Genel vekâletname mi, özel vekâletname mi?

Son güncelleme: 22 Kasım 2026

Kanunda “genel vekâletname” ve “özel vekâletname” diye iki ayrı belge türü tanımlanmaz. Belirleyici olan, belgenin başlığı değil, metinde hangi yetkilerin açıkça yazıldığıdır. Türk Borçlar Kanunu m.504/3’e göre vekil, özel olarak yetkili kılınmadıkça dava açamaz, sulh olamaz, hakeme başvuramaz, iflas, iflasın ertelenmesi ve konkordato talep edemez, kambiyo taahhüdünde bulunamaz, bağışlama yapamaz, kefil olamaz, taşınmazı devredemez ve bir hak ile sınırlandıramaz. Yani tapuda satış veya ipotek yapılacaksa, adı “genel vekâletname” olsa bile metinde satış veya ipotek yetkisinin açıkça yer alması gerekir.

Bu yazıda genel ve özel vekâletname arasındaki pratik farkı, kanunun özel yetki aradığı işleri, davada ve tapuda geçerli ek kuralları ve hangi durumda hangisini seçmenin daha uygun olduğunu anlatıyoruz. Bu yazı genel bilgidir, hukuki danışmanlık değildir; önemli bir işlem için metni bir avukata veya notere kontrol ettirin.

Kanun ne diyor?

Türk Borçlar Kanunu m.504 üç kural koyar:

  1. Kapsam: Vekâletin kapsamı sözleşmede açıkça gösterilmemişse, görülecek işin niteliğine göre belirlenir.
  2. Gerekli işlemler: Vekâlet, özellikle vekilin üstlendiği işin görülmesi için gerekli hukuki işlemleri yapma yetkisini de kapsar.
  3. Özel yetki: Bazı işler, ancak vekile özel olarak yetki verilmişse yapılabilir.

Uygulamada “genel vekâletname” denince, vekâlet verenin birçok işini görmeye yetkili kılan geniş kapsamlı belge; “özel vekâletname” denince, tek bir işi veya tek bir taşınmazı konu alan belge anlaşılır. Her iki belgede de özel yetki isteyen işler için yetkinin ayrıca ve açıkça yazılması gerekir.

Özel yetki isteyen işler (TBK m.504/3)

Kanundaki ifadeGündelik karşılığı
Dava açmakMahkemede vekâlet veren adına dava başlatmak
Sulh olmakUyuşmazlığı karşılıklı ödünle anlaşarak bitirmek
Hakeme başvurmakUyuşmazlığı mahkeme yerine tahkime götürmek
İflas, iflasın ertelenmesi, konkordato talep etmekTicari borç süreçlerinde bu yollara başvurmak
Kambiyo taahhüdünde bulunmakÇek, bono veya poliçe imzalamak
Bağışlama yapmakKarşılıksız mal veya hak vermek
Kefil olmakBaşkasının borcu için kefalet vermek
Taşınmazı devretmekEv, arsa, tarla satmak, bağışlamak, trampa etmek
Taşınmazı bir hak ile sınırlandırmakİpotek, intifa veya irtifak hakkı kurmak

Bu işlerde yetki yoksa vekil işlemi yapamaz. Örneğin “mülklerimi yönetmeye, kiraya vermeye” yetkisi olan bir vekil, taşınmazı satamaz veya ipotek ettiremez.

Davada özel yetki (HMK m.73–74)

Davaya vekâlet, kanunda özel yetki gerektiren hususlar saklı kalmak üzere, hüküm kesinleşinceye kadar davanın takibi için gereken bütün işlemleri kapsar (Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.73). Ancak m.74’e göre açıkça yetki verilmemişse vekil şunları yapamaz:

  • Sulh olmak, davadan veya kanun yollarından feragat etmek, davayı kabul etmek, karşı tarafı ibra etmek
  • Hâkimi reddetmek, davanın tamamını ıslah etmek
  • Yemin teklif etmek, yemini kabul, iade veya reddetmek
  • Başkasını tevkil etmek (yerine başka avukat görevlendirmek)
  • Haczi kaldırmak, müvekkilin iflasını istemek
  • Tahkim ve hakem sözleşmesi yapmak, alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurmak
  • Konkordato veya yeniden yapılandırma teklifinde bulunmak ve bunlara muvafakat vermek
  • Yargılamanın iadesi yoluna gitmek, hâkimlerin fiilleri sebebiyle Devlet aleyhine tazminat davası açmak
  • Hangileri hakkında yetki verildiği açıklanmadıkça, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davaları açmak ve takip etmek

Son madde özellikle önemlidir. Boşanma gibi kişiye sıkı sıkıya bağlı haklara ilişkin davalarda vekâletnamede bu davanın açıkça yazılması gerekir. Avukat, dava açarken noterce düzenlenen veya onaylanan vekâletnamenin aslını ya da avukatça onaylanmış örneğini dosyaya koymak zorundadır (HMK m.76).

Tapuda ek şartlar

Tapu işlemleri için vekâletnamede yetkinin bulunması yetmez; şekil şartları da vardır:

  • Düzenleme şekli: Noterlik Kanunu m.89’a göre tapuda işlem yapılmasını gerektiren vekâletnameler düzenleme şeklinde yapılır. Yani noter yalnızca imzayı onaylamaz; metni kendisi düzenler.
  • İstem konusu işin yetkisi: Tapu Sicili Tüzüğü m.18/4, vekâletnamenin istem konusu işleri yapma yetkisini içermesini ve vekâlet verenin imzasını taşımasını ister.
  • Fotoğraf ve kimlik: TKGM 2010/7 sayılı Genelgeye göre vekâletnameye vesikalık fotoğraf yapıştırılıp mühürlenir ve T.C. kimlik numarası ile adres yer alır.
  • Tevkil: Vekil başkasını vekil tayin etmişse dayanak vekâletname de aranır (Tüzük m.18/4).

Taşınmazın il, ilçe, ada ve parsel bilgisinin yazılması kanunda ayrıca sayılmaz. Yine de satış veya ipotek için taşınmazı açıkça tanımlamak, hem tapu müdürlüğündeki tereddüdü azaltır hem de vekâlet vereni korur. Yurt dışında verilen vekâletnamelerdeki ek şartları tapu müdürlüğü yabancı vekâletnameyi neden reddeder yazımızda anlattık.

Vekâletnamede bulunması gereken temel bilgiler

Genel de olsa özel de olsa, iyi hazırlanmış bir vekâletnamede genellikle şunlar yer alır:

  1. Vekâlet verenin kimliği: Ad, soyad, T.C. kimlik numarası (yabancılar için pasaport numarası) ve adres. TKGM 2010/7 sayılı Genelge, tapu işlemlerinde kullanılacak vekâletnamede T.C. kimlik numarası ile adresin bulunmasını ister.
  2. Vekilin kimliği: Ad, soyad ve T.C. kimlik numarası; avukatsa baro bilgileri.
  3. Konu: Vekâletin hangi işler veya hangi taşınmaz, araç ya da dava için verildiği.
  4. Yetkiler: Özellikle TBK m.504/3 ve HMK m.74’te sayılan işler için tek tek ve açık yetki.
  5. Çalışma biçimi: Birden fazla vekil varsa birlikte mi, ayrı ayrı mı işlem yapacakları; tevkil yetkisi olup olmadığı.
  6. Sınırlar: Varsa süre, bedelin yatırılacağı hesap gibi kayıtlar.
  7. Şekil: Tapu işlemleri için düzenleme şekli ve fotoğraf.

Bu bilgiler eksiksiz olduğunda vekâletnamenin hangi işi kapsadığı konusunda kurumlarda daha az soru çıkar.

