Evlenme cüzdanı mı, Formül B mi?

Son güncelleme: 21 Kasım 2026

Evliliğinizi yurt dışında belgelemeniz gerektiğinde üç ad karşınıza çıkar: evlenme cüzdanı, Formül B ve evlenme kayıt örneği. Evlenme cüzdanı, nikâh sırasında evlendirme memurluğunun çifte verdiği uluslararası aile cüzdanıdır. Formül B, resmî adıyla Çok Dilli Evlenme Kayıt Örneği‘dir; nüfus kaydınızdan üretilir ve e-Devlet’ten barkodlu olarak alınır. Yani “evlenme kayıt örneği” ifadesi resmî dilde Formül B’nin adında geçer. Günlük kullanımda ise bu ad bazen evliliği gösteren Türkçe nüfus kayıt örneği için de kullanılır. Yurt dışındaki kurumlar en sık Formül B’yi ister.

Bu yazıda üç belgenin ne olduğunu, hangi bilgileri gösterdiğini, hangi ülkede tasdik gerektirmeden kabul edildiğini ve tercümeye ne zaman ihtiyaç duyulduğunu anlatıyoruz.

Bir bakışta üç belge

Evlenme cüzdanıFormül BNüfus kayıt örneği
Resmî adıUluslararası aile cüzdanıÇok Dilli Evlenme Kayıt ÖrneğiNüfus kayıt örneği (vukuatlı veya vukuatsız)
Kim verir?Evlendirme memurluğu (sonradan nüfus müdürlüğü veya dış temsilcilik)Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel MüdürlüğüNüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü
Nereden alınır?Nikâhta elden verilire-Devlet veya nüfus müdürlüğüe-Devlet veya nüfus müdürlüğü
DilTürkçe ve Fransızca, sonunda başka dillerde açıklamalarBirden çok dilde basılı başlıklarTürkçe
Güncel mi?Sonradan işlenmeyen değişiklikleri göstermezKayıttaki güncel bilgiyi gösterirKayıttaki güncel bilgiyi gösterir
Uluslararası dayanakCIEC 15 No’lu Sözleşme (Paris, 1974)CIEC 16 No’lu Sözleşme (Viyana, 1976)Yok (iç hukuk belgesi)
Tipik kullanımTürkiye’de kimlik ve aile işlemleri, ek belgeYurt dışı nüfus, vize, göç, eğitim işleriAile bağlarının ve medeni hâl geçmişinin ayrıntılı gösterilmesi

CIEC, Uluslararası Kişi Halleri Komisyonu’nun Fransızca kısaltmasıdır. Türkiye bu komisyonun hazırladığı birçok sözleşmeye taraftır.

Evlenme cüzdanı (uluslararası aile cüzdanı)

Evlendirme Yönetmeliği’nin 30. maddesine göre evlenen her çifte evlendirme memurluğunca düzenlenmiş bir aile cüzdanı verilir. Yönetmelik “aile cüzdanı” ifadesini uluslararası aile cüzdanı olarak tanımlar. Cüzdan nikâhta çiftlere verilir.

Türkiye, Uluslararası Bir Aile Cüzdanı İhdasına İlişkin Sözleşme‘ye (Paris, 12 Eylül 1974) taraftır. Sözleşme Türkiye için 3 Mart 1984’te yürürlüğe girmiştir. Sözleşmeye göre:

  • Cüzdana evlenme, çocukların doğumu ve ölüm gibi kişi hâllerine ilişkin bilgiler yazılır.
  • Sabit başlıklar, cüzdanı veren devletin dili ve Fransızca olmak üzere en az iki dilde basılır. Cüzdanın sonunda başka dillerde de açıklamalar bulunur.
  • Cüzdan, sözleşmeyle bağlı her devlette tasdik gerektirmeden kabul edilir.

Son madde önemlidir ama sınırlıdır: Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün yayımladığı listeye göre bu sözleşmeyi onaylayan ülkeler yalnızca Türkiye, Yunanistan, İtalya ve Lüksemburg’dur. Yani cüzdanın tasdiksiz kabulü dar bir çevrede geçerlidir.

