Yurt dışı emekli maaşında ölüm belgesi

Son güncelleme: 21 Kasım 2026

Almanya gibi bir ülkeden emekli maaşı alan biri Türkiye’de vefat ettiğinde, yabancı emeklilik kurumuna ölümü kanıtlamak için en pratik belge genellikle Formül C, yani Çok Dilli Ölüm Kayıt Örneği’dir. Belgeyi kullanacağınız ülke 1976 tarihli Viyana Sözleşmesi’ne tarafsa Formül C ayrıca onay gerektirmeden kabul edilir. Dul veya yetim aylığı da istenecekse ölüm belgesinin yanında evliliği ve aile bağını gösteren belgeler (Formül B, vukuatlı nüfus kayıt örneği) gerekir. Vefat yurt dışında olduysa ve kişi Türkiye’den (SGK) aylık alıyorsa, önce ölümün Türkiye’deki nüfus kaydına işlenmesi gerekir.

Bu yazıda yurt dışı emeklilik kurumuna ölümün nasıl bildirildiğini, hangi belgenin ne zaman istendiğini, dul aylığı başvurusunda ek belgeleri, SGK tarafındaki işlemleri ve tercümenin nereye girdiğini anlatıyoruz. Almanya’daki emeklilik kurumu Deutsche Rentenversicherung (DRV) örneğini ayrıntılı ele alıyoruz; diğer ülkelerde adlar ve usuller farklı olabilir. Kendi yurt dışı çalışma sürelerinizi Türkiye’de borçlanmak için gereken belgeleri ise yurt dışı borçlanması için SGK belgeleri yazımızda anlattık.

Önce ayırt edin: hangi kurum, hangi olay?

Bu konuda iki ayrı soru sık karışır:

DurumÖlümü kime bildirirsiniz?Temel belge
Yurt dışından (örneğin Almanya’dan) emekli maaşı alan kişi Türkiye’de vefat ettiYabancı emeklilik kurumunaFormül C (gerekirse tercümesiyle)
Türkiye’den (SGK) aylık alan kişi yurt dışında vefat ettiTürk dış temsilciliğine; ölüm nüfus kaydına işlenirYabancı makamın ölüm belgesi
Hak sahibi (eş, çocuk) dul veya yetim aylığı istiyorİlgili emeklilik kurumunaÖlüm belgesi + evlilik ve aile bağı belgeleri
Mirasçılar ödenmemiş alacak veya hesaptaki para için başvuruyorKurum veya bankaÖlüm belgesi + mirasçılık belgesi

İkinci durum, yani yurt dışındaki ölümün Türkiye’de tescili, ayrı bir süreçtir; onu yurt dışında vefat eden Türk vatandaşının ölüm tescili yazımızda adım adım anlattık. Bu yazı ağırlıklı olarak birinci ve üçüncü duruma odaklanır.

Formül C nedir, neden pratiktir?

Formül C, Çok Dilde Nüfus Kayıt Örnekleri Verilmesine Dair Sözleşme’ye (Viyana, 1976) göre düzenlenen ölüm kayıt örneğidir. Sözleşme ekindeki Türkiye modeline göre şu alanları içerir:

  • Ölüm tarihi ve yeri
  • Ölenin soyadı, adı, cinsiyeti, doğum tarihi ve yeri
  • Kimlik numarası
  • Son eşinin soyadı ve adı
  • Baba ve ananın soyadı ve adı
  • Nüfusta kayıtlı olduğu yer
  • Veriliş tarihi, imza ve mühür

Başlıklar birden çok dilde basılıdır; tarihler gün-ay-yıl olarak sayılarla yazılır. Sözleşmenin 8. maddesine göre belge, sözleşmeyle bağlı devletlerde ayrıca bir onay gerektirmeden kabul edilir. Nüfus Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği’nin 51. maddesi de aynı kuralı tekrarlar.

NVİ listesine göre sözleşmeyi onaylayan ülkeler arasında Almanya, Avusturya, Belçika, Fransa, Hollanda, İsviçre, İtalya, İspanya, Lüksemburg ve Portekiz gibi Türk emeklilerin sık çalıştığı ülkeler yer alır. Birleşik Krallık, ABD, Kanada ve Avustralya ise listede yoktur.

Formül C, ölüm belgesi ve defin ruhsatı arasındaki farkı ölüm belgesi, defin ruhsatı ve Formül C farkı yazımızda ayrıca anlattık.

