Türkiye’de aldığınız diplomayla Almanya’da çalışmak için çoğu durumda diplomanızın Almanya’da tanınması (Anerkennung) ya da değerlendirilmesi (Zeugnisbewertung) gerekir. Bu başvurularda diploma, transkript ve kimlik belgeniz, çoğu zaman onaylı suret ve Almanca tercüme olarak istenir. Apostil her başvuruda zorunlu değildir; başvurduğunuz makam isterse Türkiye’de valilik veya kaymakamlıktan alınır, konsolosluk tasdiki ise gerekmez.
Bu yazıda hangi durumda hangi makama başvurulduğunu, belgelerin hangi biçimde hazırlanacağını ve diploma apostilinin Türkiye’de adım adım nasıl alındığını anlatıyoruz. Genel apostil kuralları için Almanya apostil sayfamızda bakabilirsiniz.
Önce yolu belirleyin: tanıma mı, değerlendirme mi?
| Durum | Örnek meslekler | Başvuru yeri (genel) |
|---|---|---|
| Düzenlenmiş (reglemente) meslek | Doktor, hemşire, öğretmen, eczacı, avukat, bazı mühendislik unvanları | Eyaletteki yetkili makam; meslek ve eyalete göre değişir |
| Düzenlenmemiş meslek, üniversite diploması | İktisat, işletme, bilgisayar bilimleri, birçok mühendislik dalı | Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen (ZAB) – Zeugnisbewertung |
| Mesleki eğitim (meslek lisesi, ustalık) | Elektrik, makine, ticaret meslekleri | Mesleğe göre IHK FOSA veya Handwerkskammer |
Düzenlenmiş bir meslekte Almanya’da çalışabilmek için tanıma kararı şarttır. Düzenlenmemiş mesleklerde ise tanıma zorunlu olmayabilir; ancak vize ve işe alım süreçlerinde diplomanın Almanya’daki karşılığını gösteren bir belge çoğu zaman istenir. Hangi makamın yetkili olduğunu resmî portal anerkennung-in-deutschland.de üzerindeki “Anerkennungs-Finder” aracıyla bulabilirsiniz.
Başvuruda istenen belgeler
Resmî tanıma portalına göre başvuruda her zaman bir başvuru formu (ya da kısa bir Almanca dilekçe), kimlik belgesi, mesleki yeterliliği gösteren belge (ör. diploma) ve eğitimin içeriğini ve süresini gösteren belgeler (ör. transkript) istenir. Bunlara çoğu zaman Almanca kısa özgeçmiş ve iş deneyimi belgeleri eklenir. Üçüncü ülke vatandaşlarından ayrıca Almanya’da çalışma niyetini gösteren bir belge istenebilir.
- Üniversite diploması ve transkript (ders içerikleri ve saatleriyle)
- Kimlik veya pasaport
- İş deneyimi belgeleri (SGK hizmet dökümü, işveren yazısı)
- Mesleğe göre: sağlık raporu, adli sicil kaydı, Türkiye’de meslek icra yetkisini gösteren belge, Almanca dil belgesi
Belgelerin biçimi: Portala göre belgeler genellikle fotokopi ya da elektronik olarak sunulur; yetkili makam onaylı suret isteyebilir. Makam “aslı” isterse resmî onaylı suret verilmesi öneriliyor. ZAB’ın Zeugnisbewertung başvurusunda istenen belgeler ve biçimleri ise diplomanın alındığı ülkeye göre değişir; güncel listeyi ZAB’ın başvuru sayfasındaki ön kontrol (Vorab-Check) üzerinden öğrenin.
Tercüme: Yabancı dildeki belgeler çoğunlukla Almancaya, Almanya’da resmî olarak atanmış veya yetkilendirilmiş tercümanlarca çevrilmiş olarak istenir. Makamın Türkiye’de yapılmış yeminli tercümeyi kabul edip etmediğini başvurudan önce sorun; tercüme şartı kurumdan kuruma değişebilir. Bu konuyu Türkiye’de yapılan yeminli tercüme Almanya’da kabul edilir mi? yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Diploma apostili Türkiye’de nasıl alınır?
Yetkili makam ya da vize süreci diplomanızda apostil isterse, apostil Türkiye’de alınır. Konsolosluk tasdiki (Dışişleri ve Alman Büyükelçiliği onayı) gerekmez; Almanya Apostil Sözleşmesi’ne taraftır. Tipik sıra şöyledir:
- Diplomanın noter onaylı suretini çıkarın. Diplomanın aslı elinizde kalır; işlem suret üzerinden yürür.
- Almanca yeminli tercüme ve noter onayı. Diploma ve transkript Almancaya çevrilir, tercüme noter onayından geçer.
- Valilik veya kaymakamlık apostili. Noter onayına apostil şerhi verilir. Apostil Türkiye’de yalnızca valilik ve kaymakamlıklardan (mahkeme kararlarında adalet komisyonlarından) alınır.
- Kopya ve tarama. Çevrim içi başvurularda tüm sayfaları (apostil şerhi dahil) okunaklı biçimde tarayın; asılları saklayın.
