Son güncelleme: 21 Kasım 2026
Yurt dışındaki bir banka, Türk şirketine hesap açmadan önce şirketi ve arkasındaki kişileri tanımak zorundadır. Bu sürece müşterini tanı (İngilizcede KYC, “know your customer”) denir. Bankalar genellikle şu belgeleri ister: şirketin sicil kaydını gösteren belge (ticaret sicil gazetesi veya sicil belgesi), esas sözleşme, şirketi kimin temsil ettiğini gösteren belge (imza sirküleri), ortaklık yapısı ve gerçek faydalanıcı bilgisi, yetkililerin pasaport ve adres belgeleri, şirketin faaliyetini ve paranın kaynağını gösteren mali belgeler. Kesin liste bankadan bankaya değişir; Türkçe belgeler için çoğu zaman tercüme istenir.
Bu yazıda bankaların bu belgeleri neden istediğini, Almanya, Birleşik Krallık ve Lüksemburg’daki resmî kuralların ve banka listelerinin ne söylediğini, Türk belgelerinin bu taleplere nasıl karşılık geldiğini ve tercüme ile apostil sırasını anlatıyoruz. Hesap açma kararını yalnızca banka verir; bu yazı genel bir rehberdir.
Bankalar bu belgeleri neden ister?
Avrupa’daki bankalar kara para aklamayla mücadele kuralları gereği müşterilerinin kimliğini tespit etmek ve doğrulamak zorundadır. Bu kural Türkiye’de de vardır. Bankanın sizden istediği belgelerin çoğu, aslında kanunun bankaya yüklediği bir soruya cevaptır:
- Bu şirket gerçekten var mı ve hangi sicile kayıtlı?
- Şirketin unvanı, türü ve adresi ne?
- Şirketi kim temsil ediyor ve bu kişi gerçekten yetkili mi?
- Şirketin nihai sahibi, yani gerçek faydalanıcısı kim?
- Hesap ne için kullanılacak ve para nereden geliyor?
Belgeleri bu sorulara göre hazırlarsanız, bankanın ek belge istemesi azalır. Aynı soruların cevabı birden fazla belgede geçiyorsa, bilgilerin bütün belgelerde birbiriyle tutarlı olmasına özellikle dikkat edin.
Almanya: Kara Para Aklamayla Mücadele Kanunu (GwG)
Almanya’da bankaların yükümlülükleri Geldwäschegesetz (GwG) adlı kanunda düzenlenir.
- Şirket hakkında toplanacak bilgiler (GwG § 11 fıkra 4): Unvan, hukuki biçim (şirket türü), varsa sicil numarası, merkez adresi ve yönetim organı üyelerinin veya kanuni temsilcilerin adları.
- Bu bilgilerin doğrulanması (GwG § 12 fıkra 2): Ticaret sicilinden veya benzer bir resmî sicilden alınmış bir kayıt örneği, kuruluş belgeleri veya eşdeğer ispat gücü olan belgeler ya da bankanın sicil kaydına kendisinin bakıp bunu belgelemesi.
- Gerçek faydalanıcı (GwG § 3): Kural olarak sermayenin yüzde 25’inden fazlasına sahip olan, oy haklarının yüzde 25’inden fazlasını kontrol eden veya benzer biçimde kontrol sahibi olan gerçek kişidir. Böyle biri belirlenemezse kanuni temsilci veya yönetici ortak gerçek faydalanıcı sayılır.
- Bilginin kaynağı (GwG § 11 fıkra 5): Gerçek faydalanıcı bilgisi müşteriden alınır; kanuna göre yalnızca Almanya’daki şeffaflık siciline (Transparenzregister) bakmak bu yükümlülüğü tek başına karşılamaz.
Kanunun “benzer bir resmî sicil” ifadesi, Türk şirketi için genellikle ticaret sicili kayıtları olarak anlaşılır. Uygulamada bankalar bunun için çoğu zaman ticaret sicil gazetesi ilanlarını ve sicil müdürlüğünden alınan belgeleri ister; hangisini kabul edeceğine banka karar verir.
