Türkiye’de aldığınız bir diplomayı Irak’ta kullanmak için apostil yetmez; diplomanın Arapça yeminli tercümesi yapılır, noter, valilik ve Dışişleri Bakanlığı onayından sonra Irak’ın Türkiye’deki temsilciliğinde tasdik ettirilir. Denklik ise ayrı bir aşamadır: Irak’ta, Kuzey Irak (IKBY) dahil, yükseköğretim diplomalarının tanınmasına yükseköğretim bakanlıkları karar verir ve bu başvuruda tasdikli diploma genellikle istenir.
Bu yazıda lise ve üniversite diplomaları için tasdik sırasını, denklik başvurusunda dikkat edilmesi gereken noktaları ve en sık yapılan hataları anlatıyoruz. Genel süreç ve ücretler için Irak konsolosluk tasdiki sayfamıza da bakabilirsiniz.
Diploma için tasdik ile denklik aynı şey mi?
Hayır. Tasdik, diplomadaki imza ve mührün gerçek olduğunu zincirleme onaylarla doğrular. Denklik ise Irak’taki yetkili makamın diplomanızı kendi sistemindeki bir dereceye eşdeğer sayıp saymadığına dair karardır. Tasdik denklik kararı yerine geçmez; ancak denklik başvurusunda tasdikli diploma ve transkript neredeyse her zaman istenir.
Irak, Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf olmadığı için Türkiye’de alınan apostil Irak’ta tek başına işe yaramaz. Üstelik Dışişleri Bakanlığı apostilli evrakı ayrıca tasdik etmez; diplomaya yanlışlıkla apostil bastırdıysanız belgenin zincire yeniden sokulması gerekir. Farkı Apostil mi, konsolosluk tasdiki mi? yazımızda ayrıntılı anlattık.
Üniversite diploması ve transkript için tasdik sırası
Üniversite diploması ve transkript için tipik sıra şöyledir:
- Noter onaylı suret: Diplomanın aslı yerine noter onaylı sureti üzerinden ilerlemek çoğu zaman daha güvenlidir; asıl belge elinizde kalır.
- Yeminli tercüme ve noter: Diploma ve transkript Arapçaya (kurum farklı bir dil istiyorsa o dile) çevrilir, tercüme notere onaylatılır.
- Valilik veya kaymakamlık tasdiki: Noterin imzası onaylanır.
- Dışişleri Bakanlığı: Ankara’daki Tasdik Birimi onayı. Belge başına harç 2026 için 895,80 TL’dir.
- Irak temsilciliği: Ankara Büyükelçiliği ya da İstanbul veya Gaziantep Başkonsolosluğu.
Dışişleri Bakanlığı 6 aydan eski belgeleri onaylamaz. Bu kural yıllar önce alınmış bir diploma için sorun gibi görünse de çözümü basittir: diplomanın yeni tarihli noter onaylı sureti çıkarılır ve zincir bu suret üzerinden yürütülür.
Lise diploması için tasdik
Lise diplomasında noter onaylı suret yerine Milli Eğitim Müdürlüğü onayı da kullanılabilir; ardından valilik ve Dışişleri onayı gelir. Yeminli tercüme ve son aşamada Irak temsilciliği onayı üniversite diplomasıyla aynıdır. Irak’ta bir üniversiteye kayıt olacaksanız kurum transkript ve not dökümünü de isteyebilir; ikisini birlikte tasdik ettirmek ikinci bir zincir masrafını önler.
Lise diploması tercümesinin ayrıntıları için lise diploması tercümesi, üniversite için üniversite diploması tercümesi ve transkript tercümesi sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Irak’ta denklik başvurusu: dikkat edilmesi gerekenler
Irak’ta yükseköğretim diplomalarının tanınmasında Bağdat’taki Yükseköğretim ve Bilimsel Araştırma Bakanlığı belirleyicidir. Basında yer alan haberlere göre bakanlık, tanıdığı yabancı üniversitelerin listesini her yıl yayımlıyor ve listedeki üniversiteler zaman zaman değişiyor. Bu nedenle tasdik masrafına girmeden önce mezun olduğunuz üniversitenin güncel listede olup olmadığını kontrol etmenizi öneririz.
Okul diplomalarında durum daha karışıktır. Irak Eğitim Bakanlığı’nın, kendisinin tanımadığı kurumlardan alınan belgeleri onaylamadığı ve bu yüzden Türkiye’de okuyan bazı Iraklı öğrencilerin diploma sorunu yaşadığı 2025’te basına yansıdı. Çocuğunuz Türkiye’de okuyup Irak’a dönecekse, okulun Irak makamlarınca tanınıp tanınmadığını önceden öğrenmek önemlidir.