Formül C nereden alınır?

e-Devlet’te “Çok Dilli Ölüm Kayıt Örneği (Formül C) Sorgulama” hizmeti vardır. Hizmet sayfasına göre bu hizmetle alt veya üst soyunuz (çocuğunuz, torununuz, anneniz, babanız gibi) için barkodlu Formül C oluşturabilirsiniz. Hizmet açıklaması eşi saymaz. Vefat eden eşiniz için belge gerekiyorsa ve e-Devlet’te seçenek göremiyorsanız nüfus müdürlüğüne başvurun.

Belgeyi alan yabancı kurum, e-Devlet’teki “Çok Dilli Doğum, Evlenme ve Ölüm Belgesi Doğrulama” hizmetiyle belgenin gerçekliğini kontrol edebilir.

Almanya örneği: Deutsche Rentenversicherung’a ölüm bildirimi

Kime bildirilir?

DRV’nin yurt dışındaki ölümlerle ilgili sık sorulan sorular sayfasına göre ölüm bildirimi şu adreslerden birine gönderilir:

  • Deutsche Post AG, Niederlassung Renten Service (emekli maaşlarını ödeyen birim), veya
  • doğrudan ilgili emeklilik sigortası kurumu (Rentenversicherungsträger).

Bildirimde ödeme numarası (Zahlungskennzeichen) veya sigorta numarası (Versicherungsnummer) ile ölüm tarihi belirtilmelidir. Bu numaralar, emekliye gönderilen maaş bildirimlerinde ve yazışmalarda yer alır. Bildirime eklenecek belge konusunda kurumun size yazdığı talimatı izleyin; çok dilli Formül C, Almanya Viyana Sözleşmesi’ne taraf olduğu için bu amaçla kullanılabilecek belgedir.

Eş için ilk üç ay: “Sterbevierteljahr” avansı

DRV’nin 2025 tarihli duyurusuna göre vefat eden eş emekli maaşı alıyorsa, dul kalan eş ölümden sonraki üç ayın maaşını tek seferde avans olarak isteyebilir. Bu avans Deutsche Post’un Renten Service birimine ölümden sonraki 30 gün içinde başvurularak istenir. Ayrıca yetkili emeklilik kurumuna resmî dul aylığı başvurusu yapılır; avans bu aylıktan mahsup edilir. Duyuruya göre bu üç ayda dul kalan eşin kendi geliri hesaba katılmaz.

30 günlük süre kısadır. Vefat Türkiye’de olduysa ve aile ilk günlerde cenaze işleriyle uğraşıyorsa, bu süre gözden kaçabilir. Ölüm belgesini hazırlarken bu başvuruyu da unutmayın.

Dul veya yetim aylığı Türkiye’den nasıl istenir?

DRV’nin Türkiye bağlantı birimi sayfasına göre:

  • Türkiye’de oturuyorsanız başvurunuz Türk sigorta kurumunun şubelerince alınır. Yani Türkiye’de yaşayan dul eş, Almanya’dan dul aylığı başvurusunu SGK üzerinden yapabilir.
  • İki ülkede de sigorta süresi varsa, Almanya’da yapılan başvuru Türkiye’deki karşılık gelen bir yardım için de başvuru sayılır; Türkiye’de yapılan başvuru da Almanya için geçerlidir.
  • Türk sigortalıların doğum tarihinin kanıtlanmasında Türk nüfus kütüğünden alınan kayıt örneği esas alınır; Türk pasaportu veya kimlik kartıyla doğum tarihi kanıtlanamaz.

Son madde, dul aylığı dosyasında nüfus kayıt örneğinin önemini gösterir. Türkiye ile Almanya arasındaki sosyal güvenlik sözleşmesi kapsamındaki başvurularda hangi formun kullanılacağını SGK şubesi size söyler.

Yaşam belgesi (Lebensbescheinigung) ne olacak?

Deutsche Post’un 2026 yaşam belgesi açıklamalarına göre yurt dışında yaşayan emekliler her yıl yaşam belgesi gönderir; belge süresinde ulaşmazsa ödeme durdurulur. Emekli vefat ettikten sonra gelen yaşam belgesi formunu emekli adına imzalamayın veya onaylatmayın. Ölüm henüz bildirilmediyse, Deutsche Post’un 2026 açıklamasına göre formun ölüm bildirimi için ayrılan D bölümünü doldurup gönderebilir ya da ölümü yukarıdaki adrese bildirebilirsiniz. Ölümden sonra hesaba yatan ödemeler için kurum geri ödeme isteyebilir; hesapla ilgili işlem yapmadan önce kurumun talimatını bekleyin.