Bir Alman bankasının listesi: Commerzbank örneği
Commerzbank’ın işletme hesabı açma rehberi, GmbH, AG, KG ve OHG gibi şirketler için kimlik belgesi ve kişisel vergi kimlik numarasının (Steueridentifikationsnummer) yanında ticaret sicili kaydı (Handelsregisterauszug), şirket sözleşmesi ve ortaklar listesi ister. Aynı sayfa, tüzel kişilerde gerçek faydalanıcı bilgisinin GwG gereği zorunlu olduğunu ve bu bilgi olmadan hesap açılamayacağını belirtir. Bu liste Almanya’da kurulu şirketler içindir; yabancı bir şirket için banka ek belge isteyebilir.
Birleşik Krallık: 2017 tarihli Kara Para Aklama Yönetmeliği
Birleşik Krallık’ta bankaların yükümlülükleri Money Laundering Regulations 2017 ile düzenlenir. Yönetmeliğin 28. maddesi, müşteri bir şirket olduğunda bankanın şunları alıp doğrulamasını ister:
- Şirketin adı
- Şirket numarası veya diğer sicil numarası
- Kayıtlı merkez adresi ve farklıysa asıl faaliyet adresi
Banka ayrıca makul önlemlerle şunları belirlemeli ve doğrulamalıdır:
- Şirketin tabi olduğu hukuk ve esas sözleşmesi
- Yönetim kurulunun (yoksa eşdeğer yönetim organının) tam adları ve şirketin faaliyetlerinden sorumlu üst düzey kişiler
Aynı madde, bankanın şirketin sahiplik ve kontrol yapısını anlamasını ve gerçek faydalanıcıyı belirleyip doğrulamasını ister.
Belge onayı ve tercüme konusunda bankaların kendi kuralları vardır. Örneğin HSBC UK’nin belge onaylama sayfası, Avrupa Birliği’nden başvuran müşteriler için belgelerin İngilizce olmasını veya İngilizceye onaylı tercümesinin sunulmasını ister ve onay ile tercümenin aynı kişi tarafından yapılmasını şart koşar. Türkiye gibi AB dışındaki ülkelerden başvuranlar için ise kuralın ülkeye göre değişebileceğini belirtir. Bu sayfa kişisel müşteri doğrulamasına yöneliktir; şirket hesabında hangi kuralın uygulanacağını bankadan yazılı olarak isteyin.
Lüksemburg: bankacılar birliğinin kontrol listesi
Lüksemburg Bankalar Birliği (ABBL), Aralık 2024 tarihli hesap açma rehberinde işletmelerden şu belgeleri istenebileceğini sıralar:
- Esas sözleşme veya eşdeğer kuruluş belgesi ve ticaret sicilinden güncel kayıt örneği
- Son yıllık mali tablolar; yeni kurulan şirketler için gelir tahmini veya iş planı
- Paranın kaynağını gösteren belgeler (bilanço, satış sözleşmesi, kâr dağıtım kararı gibi)
- Gerçek faydalanıcı sicilinden güncel kayıt, şirket temsilcilerince imzalanmış gerçek faydalanıcı formu ve her gerçek faydalanıcının kimliği
- Ortaklık oranlarını gösteren güncel şema
- Yetkili imza sahiplerinin listesi, imza örnekleri ve kimlikleri; varsa vekâletnameler
- Vergi bilgileri (FATCA/CRS beyan formu, vergi numarası)
Bu liste Lüksemburg’daki bankalar için hazırlanmış asgari bir listedir; rehbere göre bankalar riske göre ek belge isteyebilir. Gerçek faydalanıcı sicili kaydı gibi kalemlerin bir Türk şirketi için hangi belgeyle karşılanacağını bankaya sorun.
Türk belgeleri bu taleplere nasıl karşılık gelir?
