tebligat yoluyla bildirir; Yönetmeliğin 19. maddesine göre eksiklik, belgelenmiş bir mücbir sebep yoksa otuz gün içinde tamamlanmalıdır, aksi hâlde başvuru reddedilir.
Beş yılda bir belge yenileme
Süresiz çalışma izni süresizdir, ama belgesi süresiz değildir. Yönetmelik m.28/4’e göre:
- Belge, çalışma izninin başlangıç tarihinden itibaren her beş yılın sonunda yenilenir.
- Yenileme başvurusu, beş yıllık sürenin dolmasından önceki altı ay içinde ve her hâlde süre dolmadan yapılır.
Bakanlığın 2022’deki duyurusuna göre yenileme başvurusu e-İzin sistemindeki “Süresiz Çalışma İzni Kart Yenileme İşlemleri” menüsünden yapılır. Duyuru, istenen belgeler olarak güncel biyometrik fotoğrafı, güncel pasaport suretini ve mevcut süresiz çalışma izni belgesini sayar; yenileme yapılmamasının iznin iptaline yol açacağını belirtir. Duyuruya göre yenilemede harç alınmaz, değerli kâğıt bedeli alınır. Belge listesi ve bedel değişebileceği için başvurmadan önce Bakanlığın güncel sayfasına bakın.
Süresiz izin hangi durumlarda geçerliliğini kaybeder?
“Süresiz” ifadesi, iznin hiçbir koşulda sona ermeyeceği anlamına gelmez. 6735 sayılı Kanunun 15. maddesi, çalışma izninin Bakanlıkça iptal edilebileceği durumları sayar. Süresiz izin sahiplerini en çok ilgilendirenler şunlardır:
- Uzun süre yurt dışında kalmak: Sağlık sebepleri veya zorunlu kamu hizmeti gibi mücbir sebepler dışında, süresiz ve bağımsız çalışma izinlerinde aralıksız bir yıldan uzun süre Türkiye dışında kalmak iptal nedenidir. Süreli izinlerde bu süre altı aydır.
- Pasaportun yenilenmemesi: İçişleri veya Dışişleri Bakanlığının uygun görüşü bulunan hâller dışında, pasaportun veya pasaport yerine geçen belgenin süresinin uzatılmaması.
- Kanuna aykırı çalışma: Kanun hükümlerine aykırı olarak çalışıldığının tespit edilmesi.
- Sahte veya yanıltıcı belge: Başvurunun böyle belgelerle yapıldığının sonradan anlaşılması.
- Kamu düzeni ve güvenliği: İlgili kurumların sakınca bildirmesi.
Bunlara Yönetmelik m.28/4’teki beş yıllık belge yenilemesinin yapılmaması da eklenir. Yurt dışında uzun süre kalacaksanız, yola çıkmadan önce durumunuzu Bakanlığa sorun. Sağlık nedeniyle yurt dışında kaldıysanız bunu gösteren raporları saklayın; yabancı dilde düzenlenmişlerse bir Türk kurumuna sunulurken Türkçe tercümeleri istenebilir.
Turkuaz Kart ile farkı
Turkuaz Kart, 6735 sayılı Kanunun 11. maddesinde düzenlenen ayrı bir yoldur. Sekiz yıllık süre şartı yoktur; eğitim düzeyi, mesleki deneyim, bilim ve teknolojiye katkı, yatırımın ekonomiye ve istihdama etkisi gibi ölçütlerle nitelikli yabancılara verilir.
| Süresiz çalışma izni | Turkuaz Kart | |
|---|---|---|
| Dayanak | 6735 s. Kanun m.10/3 | 6735 s. Kanun m.11 |
| Temel şart | Uzun dönem ikamet veya 8 yıl kanuni çalışma izni | Nitelikli yabancı sayılmak |
| Geçiş süresi | Yok | İlk üç yıl geçiş süresi |
| Aile | Kanunda ayrıca düzenlenmez | Eş ve bakmakla yükümlü olunan çocuklara ikamet izni yerine geçen belge |
| Harç | Bakanlığın güncel tarifesine göre | Harca tabi değil; değerli kâğıt bedeli alınır (Bakanlık SSS) |
Kanuna göre Turkuaz Kart ilk üç yılı geçiş süresi olmak üzere verilir. Geçiş süresi içinde iptal edilmeyen kartta bu kayıt, yabancının başvurusuyla kaldırılır ve süresiz Turkuaz Kart verilir. Bu başvuru, geçiş süresinin dolmasına yüz seksen gün kala başlayarak ve her durumda süre dolmadan yapılmalıdır; süresi içinde yapılmayan başvurunun sonuçlarını Turkuaz Kart Yönetmeliği düzenler. Turkuaz Kart sahibi, süresiz çalışma izninin sağladığı haklardan yararlanır. Ayrıntılar 14.03.2017 tarihli ve 30007 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Turkuaz Kart Yönetmeliğinde yer alır.