Genel ve özel vekâletname: karşılaştırma

Geniş kapsamlı (“genel”)Tek işe özgü (“özel”)
KapsamBirçok iş ve işlemTek iş, tek taşınmaz veya tek dava
Özel yetkiHer biri ayrıca yazılmalıİlgili yetki açıkça yazılır
Kötüye kullanım riskiDaha yüksekDaha düşük
Kurumlarda tereddütGeniş ve genel ifadeler soru doğurabilirKapsam net olduğu için daha az
İş bitinceAzil gerekebilirİş bitince pratikte anlamını yitirir; yine de azil düşünülebilir
Uygun olduğu durumUzun süre yurt dışında kalanlar, yaşlı ebeveynin işlerini yürüten çocuklarTek bir satış, tek bir dava, tek bir banka işlemi

Hangisini seçmeli?

Genel bir kural yoktur; ama şu sorular karar vermeyi kolaylaştırır:

  • İş tek mi? Yalnızca bir daireyi satacaksanız özel vekâletname yeterlidir ve daha güvenlidir.
  • Süre uzun mu? Birkaç yıl yurt dışında kalacaksanız ve Türkiye’de düzenli işleriniz varsa geniş kapsamlı bir vekâletname pratik olabilir. Bu durumda büyük işler için yetkileri tek tek yazın.
  • Vekile ne kadar güveniyorsunuz? Taşınmaz satışı, ipotek, kefalet ve çek imzalama gibi yetkiler büyük mali sonuç doğurur. Bu yetkileri yalnızca gerekiyorsa verin.
  • Sınır koymak ister misiniz? Vekâletnameye süre, bedelin belirli bir hesaba yatırılması veya belirli bir taşınmazla sınırlama gibi kayıtlar eklenebilir. Bunların nasıl yazılacağını notere sorun.
  • Belge yurt dışında mı kullanılacak? Yabancı bir kurum genellikle kendi işine özgü, açık bir metin ister. Bu durumda özel vekâletname çoğu zaman daha az soru doğurur.

Kurumların kendi kuralları

Kanundaki özel yetki listesi bir alt sınırdır; bazı kurumlar kendi işlemleri için ayrıca açık ifade arayabilir. Bankalar, vekâletnameyi kendi iç kurallarına göre inceler. Mirasın paylaşılması gibi işlemler de dikkat ister: Noterlik Kanunu m.89, mirasın taksimi sözleşmesini düzenleme şeklinde yapılması zorunlu işlemler arasında sayar. Bu tür bir işlem vekil aracılığıyla yapılacaksa yetkinin açıkça yazılması ve metnin önceden notere gösterilmesi yerinde olur. Mirasçılık belgesinin yurt dışında kullanımını veraset ilamı yurt dışında yazımızda anlattık.

En güvenli yol, vekâletnameyi vermeden önce belgeyi kullanacak kurumdan, kabul ettikleri yetki ifadesini sormaktır. Bu, özellikle yurt dışından verilen ve yeniden düzenlenmesi zaman alan vekâletnamelerde önemlidir.

Birden fazla vekil ve tevkil

Birden fazla vekil: Türk Borçlar Kanunu m.511’e göre vekâleti birlikte üstlenenler, başkasına devir yetkileri yoksa vekâlet vereni ancak birlikte yaptıkları işlemlerle borç altına sokabilir. Vekillerin ayrı ayrı işlem yapabilmesini istiyorsanız bunu metinde açıkça yazın. Davada ise HMK m.75’e göre birden fazla vekil varsa her biri yetkilerini diğerinden bağımsız kullanabilir.

Tevkil: Vekil işi kural olarak bizzat görür; yetki verilmişse, durum zorunlu kılıyorsa veya teamül buna imkân veriyorsa işi başkasına yaptırabilir (TBK m.506). Vekil yetkisi dışına çıkarak işi başkasına gördürürse, onun fiilinden kendisi yapmış gibi sorumludur (TBK m.507). Davada tevkil için açık yetki gerekir (HMK m.74).