| Bankanın istediği | Türkiye’deki karşılığı |
|---|---|
| Sicil kaydı (register extract) | Ticaret sicil gazetesi ilanları; ticaret sicili tasdiknamesi; ticaret odası faaliyet belgesi |
| Kuruluş belgeleri / esas sözleşme | Kuruluş ilanındaki esas sözleşme (AŞ) veya şirket sözleşmesi (limited) ve değişiklik ilanları |
| Yöneticiler ve temsil yetkisi | Müdür veya yönetim kurulu atama ilanı; imza sirküleri |
| Ortaklar listesi | Limited şirkette sicil kayıtları; anonim şirkette pay defteri ve genel kurul hazır bulunanlar listesi |
| Gerçek faydalanıcı | Ortaklık şeması ve şirketin imzalı beyanı; gerçek faydalanıcıların pasaportu |
| Vergi numarası | Vergi levhası |
| Mali tablolar | Bilanço, gelir tablosu, kurumlar vergisi beyannamesi |
| Yetkililerin kimliği ve adresi | Pasaport; yerleşim yeri belgesi |
Anonim şirketlerde dikkat edilmesi gereken bir nokta var: TTK’nın 499. maddesine göre pay sahipleri pay defterine kaydedilir; pay devirleri kural olarak ticaret siciline tescil edilmez. Şirketin tek pay sahipli hâle gelmesi (TTK m.338) ve bir teşebbüsün paylarının kanundaki eşikleri geçmesi (TTK m.198) ise tescil ve ilan edilir. Bu yüzden kuruluş gazetesindeki kurucular, bugünkü ortaklar olmayabilir. Banka güncel ortaklık yapısını sorduğunda gazete tek başına yeterli olmayabilir.
İmza sirkülerinin nasıl çıkarıldığını imza sirküleri nasıl çıkarılır yazısında, vergi levhasının nasıl alındığını vergi levhası internetten nasıl alınır yazısında anlatıyoruz.
Gerçek faydalanıcı nedir?
Gerçek faydalanıcı (İngilizcede “ultimate beneficial owner”, kısaca UBO), şirketi nihai olarak kontrol eden gerçek kişidir. Türkiye’de de aynı kavram vardır:
- 5549 sayılı Kanuna dayanan Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik, gerçek faydalanıcıyı; bir tüzel kişiyi nihai olarak kontrol eden veya üzerinde nihai nüfuz sahibi olan gerçek kişi olarak tanımlar (m.3).
- Aynı Yönetmeliğin 17/A maddesine göre yükümlüler önce tüzel kişinin yüzde yirmi beşi aşan hissesine sahip gerçek kişi ortaklarını tespit eder. Böyle biri yoksa veya bu kişinin gerçek faydalanıcı olmadığından şüphelenilirse, nihai kontrolü elinde bulunduran kişi araştırılır. O da belirlenemezse ticaret sicilinde kayıtlı en üst düzey yönetici gerçek faydalanıcı sayılır.
- Türkiye’de şirketler gerçek faydalanıcı bilgilerini Gelir İdaresi Başkanlığına da bildirir (Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Sıra No: 529, RG 13.07.2021).
Ortaklardan biri başka bir şirketse (örneğin bir holding), banka zinciri sonuna kadar izler. Bu durumda ortak şirketin belgeleri de istenir.
Tercüme, noter ve apostil
Türkçe belgeler için yabancı banka genellikle tercüme ister. Sıra çoğu zaman şöyledir:
- Bankanın listesini yazılı alın. Hangi belgelerin aslının, hangilerinin onaylı suretinin istendiğini, tercümenin kimin tarafından yapılacağını ve apostil gerekip gerekmediğini sorun.
- Güncel belgeleri toplayın. Gazete ilanları, imza sirküleri, faaliyet belgesi gibi tarihli belgeleri başvuruya yakın tarihte alın. Bazı bankalar belgenin son birkaç ay içinde düzenlenmiş olmasını ister.
- Yeminli tercüme ve noter onayı: Belgeler hesabın açılacağı ülkenin diline veya bankanın kabul ettiği dile çevrilir; tercüme noterce onaylanır.
- Apostil: Almanya, Birleşik Krallık ve Lüksemburg, Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraftır. Banka isterse belgelere apostil şerhi alınır; bu işlemin takibini büromuz yapabilir. Apostil imzanın ve imzalayanın sıfatının doğruluğunu onaylar; belgenin içeriğini veya bankanın kabulünü onaylamaz.
Almanya’da bazı kurumlar Türkiye’de yapılan tercümeyi kabul eder, bazıları Almanya’da yeminli tercüman ister. Bu konuyu Türkiye’de yapılan yeminli tercüme Almanya’da kabul edilir mi yazımızda anlattık. Şirket belgelerinin tercümesi için şirket kuruluş evrakları tercümesi sayfamıza bakabilirsiniz. Almanya için apostil sürecini Almanya için şirket evrakı ve vekâletname apostili sayfamızda bulabilirsiniz.