Dul ve yetim aylığında ek belgeler

Ölüm belgesi, ölümü kanıtlar; hak sahipliğini kanıtlamaz. Dul veya yetim aylığı için kurumlar genellikle şunları da ister:

Kanıtlanacak bilgiSık kullanılan Türk belgesiNot
ÖlümFormül CViyana’ya taraf ülkelerde tasdiksiz
EvlilikFormül BEvliliğin ölümle sona erdiği “Dm” veya “Df” işaretiyle görünebilir
Aile bağı, çocuklarVukuatlı nüfus kayıt örneğiTürkçe; tercüme gerekebilir
Doğum tarihi (Almanya)Nüfus kayıt örneğiDRV’ye göre esas belge
MirasçılıkMirasçılık belgesi (veraset ilamı)Ödenmemiş alacaklar için

Formül B’de evliliğin eşin ölümüyle sona erdiği, Viyana Sözleşmesi’ne göre “diğer bilgiler” alanında Dm (kocanın ölümü) veya Df (karının ölümü) işaretiyle gösterilir. Bu konuyu boşandıktan sonra alınan Formül B yazımızda da açıkladık.

Mirasçılık belgesinin yurt dışında kullanımı, apostili ve tercümesi ayrı bir konudur; veraset ilamının yurt dışında kullanımı yazımızda anlattık.

Ülke Viyana Sözleşmesi’ne taraf değilse

Birleşik Krallık, ABD, Kanada veya Avustralya gibi ülkelerde Formül C’ye tasdiksiz kabul yükümlülüğü yoktur. Bu ülkelerin emeklilik veya sosyal güvenlik kurumları:

  • Türkçe yazılan kısımlar için tercüme isteyebilir,
  • belgenin apostilli olmasını isteyebilir (bu ülkeler Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraftır),
  • kendi formlarını doldurmanızı ve belgenin aslını veya onaylı suretini görmeyi isteyebilir.

Yönetmeliğin 51. maddesine göre Lahey Sözleşmesi’ne taraf devletlere verilecek ölüm belgelerine apostil işlemi ilgili kişilerce yaptırılır. Formül C, 28 Aralık 2023’ten bu yana e-Apostil kapsamındadır.

SGK tarafı: Türkiye’den aylık alan kişi yurt dışında vefat ederse

Türkiye’den aylık alan bir kişi yurt dışında vefat ettiğinde, SGK’nın ölümden haberdar olması için ölümün Türk nüfus kaydına işlenmesi gerekir. Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun ek 4. maddesine göre kurumlar ölüm olaylarının tespitini elektronik ortamda yapar. Yani ölüm kayda işlendiğinde kurumlar bunu sistemden görür; işlenmediyse kayıtta kişi sağ görünmeye devam eder.

Yurt dışındaki ölüm, Nüfus Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği’nin 36. maddesine göre yerel makamlardan alınan belgenin dış temsilciliğe verilmesiyle bildirilir. Tescilden sonra hak sahipleri SGK’ya ölüm aylığı için başvurabilir. Başvuruda istenecek belgeleri SGK’nın ilgili ünitesinden öğrenin.

Yurt dışı sürelerini borçlanarak aylık bağlanmış kişiler için SGK’nın ayrıca bir yurt dışı yoklama belgesi uygulaması vardır. SGK’nın 30.03.2022 tarihli genel yazısına göre altı aydan uzun süre yurt dışında kalan bu aylık sahipleri yoklama belgesi verir; dul ve yetim aylığı alanların belgeleri bu programa kaydedilmez. Aylık sahibi vefat ettiyse yoklama belgesi değil, ölüm tescili gündeme gelir.

Tercüme ne zaman gerekir?