Vekâletnamenin sona ermesi

  • Azil: Vekâlet veren, vekâleti her zaman tek taraflı sona erdirebilir; uygun olmayan zamanda sona erdiren, diğer tarafın bundan doğan zararını giderir (TBK m.512).
  • Ölüm, ehliyet kaybı, iflas: Sözleşmeden veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça vekâlet, vekilin veya vekâlet verenin ölümü, ehliyetini kaybetmesi ya da iflasıyla kendiliğinden sona erer (TBK m.513).
  • Öğrenmeden yapılan işlemler: Vekilin, vekâletin sona erdiğini öğrenmeden önce yaptığı işlerden vekâlet veren sorumludur (TBK m.514). Bu yüzden azli vekile ve ilgili kurumlara bildirmek önemlidir.

Geniş kapsamlı bir vekâletname, iş bittikten sonra yürürlükte kalmaya devam eder. Artık kullanılmayacaksa azletmek, ileride doğabilecek sorunları önler.

Sık yapılan hatalar

  • “Her türlü işlem” ifadesine güvenmek: Bu ifade, kanunun özel yetki aradığı işler için yeterli olmayabilir.
  • Satış yetkisi verip bedel tahsilini unutmak: Satışın yanında bedeli tahsil etme yetkisi de yazılmazsa işlem aksayabilir.
  • İpotek ile satışı karıştırmak: Taşınmazı satma yetkisi ile ipotek ettirme yetkisi ayrı yetkilerdir; ikisi de gerekiyorsa ikisi de yazılır.
  • Boşanma davasını genel dava vekâletnamesine bırakmak: Kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davalarda hangi dava için yetki verildiği açıkça belirtilmelidir.
  • Birden fazla vekilde çalışma biçimini yazmamak: Birlikte mi, ayrı ayrı mı işlem yapacakları belirtilmezse sorun çıkabilir.
  • İş bitince azletmemek: Kullanılmayan geniş vekâletname gereksiz risk taşır.

İki örnek durum

İstanbul’da yaşayan Elif Hanım, Ankara’daki annesinin bütün işlerini yürütecek. Annesi geniş kapsamlı bir vekâletname veriyor: banka, vergi, SGK ve kira işlemleri için genel yetki. Annesinin evini satma ihtimali de olduğu için notere satış ve bedeli tahsil yetkisi ayrıca yazdırılıyor; kefil olma ve çek imzalama yetkisi bilerek verilmiyor.

Londra’da yaşayan Can Bey, Bursa’daki arsasını satmak için bir arkadaşına vekâlet verecek. Yalnızca bu arsayla sınırlı, ada ve parsel bilgisiyle tanımlanmış, satış ve bedeli kendi banka hesabına tahsil etme yetkisini içeren özel bir vekâletname veriyor. Satış tamamlandıktan sonra vekâletnameyi azlediyor.

Sık sorulan sorular

Genel vekâletname ile tapuda satış yapılabilir mi?

Metinde taşınmaz satışı yetkisi açıkça yazılıysa yapılabilir. TBK m.504/3’e göre vekil, özel olarak yetkili kılınmadıkça taşınmazı devredemez. Belgenin başlığı değil, içindeki yetki belirleyicidir. Tapuda ayrıca düzenleme şekli, fotoğraf ve kimlik şartları aranır.

İpotek için ayrı yetki gerekir mi?

Evet. İpotek, taşınmazı bir hak ile sınırlandırmaktır ve TBK m.504/3’e göre özel yetki ister. Satış yetkisi, ipotek yetkisini kendiliğinden kapsamaz; ikisi de gerekiyorsa ikisini de yazdırın.

Avukata verilen dava vekâletnamesi boşanma davası için yeterli mi?

HMK m.74’e göre kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davalar için hangi dava hakkında yetki verildiği açıklanmalıdır. Boşanma davası için vekâletnamede bu davanın açıkça belirtilmesi gerekir.

Vekâletnamenin bir süresi var mı?

Kanunda genel bir geçerlilik süresi yoktur. Süre yazılmamışsa vekâletname azledilene veya TBK m.513’teki sona erme sebeplerinden biri gerçekleşene kadar geçerlidir. Kurumlar vekâletnamenin hâlâ geçerli olup olmadığını sorgulayabilir; eski tarihli bir belgeyi kullanmadan önce ilgili kuruma sorun.