Hesabı yetkili yerine başkası açacaksa
Şirket yetkilisi bankaya gidemiyorsa, hesabı vekil açabilir mi? Bu, bankanın kuralına bağlıdır. Bazı bankalar yetkilinin şubede veya görüntülü görüşmeyle bizzat kimlik doğrulamasını ister. Vekâlet kabul ediliyorsa, şirket adına verilen vekâletname, imza sirküleri ve bunların tercümesi ile apostili gerekir. Yurt dışında kullanılacak vekâletname konusunu yurt dışından Türkiye’ye vekâletname yazımızda ters yönden ele aldık; noter, tercüme ve apostil adımları benzer olsa da bankanın kendi şartlarını ayrıca sorun.
Bankayla ilk görüşmede sorulacak sorular
Belge toplamaya başlamadan önce bankadan şu soruların cevabını yazılı olarak almak, sonradan belge yenileme ihtiyacını azaltır:
- Belgelerin aslı mı, onaylı sureti mi, yoksa taranmış kopyası mı yeterli?
- Tercüme hangi dilde olmalı ve kim tarafından yapılmalı?
- Noter onayı ve apostil gerekiyor mu? Gerekiyorsa hangi belgeler için?
- Belgeler en fazla kaç ay önce düzenlenmiş olmalı?
- Gerçek faydalanıcı için bankanın kendi formu var mı?
- Yetkilinin bizzat gelmesi gerekiyor mu, yoksa uzaktan kimlik doğrulama mümkün mü?
- Hesabın kullanım amacını ve beklenen işlem hacmini nasıl belgelemeniz bekleniyor?
Bu cevaplar, hangi belgenin tercüme edileceğini ve tercümenin hangi biçimde hazırlanacağını da belirler.
Sık yapılan hatalar
- Yalnızca kuruluş gazetesini vermek: Müdür, adres veya unvan sonradan değiştiyse banka güncel ilanları da ister.
- Eski tarihli imza sirküleri: Yetkili değişmişse eski sirküler yanlış kişiyi gösterir.
- Belgelerde farklı yazımlar: Unvanın, yetkili adlarının ve adresin bütün belgelerde ve tercümelerde aynı yazılması gerekir.
- Gerçek faydalanıcıyı eksik bildirmek: Ortaklardan biri tüzel kişiyse, onun arkasındaki gerçek kişileri de göstermek gerekir.
- Paranın kaynağını açıklamamak: Yeni kurulan şirketler için iş planı ve gelir beklentisi sık istenir.
- Tercüme dilini sormadan karar vermek: Bazı bankalar yalnızca İngilizce, bazıları ülkenin resmî dilinde tercüme kabul eder.
Başvurudan önce kontrol listesi
- Bankanın güncel belge listesi yazılı olarak alındı mı?
- Kuruluş ve sonraki değişiklik gazeteleri tamam mı?
- İmza sirküleri ve faaliyet belgesi yeni tarihli mi?
- Ortaklık şeması ve gerçek faydalanıcı beyanı hazır mı?
- Yetkililerin ve gerçek faydalanıcıların pasaportu geçerli mi?
- Son yılın mali tabloları veya iş planı eklendi mi?
- Tercüme dili, noter onayı ve apostil şartı bankayla netleştirildi mi?
İki örnek durum
Ankara’daki bir limited şirket, Almanya’daki müşterilerinden avro tahsil etmek için bir Alman bankasında hesap açmak istiyor. Banka; şirketin sicil kaydını, şirket sözleşmesini, ortaklar listesini, müdürün pasaportunu ve gerçek faydalanıcı beyanını istiyor. Şirket kuruluş gazetesini, iki değişiklik gazetesini ve güncel imza sirkülerini topluyor. Bankanın istediği dil Almanca olduğu için belgeler Almancaya çevrilip noterde onaylanıyor; banka apostil de istediği için noter onaylı tercümelere apostil alınıyor.
Bir anonim şirket, Birleşik Krallık’ta bir bankada hesap açmak istiyor. Kuruluş gazetesinde üç kurucu görünüyor, ama payların çoğu sonradan tek bir ortağa devredilmiş. Banka güncel ortaklık yapısını sorunca, şirket pay defterinin ilgili sayfası ve yönetim kurulu imzalı bir ortaklık beyanı sunuyor. Belgeler İngilizceye çevriliyor.