Kuzey Irak (IKBY) için denklik
IKBY’nin kendi Yükseköğretim ve Bilimsel Araştırma Bakanlığı vardır ve Erbil’de bir Sertifika Denkliği Müdürlüğü bulunur. IKBY’nin resmî hizmet portalına göre yabancı diploma denkliği için önce çevrimiçi başvuru yapılıyor. Erbil’de kullanılacak bir diplomada Türkiye’deki tasdik zinciri değişmez; ancak belge Irak’a ulaştığında Irak Dışişleri Erbil şubesi ve IKBY kurumlarının ek onayı istenebilir. Ayrıntılar için Kuzey Irak (Erbil) evrak tasdiki yazımıza bakın.
Hangi belgeler genellikle istenir?
| Belge | Neden istenir | Not |
|---|---|---|
| Diploma (noter onaylı suret) | Mezuniyetin kanıtı | Tasdik zincirinin tamamından geçer |
| Transkript | Ders ve kredi karşılaştırması | Diplomayla birlikte tasdik ettirmek pratik olur |
| Pasaport fotokopisi | Kimlik ve isim yazımı | Tercümede pasaporttaki yazım esas alınır |
| Kurumun ek talepleri | Örneğin ders içerikleri veya mezuniyet belgesi | Teslim edeceğiniz kurumdan yazılı liste alın |
Kesin liste kurumdan kuruma değişir. Biz tercümeye başlamadan önce elinizdeki listeyi birlikte inceliyor, gereksiz tasdik masrafını önlüyoruz.
Sık yapılan hatalar
- Apostil almak: Irak için yanlış yoldur; Dışişleri apostilli belgeyi tasdik etmez.
- Diplomanın aslını teslim etmek: Tasdikli asıl belge Irak’ta kuruma teslim edildiğinde geri alınamayabilir. Noter onaylı suret daha güvenlidir.
- İsim yazımı farkı: Arapça tercümede adınızın pasaporttaki Latin harfli yazımla tutarlı olması gerekir; farklılık kurumlarda sorun çıkarabilir.
- Transkripti unutmak: Denklik sırasında ayrıca istenirse ikinci bir zincir masrafı doğar.
- Üniversitenin tanınıp tanınmadığını kontrol etmemek: Tasdik, tanınmayan bir kurumun diplomasını tanınır kılmaz.
Başkası adına yapılan başvurularda Dışişleri Bakanlığı ve bazı konsolosluklar vekaletname isteyebilir. Yurt dışındaysanız yurt dışından Türkiye’ye vekaletname verme yollarını ayrı bir yazıda anlattık. Tüm ülkeler için genel süreç konsolosluk tasdiki rehberimizde yer alıyor.
Sık sorulan sorular
Irak için diplomaya apostil yeterli mi?
Hayır. Irak Apostil Sözleşmesi’ne taraf değildir. Diploma; tercüme, noter, valilik, Dışişleri ve Irak temsilciliği onaylarından geçmelidir.
Diploma hangi dile çevrilmeli?
Çoğunlukla Arapça istenir. Bazı kurumlar İngilizce kabul edebilir; Erbil’deki kurumların tercihi farklı olabilir. Dili işleme başlamadan teslim edeceğiniz kurumla teyit ediyoruz.
Eski tarihli diplomam tasdik edilir mi?
Dışişleri 6 aydan eski belgeyi onaylamaz. Diplomanın yeni tarihli noter onaylı sureti (lise diplomasında MEB onayı da olur) üzerinden ilerlenir.
Tasdik edilen diploma Irak’ta otomatik olarak denk sayılır mı?
Hayır. Tasdik yalnızca imza ve mührü doğrular. Denklik kararını Irak’ta (veya IKBY’de) yetkili yükseköğretim bakanlığı verir.
Erbil’de kullanacağım diploma için farklı bir işlem var mı?
Türkiye’deki zincir aynıdır. Erbil’de Irak Dışişleri Erbil şubesi ve IKBY kurumlarının ek onayı istenebilir; denklik IKBY Yükseköğretim Bakanlığı’nın denklik müdürlüğünce yürütülür.
Türkiye’de olmadan diplomamı tasdik ettirebilir miyim?
Evet. Belgeleri büromuza kargoyla gönderebilirsiniz. Başkası adına başvuruda vekaletname istenebilir.
İnfoyed Tercüme ile Irak işlemleriniz: Ankara Kızılay’daki büromuzda Arapça yeminli tercümeden noter, valilik, Dışişleri ve Irak temsilciliği adımlarına kadar zinciri tek elden yürütüyoruz. Belgenizin fotoğrafını WhatsApp’tan (0543 463 69 33) gönderin ya da 0312 419 20 99 numarasından arayın; gereken adımları ve toplam maliyeti aynı gün yazılı olarak bildirelim. Teklif ücretsizdir. Adres: Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara (Pazartesi–Cumartesi 09:00–21:00).