Vekâletnameye sınırlama koyabilir miyim?

Evet. Vekâlet veren yetkinin kapsamını belirler; süre, belirli bir taşınmaz veya bedelin belirli bir hesaba yatırılması gibi kayıtlar eklenebilir. Sınırlamanın nasıl yazılacağını notere sorun.

Vekil kendi yerine başkasını vekil yapabilir mi?

TBK m.506’ya göre vekil işi kural olarak bizzat görür; yetki verilmişse, durum zorunlu kılıyorsa veya teamül buna imkân veriyorsa başkasına yaptırabilir. Davada tevkil için HMK m.74’e göre açık yetki gerekir. Tapuda tevkil hâlinde dayanak vekâletname de istenir.

Vekâlet veren vefat ederse vekâletname kullanılabilir mi?

TBK m.513’e göre, sözleşmeden veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça vekâlet, vekâlet verenin ölümüyle kendiliğinden sona erer. Sona erme vekâlet verenin menfaatlerini tehlikeye düşürüyorsa vekil, mirasçılar işleri görebilecek duruma gelinceye kadar işe devam etmekle yükümlüdür; yeni işlemler için ise kural olarak mirasçıların yeni bir yetki vermesi gerekir.

Türkiye’de verdiğim vekâletnameyi yurt dışında kullanabilir miyim?

Kullanılacak ülke genellikle apostil ve o ülkenin diline tercüme ister. Türk noter belgelerinin apostilini valilik veya kaymakamlık verir; bu işlemin takibini büromuz yapabilir. Apostil adımları için apostil nereden ve nasıl alınır yazımıza bakabilirsiniz; tercüme hizmetimiz için vekâletname tercümesi sayfamız var.

Aynı vekâletname hem genel hem özel yetki içerebilir mi?

Evet. Pratik bir yol, gündelik işler için geniş yetki verip satış, ipotek veya dava gibi önemli işleri ayrıca ve açıkça yazmaktır. Bu, belgenin adının ne olduğundan daha önemlidir.

Vekâletnamede bir yetki yanlış veya eksik yazıldı. Düzeltilebilir mi?

Noterlik Kanunu m.81’e göre noterlik işlemlerinde ilgilinin imzasını ve noterin onayını taşımayan çıkıntılar geçerli değildir; tamamlanmış bir noterlik işleminin değiştirilmesi veya düzeltilmesi de ilk işlemin yapıldığı şekilde yeni bir işlemle yapılır. TKGM 2010/7 sayılı Genelge de tapuda kullanılacak vekâletnamedeki düzeltmelerin, düzenleyen merci tarafından imza ve mühürle ayrıca onaylanmasını ister. Eksik bir yetki eklenecekse yeni bir vekâletname vermek genellikle daha az soru doğurur.

Geniş kapsamlı vekâletnameyi nasıl geri alırım?

Vekâlet veren, vekâleti her zaman tek taraflı sona erdirebilir (TBK m.512). Uygulamada bu, noterde azilname düzenletilerek yapılır. Vekilin, azli öğrenmeden yaptığı işlerden vekâlet veren sorumlu kalabileceği için (TBK m.514) azli vekile ve ilgili kurumlara bildirin.

İlgili rehberler

Vekâletnamenizin çevirisini birlikte planlayalım

Vekâletnamenizi yurt dışında kullanacaksanız veya yurt dışında verilmiş bir vekâletnameyi Türkiye’de kullanacaksanız, belgenin fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin. Tercüme gereken sayfaları ve çevirinin biçimini birlikte belirleyelim; vekâletnamenin içeriği ve kabulü konusunda kararı noter, tapu müdürlüğü veya ilgili kurum verir.

İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33

Kaynaklar: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.504–507, m.511–514; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.73–76; 1512 sayılı Noterlik Kanunu m.81, m.89; Tapu Sicili Tüzüğü (RG 17.08.2013, 28738) m.18; TKGM 2010/7 sayılı Vekâletnameler Genelgesi (güncel hâli).