Cüzdanın zayıf noktaları

  • Güncel olmayabilir. Yönetmeliğe göre cüzdana kayıtlı kişilerin durumlarındaki değişikliklerin cüzdana işlettirilmesi eşlerden birine düşer. Bir çocuğun doğumu veya bir ölüm cüzdana işlenmemişse, cüzdan bunu göstermez.
  • Doğrulanması zordur. Cüzdan, e-Devlet belgeleri gibi internetten doğrulanabilen bir belge değildir. Yurt dışındaki bir görevli cüzdanın gerçekliğini kolayca kontrol edemez.
  • Tek nüshadır. Cüzdanın aslını yurt dışına gönderirseniz geri alamama riskiniz olur. Kurum açıkça istemedikçe aslını göndermeyin.

Bu nedenlerle yurt dışındaki kurumlar evlilik kanıtı olarak cüzdan yerine genellikle Formül B’yi tercih eder. Cüzdanın fotokopisi ise birçok dosyada ek belge olarak kullanılır.

Formül B (Çok Dilli Evlenme Kayıt Örneği)

Formül B, Çok Dilde Nüfus Kayıt Örnekleri Verilmesine Dair Sözleşme‘ye (Viyana, 8 Eylül 1976) göre düzenlenir. Sözleşme Türkiye için 30 Haziran 1985’te yürürlüğe girmiştir. Aynı sözleşme doğum için Formül A’yı, ölüm için Formül C’yi düzenler.

Formül B’de neler yazar?

Sözleşme ekindeki modele göre Formül B şu alanları içerir:

  • Düzenleyen devlet ve nüfus idaresi
  • Evlenme tarihi ve yeri
  • Koca ve karı için ayrı sütunlarda evlenmeden önceki soyadı, adı, doğum tarihi ve yeri
  • Evlendikten sonraki soyadı
  • Kimlik numarası
  • Kayda ilişkin diğer bilgiler
  • Veriliş tarihi, imza ve mühür

Evlenmeden önceki ve sonraki soyadının ayrı ayrı yazılması, Formül B’yi soyadı değişikliğini kanıtlamak için de kullanışlı kılar. Bu konuyu evlilikte soyadı değişikliği yurt dışında nasıl kanıtlanır yazısında ayrıca ele aldık.

Nereden alınır, nasıl doğrulanır?

e-Devlet’te “Çok Dilli Evlenme Kayıt Örneği (Formül B) Sorgulama” hizmetinden barkodlu belge oluşturabilirsiniz. Belgeyi alan kurum, e-Devlet’teki “Çok Dilli Doğum, Evlenme ve Ölüm Belgesi Doğrulama” hizmetiyle belgenin doğruluğunu kontrol edebilir.

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 44. maddesine göre e-Devlet üzerinden alınan belgeler, nüfus müdürlüklerinden alınan belgelerle aynı hukuki değere sahiptir.

Hangi ülkelerde tasdiksiz kabul edilir?

Sözleşmenin 8. maddesine göre çok dilli örnekler, sözleşmeyle bağlı devletlerde ayrıca bir onay veya onay yerine geçen işlem gerektirmeden kabul edilir. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün listesinde sözleşmeyi onaylayan ülkeler arasında şunlar yer alır:

Almanya, Avusturya, Belçika, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Estonya, Fransa, Hırvatistan, Hollanda, İspanya, İsviçre, İtalya, Karadağ, Litvanya, Lüksemburg, Kuzey Makedonya, Moldova, Polonya, Portekiz, Romanya, Sırbistan, Slovenya ve Yeşil Burun Adaları.

Bu liste zamanla değişebilir. Ayrıca bir ülkenin sözleşmeye taraf olması, o ülkedeki her kurumun belgeyi ek şart koymadan kabul edeceği anlamına gelmez. Belgeyi kullanacağınız kurumun şartını teyit edin.

Evlenme kayıt örneği ve nüfus kayıt örneği

“Evlenme kayıt örneği” ifadesi resmî olarak Formül B’nin adında geçer: Çok Dilli Evlenme Kayıt Örneği. Ancak bazı kurumlar ve kişiler bu ifadeyi, evliliği gösteren Türkçe nüfus kayıt örneği için kullanır. Bir kurum “evlenme kayıt örneği” istediğinde hangisini kastettiğini sorun:

  • Çok dilli ve tek sayfalık bir evlilik belgesi isteniyorsa, Formül B’dir.
  • Aile bireylerini, medeni hâl geçmişini veya önceki evlilikleri görmek isteniyorsa, nüfus kayıt örneğidir.

