Suudi Arabistan’ın Aralık 2022’de Apostil Sözleşmesi’ne dahil olması ihracatçıların sorusunu bitirmedi, aksine yeni bir soru doğurdu: Fatura ve menşe şahadetnamesine de apostil mi alınacak? Kısa cevap: Çoğu zaman hayır. Sözleşme, ticari veya gümrük işlemlerine doğrudan ilişkin idari belgeleri kapsamaz. Vekaletname, imza sirküleri, ticaret sicil gazetesi ve yetki belgesi gibi şirket evrakı ise apostille hazırlanabilir. Hangi belgenin hangi yoldan gideceğini aşağıda tablo halinde topladık.
Bu yazı Suudi Arabistan’a mal satan, orada distribütör veya acente atayan ya da şube açmayı düşünen firmalar için hazırlandı. Suudi Arabistan için genel apostil bilgileri Suudi Arabistan apostil sayfamızda; apostilin geçmediği ülkelerdeki zincir ise konsolosluk tasdiki rehberimizde yer alıyor.
Apostil Sözleşmesi ticari belgeleri neden dışarıda bırakıyor?
Sözleşme’nin 1. maddesi apostilin uygulanacağı kamu belgelerini sayar, aynı maddenin son fıkrası ise iki grubu açıkça dışarıda tutar: diplomatik veya konsolosluk görevlilerince düzenlenen belgeler ve ticari veya gümrük işlemlerine doğrudan ilişkin idari belgeler. Bu istisna Suudi Arabistan’a özgü değildir; Sözleşme’ye taraf her ülke için geçerlidir. HCCH kayıtlarında Suudi Arabistan’ın bu konuda ayrı bir beyanı bulunmuyor; yani istisna bir Suudi çekincesi değil, Sözleşme’nin 1. maddesinin son fıkrasının (b) bendindeki genel kuraldır. Bununla birlikte Suudi Arabistan’ın Londra Büyükelçiliği’nin katılım sonrası duyurusunda gümrük işlemleriyle ilgili idari belgeler istisna olarak anılıyor ve örnek olarak kuruluş belgeleri ile ithalat ve ihracat lisansları veriliyor.
Hangi belge hangi yoldan gider?
| Belge | Genel yol | Not |
|---|---|---|
| Ticari fatura | Ticaret odası onayı; alıcı veya temsilcilik isterse ek onay | Apostil kapsamı dışında kalabilir |
| Menşe şahadetnamesi | Ticaret odası | Gümrük işlemine doğrudan ilişkin |
| İhracat lisansı, uygunluk belgeleri | Düzenleyen kurum + alıcının şartı | Duyuruda istisna örneği |
| Vekaletname, distribütörlük yetki belgesi | Noter + apostil | Arapça tercüme genellikle istenir |
| İmza sirküleri, ticaret sicil gazetesi | Noter onaylı suret + apostil | Şube, acente kaydı için |
| Faaliyet belgesi | Ticaret odası + noter onaylı suret + apostil | Kurumun şartına göre |
Tablo genel çerçeveyi gösterir. Uygulamada belgeyi isteyen tarafın, yani Suudi ithalatçının, gümrük müşavirinin veya Suudi kurumunun şartı belirleyicidir. Bazı ülkelerde Suudi temsilciliklerinin ticari belgeleri ticaret odası ön onayından sonra tasdik etmeye devam ettiği bildiriliyor; Türkiye’deki güncel uygulamayı işleme başlamadan teyit ederiz.
Fatura ve menşe şahadetnamesinde ilk adım ticaret odası
Türkiye’de ihracat faturası ve menşe şahadetnamesi bağlı olduğunuz ticaret veya sanayi odasında onaylanır. Suudi alıcınız bunun ötesinde bir onay istiyorsa, bunun hangi kurumdan ve hangi biçimde olacağını yazılı olarak sormanızı öneririz: temsilcilik tasdiki mi, Arapça tercüme mi, yoksa yalnızca oda onaylı belge mi? Tercüme gerekiyorsa fatura tercümesi ve menşe şahadetnamesi tercümesi hizmetlerimizle belgeyi Arapça veya İngilizce hazırlarız.
Alıcınız temsilcilik tasdiki isterse ticari belge, oda onayından sonra valilik veya kaymakamlık, Dışişleri Bakanlığı (2026 harcı belge başına 895,80 TL) ve Suudi temsilciliği sırasıyla ilerler. Bu konsolosluk tasdiki zincirinde randevu, teslim ve harç takibi için danışmanlık ve takip ücretimiz 6.000 TL + KDV’dir; oda onayı, Dışişleri ve temsilcilik harçları, tercüme, noter onayı ve kargo bu tutara dahil değildir. Apostil yoluyla giden şirket evrakı için ise apostil ve tercüme takibinin ücretini ayrıca teklifle bildiririz.
Şirket evrakında apostil yolu
Suudi Arabistan’da bir acente, distribütör veya ortak şirket için kullanılacak kurumsal belgeler, ticari işlem belgesi değil şirketin hukuki durumunu gösteren belgelerdir. Bunlar genel kural olarak apostil kapsamındadır. Büyükelçilik duyurusunda “kuruluş belgeleri” de istisna örnekleri arasında geçtiği için, özellikle şirket kuruluş evrakında Suudi kurumunun apostille yetinip yetinmediğini önceden sorun. Apostil yolunda sıra şöyledir:
- Belgeyi temin edin: Ticaret sicil gazetesi, imza sirküleri, faaliyet belgesi veya yönetim kurulu kararı.