Bu süreçte hangi belgeler tercüme gerektirir?
Süresiz çalışma izni başvurusunun kendisi çoğunlukla Türkiye’de düzenlenmiş kayıtlara dayanır: çalışma izinleri, SGK kayıtları ve ikamet izinleri. Yine de tercüme üç yerde gündeme gelir.
1. Yabancının kendi ülkesinden gelen belgeler. Uzun dönem ikamet izni başvurusunda Göç İdaresi’nin istediği adli sicil kaydı gibi belgeler yurt dışından alınıyorsa, Göç İdaresi’nin başvuru sayfaları bunların apostilli ve noter onaylı Türkçe tercümesini ister. Ayrıntıları ikamet izni başvurusunda yabancı belge tercümesi yazımızda anlattık.
2. Pasaport. Bakanlığın çalışma izni belge listesine göre, pasaport Latin harfleriyle yazılı değilse yeminli mütercim veya resmî makamlarca onaylı çevirisi başvuruya eklenir. Bu kural genel çalışma izni başvuruları için yazılmıştır; süresiz başvuruda da benzer bir talep gelirse aynı yol izlenir. Tercümede isimler pasaporttaki yazımla verilir.
3. Türkiye’deki izin belgesinin yurt dışında kullanılması. Süresiz çalışma izni olan bir yabancı, başka bir ülkenin vize veya oturum başvurusunda Türkiye’de yasal olarak yaşadığını ve çalıştığını göstermek isteyebilir. O ülkenin makamı Türkçe belgeyi kabul etmiyorsa izin belgesinin, SGK hizmet dökümünün ve işveren yazısının tercümesi gerekir. Kart biçimindeki belgelerde tercüme genellikle kartın iki yüzünün suretine dayanır. Tercümeye noter onayı, apostil veya konsolosluk tasdiki gerekip gerekmediğini belgeyi sunacağınız kurum belirler. Gerekiyorsa kaymakamlık veya valilikte apostil ya da apostil sözleşmesine taraf olmayan ülkeler için Dışişleri ve konsolosluk tasdiki işlemlerini büromuz takip edebilir. SGK hizmet dökümü gibi e-Devlet çıktılarına apostil için ya ıslak imzalı bir belge ya da çıktının noterde “aslı gibidir” onaylı sureti gerekir; apostil bu belgeye alınır.
Kart ve izin belgelerinin tercümesi için süresiz çalışma izin belgesi tercümesi ve noter onaylı tercüme sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Başvurudan önce kontrol listesi
- Uzun dönem ikamet izniniz var mı, yoksa en az sekiz yıllık kanuni çalışma izni süreniz doldu mu?
- Sekiz yılı hesaplarken her çalışma izni döneminin sigorta bildirimleri tam mı?
- e-Devlet üzerinden elektronik tebligat adresiniz açık mı?
- Pasaportunuz güncel mi; Latin harfli değilse onaylı çevirisi hazır mı?
- Yurt dışından alınan belgeleriniz apostilli veya tasdikli ve Türkçe tercümeli mi?
- Belge yenileme tarihinizi (başlangıçtan itibaren beş yıl) takviminize not ettiniz mi?
Sık yapılan hatalar
- Uzun dönem ikamet iznini çalışma izni sanmak: 6735 sayılı Kanun m.12’ye göre ikamet izni çalışma hakkı vermez.
- Şartları taşımayı onay sanmak: Kanun, şartların mutlak hak sağlamadığını açıkça yazar.
- İş değişikliğini bildirmemek: Yeni iş yerinde çalışmaya başlamadan en geç on gün önce bildirim gerekir.
- Belge yenilemeyi kaçırmak: Beş yıllık süre dolmadan, son altı ay içinde başvurulmalıdır.
- Turkuaz Kart geçiş süresini unutmak: Geçiş kaydının kaldırılması için başvuru süre dolmadan yapılmalıdır.
Örnek durum
Ankara’da dokuz yıldır aynı mühendislik şirketinde çalışma izniyle çalışan bir Azerbaycan vatandaşı süresiz çalışma iznine başvurmak istiyor. Çalışma izinlerinin kesintisiz olduğunu ve SGK bildirimlerinin düzenli yapıldığını kontrol eder. e-İzin sistemine kendi adına girerek başvurusunu yapar. Bir yıl sonra Kanada’ya bir başvuru yapmayı planlıyor. Kanada’nın IRCC’si İngilizce veya Fransızca olmayan belgeler için tercüme istediğinden, başvurunun belge listesinde Türkiye’deki yasal ikamet ve çalışmasını gösteren belgeler istenirse süresiz çalışma izni belgesini, SGK hizmet dökümünü ve işveren yazısını İngilizceye çevirtecek. IRCC’ye sunulacak tercümelere büromuz İngilizce tercüman beyanı (translator’s certification) ekler.