Nüfus kayıt örneği vukuatlı veya vukuatsız alınabilir. Vukuatlı örnek, kayıttaki olayları (evlenme, boşanma, ölüm, hane değişikliği) tarihleriyle birlikte gösterir. Önceki evlilikleri ve çocukları da görmek isteyen göçmenlik makamları, genellikle vukuatlı örneği ister. Vukuatlı ve vukuatsız örneğin farkını vukuatlı ve vukuatsız nüfus kayıt örneği yazısında anlatıyoruz.

Nüfus kayıt örneği Türkçe olduğu için yurt dışında kullanılacaksa genellikle yeminli tercümesi gerekir. Kurum ayrıca noter onayı veya apostil isteyebilir.

Hangi işte hangisi istenir?

İşSık istenen belgeNot
Almanya’da Standesamt işlemi veya aile birleşimiFormül B, çoğu zaman nüfus kayıt örneği deAyrıntılar aşağıdaki Almanya yazısında
Sözleşmeye taraf bir Avrupa ülkesinde nüfus kaydıFormül BTasdik aranmaz
Birleşik Krallık veya Kanada’da eş vizesi / göçEvlilik belgesi + aile kaydıTürkçe kısımlar için tercüme istenir
Yurt dışında iş veya eğitim başvurusunda soyadı kanıtıFormül BEski ve yeni soyadını gösterir
Türkiye’deki bir kurumda evlilik kanıtıÇoğu zaman e-Devlet kaydı veya cüzdanKurumun uygulamasına bağlı

Almanya’daki aile birleşimi başvurularında istenen nüfus belgelerini Almanya aile birleşimi nüfus belgeleri ve Formül B yazımızda ayrıntılı anlattık.

Tercüme gerekir mi?

  • Formül B: Başlıkları birden çok dilde basılı olduğu için sözleşmeye taraf ülkelerde çoğu zaman tercüme gerekmez; büromuzun deneyiminde de e-Devlet’ten alınan Formül B yurt dışında çoğu zaman tercümesiz kabul ediliyor. Belgedeki yer adları ve bazı açıklamalar ise Türkçe yazılır. İngilizce konuşulan ülkeler gibi taraf olmayan ülkelerde kurum, belgenin tam tercümesini isteyebilir. Örneğin Birleşik Krallık ve Kanada, İngilizce (Kanada için İngilizce veya Fransızca) olmayan belgeler için tercüme ister.
  • Nüfus kayıt örneği: Türkçedir. Yurt dışında kullanılacaksa genellikle yeminli tercüme gerekir.
  • Evlenme cüzdanı: Fransızca ve Türkçe başlıklar taşısa da içindeki bilgiler Türkçe yazılır. Kurum cüzdanı kabul ediyorsa, tercüme isteyip istemediğini sorun.

Apostil gerekir mi?

Formül B sözleşmeye taraf ülkelerde tasdik gerektirmez. Taraf olmayan ama Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf olan ülkelerde, kurum belgenin apostilli olmasını isteyebilir. e-Devlet belgelerine apostil alma yolunu apostil nereden, nasıl alınır yazımızda, apostil ile konsolosluk tasdiki arasındaki farkı apostil mi, konsolosluk tasdiki mi yazımızda anlattık.

Tercüme de gerekiyorsa sıralamayı kuruma sorun. Bazı kurumlar önce aslına apostil, sonra tercümeye noter onayı ister; bazıları tercümenin de ayrıca tasdik edilmesini bekler.

Evlilik yurt dışında yapıldıysa

Yurt dışında yabancı makamlar önünde yapılan bir evlilik, Türkiye’deki nüfus kaydınıza işlenmeden e-Devlet kayıtlarında görünmez. Evlendirme Yönetmeliği’ne göre bu evlenmeler dış temsilciliğe bildirildiğinde ilgili nüfus müdürlüğüne gönderilir. Tescilden önce Formül B evliliği göstermez; evliliği yabancı makamın verdiği evlilik belgesiyle kanıtlarsınız.

Tescilden sonra nüfus kaydınız güncellenir. Bu aşamada Türk makamlarından Formül B alabilir, aile cüzdanı da isteyebilirsiniz. Yönetmeliğe göre evlenme sonrası nüfus müdürlüğüne veya dış temsilciliğe yapılan başvuru üzerine düzenlenen aile cüzdanı, eşlerden birine veya noter onaylı özel vekâletnameyi ibraz eden kişiye verilir.

Formül B’yi aldıktan sonra neye bakmalı?