- Noter onayı: Belgenin noter onaylı sureti çıkarılır; vekaletname ise doğrudan noterde düzenlenir.
- Arapça tercüme: Yeminli tercüman belgeyi Arapçaya çevirir, tercüme noter onaylanır.
- Apostil: Noter imzasına valilik veya kaymakamlıktan apostil alınır. Gerekirse hem asıl belgeye hem tercümeye ayrı apostil düşülür.
Şirket evrakının tarihi önemlidir. Suudi kurumları yakın tarihli belge isteyebilir; sicil gazetesindeki son değişiklikleri yansıtan belgeyi kullanın ve yetkililerin isimleri imza sirkülerinde güncel olsun.
Apostilin doğrulanması
Her apostil şerhinde numara, tarih ve şerhi veren makamın bilgisi yer alır; Suudi tarafı bir soru sorarsa bu bilgiler üzerinden yanıt verilir. Ters yönde, Suudi Arabistan’da düzenlenen apostiller Suudi Dışişleri Bakanlığı’nın çevrim içi sayfasından kontrol edilir. Suudi alıcınızdan gelen sözleşme veya vekaletname Türkiye’de kullanılacaksa, belgeye Suudi Arabistan’da apostil alınmış olmalı.
Vekaletname metni nasıl hazırlanmalı?
Suudi Arabistan’daki acentenize, distribütörünüze veya avukatınıza vereceğiniz yetki ne kadar açık yazılırsa, Suudi kurumunda o kadar az soru çıkar. Temsil edilecek işlemler (ihale, gümrük, ticari kayıt, dava takibi gibi), vekilin tam adı ve kimlik bilgileri ile yetkinin süresi metinde ayrı ayrı belirtilmelidir. Arapça ve Türkçe iki sütunlu bir metin hazırlamak, noterde imza sırasında ve Suudi tarafta inceleme sırasında işi kolaylaştırır.
Şirket adına imza atacak kişinin yetkisi imza sirkülerinde görünmelidir; aksi halde vekaletnameye ek olarak yönetim kurulu kararı istenebilir. Yurt dışındaysanız Türkiye’deki noter işlemleri için bize yetki vermeniz gerekebilir: Yurt dışından Türkiye’ye vekaletname nasıl verilir?
Sık yapılan hatalar
- Faturayı apostile götürmek: Ticari işleme doğrudan ilişkin belgelerde apostil sonuç vermeyebilir; önce alıcının şartını öğrenin.
- Şirket evrakını konsolosluk zincirine sokmak: Aralık 2022’den sonra vekaletname, imza sirküleri ve sicil belgelerinde genel kural apostildir; Suudi kurumu açıkça istemedikçe temsilcilik aşaması eklemeyin.
- Arapça tercümeyi atlamak: Belge apostilli olsa bile Suudi kurumu Arapça metin isteyebilir.
- Eski tarihli belge: Değişiklik tescilinden önceki sicil gazetesi veya imza sirküleri kabul görmeyebilir.
- Sözlü talimatla yetinmek: Alıcının istediği onay türünü e-postayla yazılı olarak alın; sevkiyat sonrası çıkan itirazlarda elinizde kanıt olur.
Sık sorulan sorular
Suudi Arabistan’a giden faturaya apostil alınır mı?
Genellikle hayır. Apostil Sözleşmesi ticari veya gümrük işlemlerine doğrudan ilişkin idari belgeleri kapsam dışında bırakır. Fatura için ticaret odası onayı ve alıcının istediği ek onay esas alınır.
Menşe şahadetnamesinde ne yapmalıyım?
Bağlı olduğunuz ticaret odasında onaylatın; Suudi alıcınız veya gümrük müşaviri ek onay istiyorsa bunu yazılı olarak teyit edin.
Distribütörlük vekaletnamesine apostil yeter mi?
Genel kural olarak evet. Vekaletname apostil kapsamındadır ve Suudi temsilciliği onayı gerekmez; Suudi kurumunun özel bir şartı olup olmadığını önceden sorun. Arapça tercüme genellikle istenir.
Arapça tercümeye de apostil gerekir mi?
Kurumun şartına bağlıdır. Noter onaylı tercümeye valilik veya kaymakamlıktan apostil alınabilir; dosyanıza göre karar veririz.
Suudi firmadan gelen belgeyi Türkiye’de nasıl kullanırım?
Belgeye Suudi Dışişleri Bakanlığı’ndan apostil alınır, Türkiye’de Türkçeye çevrilip noter onaylanır.
İşlem ne kadar sürer?
Türkiye’deki noter, tercüme ve apostil adımları genellikle birkaç iş günü sürer; ticaret odası işlemleri odaya göre değişir.
Suudi Arabistan dosyanızda hangi belgenin apostil, hangisinin oda onayı alacağını birlikte ayıralım. İnfoyed Tercüme şirket evrakınızın Arapça yeminli tercümesini, noter onayını ve apostilini Ankara’dan takip eder; fatura ve menşe şahadetnamesinin Arapça veya İngilizce tercümesini de hazırlarız. Belge listenizi WhatsApp (0543 463 69 33) ile paylaşın veya 0312 419 20 99 numarasını arayın; teklif ücretsizdir. Kızılay’daki büromuz (Meşrutiyet Caddesi 15/28, Çankaya / Ankara) Pazartesi–Cumartesi günleri 09:00–21:00 arası hizmet veriyor.