  • Formül C, Viyana’ya taraf ülkede: Çoğu zaman tercüme gerekmez. Kurum yer adları veya belgedeki Türkçe bilgiler için açıklama isterse kısmi veya tam tercüme gündeme gelebilir.
  • Formül C, taraf olmayan ülkede: Kurum genellikle tam tercüme ister.
  • Nüfus kayıt örneği, mirasçılık belgesi, mahkeme kararı: Türkçe belgelerdir; yurt dışında kullanılacaksa genellikle yeminli tercüme gerekir. Kurum noter onayı isteyebilir.
  • Yabancı ölüm belgesi Türkiye’de: Dış temsilciliğe verilen belgeler için konsolosluk.gov.tr’deki açıklamaya göre Türkçe tercüme gerekmez; ama aynı belgeyi Türkiye’de bir kuruma verecekseniz tercüme ve tasdik istenebilir.

Formül C’nin tercümesi hakkında bilgi için Formül C ölüm belgesi sayfamıza bakabilirsiniz.

Adım adım: Türkiye’de vefat eden ve Almanya’dan emekli maaşı alan biri için

  1. Ölüm tescilini bekleyin. Türkiye’deki ölüm, sağlık kuruluşu veya yetkili makamca bildirilir ve nüfus kaydına işlenir.
  2. Formül C alın. Alt veya üst soy olarak e-Devlet’ten; eş için gerekirse nüfus müdürlüğünden.
  3. Ölümü Renten Service’e veya DRV’ye bildirin. Ödeme veya sigorta numarasını ve ölüm tarihini yazın.
  4. Vefat eden eş emekli maaşı alıyorduysa, dul eş üç aylık avansı ölümden sonraki 30 gün içinde Renten Service’ten istesin. Türkiye’de oturuyorsanız başvurunun nasıl yapılacağını Renten Service’e sorun.
  5. Dul veya yetim aylığı başvurusunu yapın. Türkiye’de oturuyorsanız SGK şubesi üzerinden.
  6. Ek belgeleri hazırlayın. Formül B, vukuatlı nüfus kayıt örneği, gerekirse mirasçılık belgesi.
  7. Kurumun istediği tercümeleri tamamlayın.
  8. Yaşam belgesi formunu imzalamayın; gelen yazıları kuruma ölüm bildirimiyle cevaplayın.

Sık yapılan hatalar

  • Ölümü bildirmeyi geciktirmek: Ödemeler devam ederse kurum sonradan geri ödeme isteyebilir.
  • 30 günlük avans süresini kaçırmak: Almanya’daki üç aylık avans için süre kısadır.
  • Yalnızca ölüm belgesiyle dul aylığı istemek: Evlilik ve aile bağı ayrıca kanıtlanır.
  • Eş için e-Devlet’te Formül C aramak: Hizmet açıklaması alt ve üst soydan söz eder; eş için nüfus müdürlüğüne başvurmanız gerekebilir.
  • Yurt dışındaki ölümü Türkiye’de tescil ettirmemek: Kayıtta kişi sağ görünür; SGK ve diğer kurumlar ölümü göremez.
  • Taraf olmayan ülkede tercümeyi atlamak: Formül C’nin Türkçe kısımları için tercüme istenebilir.
  • Yaşam belgesini vefattan sonra onaylatmak: Bunun yerine ölümü bildirin.

Kontrol listesi

  • Emekli maaşı hangi ülkeden ve hangi kurumdan geliyordu?
  • Ödeme numarası veya sigorta numarası elinizde mi?
  • Ölüm Türkiye’deki nüfus kaydına işlendi mi?
  • Formül C alındı mı?
  • Ülke Viyana Sözleşmesi’ne taraf mı, değilse tercüme ve apostil gerekiyor mu?
  • Dul veya yetim aylığı için Formül B ve vukuatlı nüfus kayıt örneği hazır mı?
  • Almanya’dan maaş alınıyorsa 30 günlük avans başvurusu yapıldı mı?
  • Mirasçılık belgesi gerekiyor mu?

İki örnek durum

Ankara’da vefat eden, Almanya’dan emekli maaşı alan bir baba. Oğlu e-Devlet’ten babasının Formül C’sini alır ve ölümü ödeme numarasıyla birlikte Renten Service’e bildirir. Annesi Almanya’dan dul aylığı alacağı için, Türkiye’de oturduğundan başvurusunu SGK şubesine yapar. Evliliği gösteren Formül B’yi ve vukuatlı nüfus kayıt örneğini dosyaya ekler.

Hollanda’da yaşarken vefat eden ve Türkiye’den SGK aylığı alan bir kadın. Kızı, Hollanda’dan alınan ölüm belgesini Türk temsilciliğine verir. Ölüm nüfus kaydına işlendikten sonra SGK’ya hak sahibi olarak başvurur. Hollanda’daki emeklilik kurumuna ise annesinin ölümünü Hollanda’nın kendi belgesiyle bildirir.