Belgeyi indirdikten sonra göndermeden önce şu satırları tek tek okuyun:

  • Adlar ve soyadları: Her iki eşin adı ve evlenmeden önceki soyadı, pasaportlardaki yazımla örtüşüyor mu? Türkçe karakterlerin kullanımı tutarlı mı?
  • Evlendikten sonraki soyadı: Evliyseniz nüfus kaydınızdaki güncel soyadınızla aynı mı? Boşandıysanız bu alanı güncel soyadı kanıtı olarak kullanmayın; nüfus kayıt örneği ekleyin.
  • Evlenme tarihi ve yeri: Nikâh tarihi ve yeri doğru mu? Yurt dışında yapılan bir evlilikte yer adının yanında ülke adı yazıyor mu?
  • Veriliş tarihi: Kurumun istediği güncellikte mi?
  • Barkod: Barkod okunaklı mı? Belgeyi küçültüp veya kırpıp yazdırmayın; kurumun doğrulama yapabilmesi için barkodun eksiksiz görünmesi gerekir.

Bir yanlışlık görürseniz, belgeyi kullanmadan önce nüfus müdürlüğüne başvurun. Kayıttaki hata düzeltilmeden alınan her yeni belge aynı hatayı taşır.

Sık yapılan hatalar

  • Cüzdanın aslını yurt dışına postalamak: Kurum özellikle istemedikçe aslını değil, barkodlu Formül B’yi gönderin.
  • “Evlenme kayıt örneği” talebini yanlış anlamak: Kurum aile geçmişini görmek istiyorsa Formül B yetmeyebilir; vukuatlı nüfus kayıt örneği gerekebilir.
  • Eski tarihli Formül B kullanmak: Belge, alındığı andaki kaydı gösterir. Kurum yakın tarihli belge isteyebilir; arada boşanma veya soyadı değişikliği olduysa eski belge yanıltıcı olur.
  • Tescil edilmemiş evlilik için Türk belgesi beklemek: Yurt dışında yapılan evlilik tescil edilmeden e-Devlet’te görünmez.
  • Taraf olmayan ülkede tercümeyi atlamak: Sözleşmeye taraf olmayan bir ülkede Formül B’nin Türkçe kısımları için tercüme istenebilir.
  • Kayıttaki yanlışlığı fark etmemek: Ad, soyadı veya tarih kayıtta yanlışsa, bütün belgeler bu yanlışı taşır. Önce kaydı düzeltin.

Başvurudan önce kontrol listesi

  • Kurum tam olarak hangi belgeyi istiyor: cüzdan, Formül B, nüfus kayıt örneği?
  • Belge yakın tarihli mi olmalı?
  • Kullanacağınız ülke Çok Dilde Nüfus Kayıt Örnekleri Verilmesine Dair Sözleşme’ye (Viyana, 1976) taraf mı?
  • Taraf değilse apostil isteniyor mu?
  • Türkçe kısımlar için yeminli tercüme gerekiyor mu? Noter onayı isteniyor mu?
  • Belgedeki adlar pasaportunuzla aynı yazılmış mı?
  • Evlilik yurt dışında yapıldıysa Türkiye’de tescil edildi mi?

Üç örnek durum

Hollanda’da yaşayan bir çift, belediyede kayıt yaptırıyor. Belediye evlilik belgesi istiyor. Hollanda Viyana Sözleşmesi’ne taraf olduğu için çift e-Devlet’ten Formül B alır ve ayrıca tasdik yaptırmaz. Belediye ek şart koyarsa, onu ayrıca karşılar.

Kanada’ya eş sponsorluğu başvurusu yapan bir çift. Kanada’nın istediği evlilik belgesi ve aile bilgisi için Formül B’nin yanında vukuatlı nüfus kayıt örneğini de hazırlarlar. Türkçe kısımların İngilizce tercümesini, Kanada’nın tercüme kurallarına uygun şekilde yaptırırlar. Ayrıntılar için Kanada göçmenlik başvurusunda belge tercümesi yazımıza bakabilirsiniz.

Türkiye’de yaşayan bir eş, Yunanistan’da bir aile işlemi yapıyor. NVİ listesine göre Yunanistan aile cüzdanı sözleşmesini onaylamış, Viyana Sözleşmesi’ni ise imzalamış ama onaylamamıştır. Bu yüzden eş, kurumun cüzdanı mı yoksa apostilli bir nüfus belgesini mi tercih ettiğini önceden sorar. Kurumun cevabına göre belgesini ve gerekirse tercümesini hazırlar.