Sık sorulan sorular
Süresiz çalışma izni için kaç yıl gerekir?
En az sekiz yıl kanuni çalışma izni veya uzun dönem ikamet izni gerekir. Uzun dönem ikamet izni için de 6458 sayılı Kanun kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalmış olmayı arar.
Şartları taşırsam izin kesin verilir mi?
Hayır. 6735 sayılı Kanun m.10/3, başvuru şartlarını taşımanın mutlak hak sağlamadığını yazar. Kararı Bakanlık verir.
Başvuruyu işverenim mi yapar, ben mi?
Süresiz çalışma izni bir işverene bağlı değildir. Yönetmeliğe göre işverenin bulunmadığı başvurularda yabancı belgeleri kendisi yükler ve onaylar; elektronik tebligat adresine sahip olması gerekir.
Süresiz çalışma izniyle iş değiştirebilir miyim?
Evet. Yönetmelik, yeni iş yerinde çalışmaya başlamadan en geç on gün önce Bakanlığa bildirim yapılması şartıyla bağımsız veya bir ya da birden fazla işverene bağlı çalışma hakkı tanır.
Süresiz izin belgesinin süresi dolar mı?
İzin süresizdir, ama belge her beş yılda bir yenilenir. Yenileme, beş yıllık sürenin dolmasından önceki altı ay içinde yapılır.
Süresiz çalışma izni olan yabancı oy kullanabilir mi?
Hayır. Kanuna göre süresiz çalışma izni olan yabancının seçme, seçilme ve kamu görevlerine girme hakkı ile askerlik yükümlülüğü yoktur.
Turkuaz Kart ile süresiz çalışma izni aynı mı?
Hayır. Turkuaz Kart nitelikli yabancılara verilir, ilk üç yılı geçiş süresidir ve sahibi süresiz çalışma izninin sağladığı haklardan yararlanır. Süresiz çalışma izni ise uzun dönem ikamet veya sekiz yıl kanuni çalışma izni şartına bağlıdır.
Ücretsiz izinde geçen süreler sekiz yıla sayılır mı?
Yönetmelik yıllık ücretli izinleri, iş kazası ve meslek hastalığı, hastalık, analık ve geçici iş göremezlik sürelerini sayar. Bunların dışındaki sürelerin sayılıp sayılmayacağını Genel Müdürlük belirler; ücretsiz izin dönemleriniz varsa Bakanlığa sorun.
Uzun süre yurt dışında kalırsam iznim iptal edilir mi?
6735 sayılı Kanun m.15’e göre, sağlık sebepleri veya zorunlu kamu hizmeti gibi mücbir sebepler dışında süresiz çalışma izni sahibinin aralıksız bir yıldan uzun süre Türkiye dışında kalması iptal nedenidir. Uzun bir yurt dışı planınız varsa önceden Bakanlığa danışın ve mücbir sebebi gösteren belgeleri saklayın.
Süresiz çalışma izni belgemi yurt dışında kullanmak için ne gerekir?
Belgeyi sunacağınız ülkenin makamı Türkçe kabul etmiyorsa tercüme gerekir. Noter onayı, apostil veya konsolosluk tasdiki gerekip gerekmediğini o makamın belge listesi belirler.
İlgili rehberler
- Yabancıların İkamet İzni Başvurusu İçin Belge Tercümesi ve Apostil
- Yabancının Türkiye’de Çalışma İzni Başvurusunda Tercümesi İstenen Belgeler
- Yabancı Ülke Kimlik Kartıyla Türkiye’de Noter ve Banka İşlemi Yapılır mı?
Belgelerinizi birlikte hazırlayalım
Yurt dışından getirdiğiniz belgelerin veya yurt dışında kullanacağınız izin belgesinin fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin. Tercüme gereken belgeleri ve tercümenin biçimini birlikte belirleyelim; başvurunuz hakkındaki kararı ilgili makam verir.
İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33
Kaynaklar: 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu m.9, m.10, m.11, m.12, m.15 (mevzuat.gov.tr); Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği (RG 02.02.2022/31738) m.4, m.16, m.17, m.19, m.28, m.58, m.59; 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.42–44; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, “Süresiz Çalışma İzinlerinin Beş Yılda Bir Yenilenmesi” duyurusu (2022); ÇSGB Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü, Çalışma İzni Sıkça Sorulan Sorular ve Çalışma İzni Değerlendirme Sürecinde Gerekli Bilgi ve Belgeler (Kasım 2026); Turkuaz Kart Yönetmeliği (RG 14.03.2017/30007).