Türkiye’deki adımlar genellikle birkaç iş günü içinde tamamlanır. Lise diploması için de aynı mantık geçerlidir; ayrıntı için lise diploması tercümesi sayfamıza bakabilirsiniz. Amacınız çalışmak değil Almanya’da üniversiteye başvurmaksa süreç (uni-assist, YKS sonucu, lise diploması) farklıdır: Almanya üniversite başvurusu için gereken belgeler.
Başvuruyu Türkiye’den yapabilir misiniz?
Evet, birçok tanıma ve değerlendirme başvurusu Almanya’ya gitmeden yapılabilir. Resmî tanıma portalı, Almanya dışında yaşayan üçüncü ülke vatandaşlarından Almanya’da çalışma niyetini gösteren bir belge (ör. iş vizesi başvurusu veya iş teklifi) istenebileceğini belirtiyor; Almanya’da yaşayanlar için ise genellikle ikamet kaydı yeterli.
Pratikte en çok zaman, belgelerin eksiksiz ve doğru biçimde hazırlanmasında kaybediliyor. Bu yüzden önce makamın belge listesini alın, ardından tercüme, onaylı suret ve gerekiyorsa apostil işlemlerini tek seferde tamamlayın. Böylece aynı belgeyi ikinci kez noter ve valilikten geçirmek zorunda kalmazsınız.
Ücret ve süre
Almanya’daki tanıma ve değerlendirme işlemleri ücretlidir ve tutar makama göre değişir. Örneğin Bavyera eyaletinin resmî hizmet portalında (Mart 2026 itibarıyla) bir ZAB Zeugnisbewertung ücreti 208 euro olarak gösteriliyor; tutar değişebildiği için başvuru öncesinde ZAB’dan kontrol edin. Türkiye tarafındaki tercüme, noter ve apostil kalemleri için ücreti belge ve sayfa sayısına göre teklifle bildiriyoruz.
Sık yapılan hatalar
- Transkripti eksik çevirtmek. Tanıma makamı ders içeriğini ve süresini karşılaştırır; transkriptin tamamı çevrilmelidir.
- Konsolosluk tasdiki yaptırmak. Almanya için apostil yeterlidir; Dışişleri ve Alman Büyükelçiliği tasdiki gereksizdir.
- Aslını göndermek. Makam aksini istemedikçe asıl diploma yerine onaylı suret gönderin.
- Unvan çevirisinde tutarsızlık. Diploma, transkript ve özgeçmişteki bölüm ve unvan adları aynı şekilde çevrilmelidir.
- Makamın şartını sormadan işlem yapmak. Apostil, onaylı suret ve tercüme şartları makama göre değişir; önce yazılı listeyi alın.
Diploma, transkript ve deneyim belgelerinizin Almanca tercümesini, noter onayını ve gerekiyorsa valilik apostilini Ankara’dan tek elden hazırlıyoruz. Şehir dışından ve yurt dışından kargoyla belge kabul ediyoruz (kargo ücreti dahil değildir). Başkası adına işlem yapılırken bazı makamlar vekaletname isteyebilir; ayrıntı: yurt dışından Türkiye’ye vekaletname. Apostil ve konsolosluk tasdiki farkı için konsolosluk tasdiki ve apostil rehberimizde göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Almanya’da denklik için diplomaya apostil şart mı?
Her başvuruda şart değildir. Yetkili makam ya da vize süreci isterse apostil Türkiye’de valilik veya kaymakamlıktan alınır.
Diploma için konsolosluk tasdiki gerekir mi?
Hayır. Almanya Apostil Sözleşmesi’ne taraftır; Dışişleri ve Alman Büyükelçiliği tasdiki gerekmez.
ZAB ile tanıma makamı arasındaki fark nedir?
ZAB, düzenlenmemiş meslekler için üniversite diplomasının Almanya’daki karşılığını değerlendirir. Doktor, öğretmen gibi düzenlenmiş mesleklerde ise eyaletteki yetkili makam tanıma kararı verir.
Transkriptin tamamı mı çevrilmeli?
Evet. Tanıma makamı eğitim içeriğini ve süresini karşılaştırdığı için transkriptin eksiksiz çevrilmesi gerekir.
Belgeleri aslı mı, suret mi göndermeliyim?
Genellikle fotokopi veya elektronik kopya yeterlidir; makam isterse onaylı suret gönderilir. Asıl diploma elinizde kalmalıdır.
Yurt dışındayım, belgelerimi siz hazırlayabilir misiniz?
Evet. Belgelerinizi kargoyla gönderin; tercüme, noter ve apostil işlemlerinden sonra istediğiniz adrese kargoyla iletiriz.
İnfoyed Tercüme ile tek elden: Belgenizin fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin; hangi adımların gerektiğini ve toplam maliyeti yazılı olarak bildirelim. Teklif ücretsizdir. WhatsApp: 0543 463 69 33 · Telefon: 0312 419 20 99 · Adres: Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · Pazartesi–Cumartesi 09:00–21:00