Sık sorulan sorular

Evlenme cüzdanı ile aile cüzdanı aynı şey mi?

Evet. Halk arasında “evlenme cüzdanı” denen belge, Evlendirme Yönetmeliği’ndeki adıyla uluslararası aile cüzdanıdır. Nikâhta evlendirme memurluğunca çiftlere verilir.

Formül B ile evlenme kayıt örneği aynı mı?

Formül B’nin resmî adı “Çok Dilli Evlenme Kayıt Örneği”dir. Yani resmî dilde ikisi aynı belgedir. Ancak bazı kurumlar “evlenme kayıt örneği” derken Türkçe nüfus kayıt örneğini kastedebilir. Emin değilseniz kuruma sorun.

Formül B’yi kimler alabilir?

Sözleşmenin 1. maddesine göre çok dilli örnekler, yalnızca nüfus kaydının aslına uygun örneğini almaya hakkı olan kişilere verilir. Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 44. maddesi bu kişileri kaydın sahipleri ve yakınları ile kanunda sayılan resmî makamlar olarak belirler. e-Devlet’te kendi evlilik kaydınız için barkodlu belge oluşturabilirsiniz. Başkası adına belge gerekiyorsa nüfus müdürlüğüne başvurun.

Formül B’nin geçerlilik süresi var mı?

Sözleşme belgeye bir geçerlilik süresi koymaz; belge, düzenlendiği tarihteki kaydı gösterir. Ancak birçok kurum son birkaç ay içinde alınmış belge ister. Kurumun şartına bakın.

Evlenme cüzdanımı kaybettim, Formül B onun yerine geçer mi?

Yurt dışındaki çoğu işlemde evliliği kanıtlamak için Formül B yeterli olur. Ancak cüzdanın kendisini isteyen bir işlem için cüzdanın yeniden düzenlenmesi gerekebilir. Bu konuda nüfus müdürlüğünden bilgi alın.

Formül B İngilizce mi?

Formül B’nin başlıkları birden çok dilde basılıdır. Türkiye’de verilen modelde ön yüzde Türkçe, Fransızca ve Almanca başlıklar, arka yüzde İngilizce dâhil birçok dilde açıklamalar bulunur. Belgedeki bazı bilgiler Türkçe yazılır.

Nüfus kayıt örneği yerine yalnızca Formül B verebilir miyim?

Kurum yalnızca evliliği görmek istiyorsa çoğu zaman evet. Önceki evlilikleri, çocukları veya aile bağlarını görmek istiyorsa, vukuatlı nüfus kayıt örneği de gerekebilir.

Formül B’ye apostil gerekir mi?

Viyana Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde gerekmez. Taraf olmayan bir ülkede kurum apostil isteyebilir. Kurumun yazılı şartını kontrol edin.

Yurt dışında evlendim. Türkiye’den aile cüzdanı alabilir miyim?

Evliliğiniz Türkiye’deki nüfus kaydına tescil edildikten sonra, nüfus müdürlüğüne veya dış temsilciliğe başvurarak aile cüzdanı isteyebilirsiniz. Cüzdan eşlerden birine veya noter onaylı özel vekâletname sunan kişiye verilir.

İlgili rehberler

Tercümenizi birlikte planlayalım

Elinizdeki evlilik belgesinin ve başvuracağınız kurumun belge listesinin fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin. Tercüme gereken belgeleri ve tercümenin biçimini birlikte belirleyelim. Hangi belgenin kabul edileceğine her zaman belgeyi isteyen kurum karar verir.

İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33

Kaynaklar: Evlendirme Yönetmeliği m.2, m.30, m.32, m.34 (nvi.gov.tr); Uluslararası Bir Aile Cüzdanı İhdasına İlişkin Sözleşme (Paris, 1974) ve 2701 sayılı Kanun, NVİ milletlerarası mevzuat sayfası (nvi.gov.tr); Çok Dilde Nüfus Kayıt Örnekleri Verilmesine Dair Sözleşme (Viyana, 1976) ve 3041 sayılı Kanun, NVİ milletlerarası mevzuat sayfası (nvi.gov.tr); 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.44 (mevzuat.gov.tr); e-Devlet Kapısı, Çok Dilli Evlenme Kayıt Örneği (Formül B) Sorgulama ve Çok Dilli Doğum, Evlenme ve Ölüm Belgesi Doğrulama hizmetleri (turkiye.gov.tr).