Sık sorulan sorular

Almanya’daki emeklilik kurumuna hangi ölüm belgesini göndermeliyim?

Almanya Viyana Sözleşmesi’ne taraf olduğu için Türkiye’den alınan Formül C ayrıca onay gerektirmeden kabul edilir. Kurum size farklı bir belge veya form isterse onun talimatını izleyin.

Ölümü Almanya’da kime bildiririm?

DRV’nin açıklamasına göre Deutsche Post AG Niederlassung Renten Service’e veya doğrudan ilgili emeklilik kurumuna. Ödeme numarasını veya sigorta numarasını ve ölüm tarihini belirtin.

Formül C’yi e-Devlet’ten alabilir miyim?

Evet. e-Devlet’teki hizmetle alt veya üst soyunuz için barkodlu Formül C oluşturabilirsiniz. Hizmet açıklaması eşi saymaz; eş için nüfus müdürlüğüne başvurmanız gerekebilir.

Dul aylığı başvurusunu Türkiye’den yapabilir miyim?

DRV’nin Türkiye sayfasına göre Türkiye’de oturanların başvurusu Türk sigorta kurumunun şubelerince alınır. Başvuruda kullanılacak formları SGK şubesinden öğrenin.

Üç aylık avans nedir, nasıl istenir?

DRV’nin duyurusuna göre vefat eden eş emekli maaşı alıyorsa, dul kalan eş ölümden sonraki üç ayın maaşını tek seferde avans olarak isteyebilir. Başvuru ölümden sonraki 30 gün içinde Renten Service’e yapılır; ayrıca resmî dul aylığı başvurusu gerekir.

Formül C’ye apostil gerekir mi?

Viyana Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde gerekmez. Taraf olmayan ama Lahey Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde kurum isterse apostil alınır; Formül C e-Apostil kapsamındadır.

Ölüm belgesi yanında başka belge istenir mi?

Dul veya yetim aylığı için evlilik ve aile bağı belgeleri istenir: Formül B ve vukuatlı nüfus kayıt örneği gibi. Ödenmemiş alacaklar için mirasçılık belgesi istenebilir.

Vefattan sonra gelen yaşam belgesini ne yapmalıyım?

Formu imzalamayın veya onaylatmayın. Bunun yerine ölümü ödeme biriminin bildirdiği adrese bildirin.

Yurt dışında vefat eden yakınımın SGK aylığı neden kesilmedi?

Ölüm Türkiye’deki nüfus kaydına işlenmemiş olabilir. Kurumlar ölümü nüfus kayıtlarından elektronik olarak görür. Ölümü dış temsilciliğe bildirip tescil ettirin.

İlgili rehberler

Belgelerinizi birlikte planlayalım

Elinizdeki ölüm belgesinin ve emeklilik kurumundan gelen yazının fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin. Tercüme gereken belgeleri ve tercümenin biçimini birlikte belirleyelim. Hangi belgenin yeterli olduğuna ve aylık hakkına her zaman ilgili kurum karar verir.

İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33

Kaynaklar: Çok Dilde Nüfus Kayıt Örnekleri Verilmesine Dair Sözleşme (Viyana, 1976), madde 5, 8 ve Formül B ile C modelleri; 3041 sayılı Kanun ve NVİ milletlerarası mevzuat sayfası (nvi.gov.tr); 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, ek madde 4; Nüfus Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği, RG 09.05.2020, sayı 31122, madde 36, 51; e-Devlet Kapısı, Çok Dilli Ölüm Kayıt Örneği (Formül C) Sorgulama hizmeti (turkiye.gov.tr); Deutsche Rentenversicherung, yurt dışında ölüm SSS sayfası ve Türkiye bağlantı birimi sayfası (deutsche-rentenversicherung.de); Deutsche Rentenversicherung, Sterbevierteljahr avansı duyurusu (Ekim 2025); Deutsche Post Renten Service, Lebensbescheinigung 2026 açıklamaları (deutschepost.de); SGK Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, yurt dışı yoklama uygulaması genel yazısı, 30.03.2022; konsolosluk.gov.tr sık sorulan sorular; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı e-Apostil açıklaması (Mayıs 2026).