Sık sorulan sorular
Yurt dışında şirket hesabı açmak için hangi belgeler kesin gerekir?
Kesin liste bankaya göre değişir. Ancak Almanya’daki GwG ve Birleşik Krallık’taki 2017 yönetmeliği, şirketin adını, türünü, sicil numarasını, adresini, yöneticilerini ve gerçek faydalanıcısını doğrulamayı zorunlu tutar. Bu yüzden sicil kaydı, esas sözleşme, temsil belgesi ve gerçek faydalanıcı bilgisi neredeyse her listede yer alır.
Ticaret sicil gazetesi mi, faaliyet belgesi mi verilmeli?
Banka şirketin güncel durumunu görmek istiyorsa, gazete ilanlarının yanında yeni tarihli bir sicil belgesi veya faaliyet belgesi istenebilir. Gazete geçmişteki tescilleri gösterir; tasdikname ve faaliyet belgesi düzenlendiği tarihteki durumu yansıtır.
Gerçek faydalanıcı beyanını kim imzalar?
Genellikle şirketi temsile yetkili kişi imzalar. Bankalar çoğu zaman kendi formlarını kullanır. ABBL’nin listesinde de formun şirket temsilcilerince imzalanması öngörülür.
Türkiye’deki tercüme yurt dışındaki bankada kabul edilir mi?
Bu bankanın kararıdır. Bazı bankalar Türkiye’de yapılmış noter onaylı ve apostilli tercümeyi kabul eder, bazıları kendi ülkesinde yeminli tercüman ister. Başvurudan önce bankaya sorun.
Belgeler ne kadar yeni olmalı?
Bankalar genellikle güncel belge ister. ABBL’nin listesi ticaret sicilinden “güncel” kayıt örneğinden söz eder. Kesin süreyi bankadan öğrenin.
Yeni kurulan şirket yurt dışında hesap açabilir mi?
Açabilir, ancak mali geçmiş olmadığı için banka iş planı veya gelir tahmini isteyebilir. ABBL’nin listesi yeni kurulan şirketler için bunu açıkça sayar.
Ortaklardan biri yabancı bir şirketse ne olur?
Banka o şirketin de sicil kaydını ve gerçek faydalanıcısını görmek ister. Sahiplik zinciri, en sonda gerçek kişilere ulaşana kadar belgelenir.
Yetkili bankaya gitmeden hesap açılabilir mi?
Bazı bankalar uzaktan kimlik doğrulama veya vekâlet kabul eder, bazıları bizzat görüşme ister. Bu tamamen bankanın kuralıdır.
Vergi levhası neden istenir?
Banka şirketin vergi numarasını ve vergi bakımından kayıtlı olduğunu görmek ister. Lüksemburg’daki ABBL listesi, FATCA/CRS beyanıyla birlikte, varsa şirketin vergi numarasını sayar. Türkiye’de vergi numarasını gösteren pratik belge vergi levhasıdır.
İlgili rehberler
- Ticaret sicil gazetesi nasıl sorgulanır ve indirilir?
- Anonim, limited, kollektif: şirket türlerinin İngilizce ve Almanca karşılıkları
- Yabancı şirket yetkilisinin Türkiye’deki işlemleri için yetki belgesi
Şirket dosyanızı birlikte hazırlayalım
Bankanın belge listesini ve elinizdeki şirket belgelerinin fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin; tercüme gereken belgeleri ve tercümenin biçimini birlikte belirleyelim. Hesap açma kararını banka verir.
İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33
Kaynaklar: Almanya Geldwäschegesetz (GwG) § 3, § 11, § 12 (gesetze-im-internet.de); Commerzbank, işletme hesabı açma rehberi; Birleşik Krallık Money Laundering Regulations 2017, reg. 28 (legislation.gov.uk); HSBC UK, belge onaylama sayfası; ABBL, Vademecum Kontoeröffnung – Gewerbebetriebe (Aralık 2024); Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik m.3, 7, 17/A; VUK Genel Tebliği Sıra No: 529 (RG 13.07.2021); 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.198, 338, 499.

