Son güncelleme: 22 Kasım 2026
“Onaylı bilanço” tek bir belge değildir. Uygulamada dört farklı şey bu adla anılır: şirketin mali müşavirinin imzalı ve kaşeli bilançosu, e-beyanname ekinde gönderilen bilanço ile beyanname ve tahakkuk çıktıları, Dijital Vergi Dairesi üzerinden alınan vergi dairesi onaylı bilanço ve yeminli mali müşavirin tasdik raporuyla birlikte sunulan bilanço. Bunlardan ayrı olarak bağımsız denetime tabi şirketlerin bağımsız denetim raporu vardır. Hangisinin isteneceğini belgeyi isteyen kurum belirler; Türkiye’deki kamu ihalelerinde ise yönetmelik üç onay türünü sayar.
Bu yazıda her belgenin ne olduğunu, nasıl alındığını, hangi başvurularda karşınıza çıktığını ve yurt dışında kullanılacaksa tercüme ve onay işlemlerinin nasıl planlandığını anlatıyoruz. Bilançonun hazırlanması ve onayı mali müşavirlik işidir; biz yalnızca tercüme tarafını anlatıyoruz.
Kısaca dört belge
| Belge | Kim düzenler veya onaylar? | Neyi gösterir? |
|---|---|---|
| SMMM imzalı bilanço | Şirketin serbest muhasebeci mali müşaviri | Müşavirin hazırladığı veya kontrol ettiği tablo |
| e-Beyanname ekindeki bilanço | Şirket, aracı meslek mensubu üzerinden GİB’e gönderir | Vergi idaresine beyan edilen tablo |
| Vergi dairesi onaylı bilanço | Vergi dairesi (gelir vergisi mükellefleri Dijital Vergi Dairesi veya e-Devlet üzerinden talep edebilir; kurumlar talep yolunu vergi dairesine sorar) | Beyanname ekindeki tablonun idarece onaylanmış çıktısı |
| YMM tasdikli bilanço | Yeminli mali müşavir, tasdik raporuyla | Tablonun mevzuata uygunluğunun incelenip tasdik edilmesi |
Bağımsız denetim raporu bu dörtlünün dışında kalır. O rapor, KGK’nın yetkilendirdiği bağımsız denetçinin finansal tablolar hakkındaki görüşünü içerir ve TFRS veya BOBİ FRS’ye göre hazırlanan tablolara eşlik eder.
SMMM imzalı ve kaşeli bilanço
Serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM), 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu kapsamında ruhsatlı meslek mensubudur. Şirketin defterlerini tutan SMMM, yıl sonu bilançosunu ve gelir tablosunu hazırlar; çıktıyı imzalayıp kaşeleyebilir.
- Ne zaman yeterli olur? Belgeyi isteyen kurum özel bir onay şartı koymamışsa, örneğin bir iş ortağı veya bazı bankalar için.
- Sınırı nedir? Bu belge resmî bir kurumun onayını taşımaz. Bazı kurumlar resmî onaylı veya denetlenmiş tablo ister.
- Türk kamu ihalelerinde: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 35. maddesi, bilançonun yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesince onaylanmış olmasını zorunlu tutar. Yani bu yönetmelik kapsamında SMMM onayı sayılan seçeneklerden biridir.
e-Beyanname ekindeki bilanço, beyanname ve tahakkuk çıktıları
Bilanço esasına göre defter tutan şirketler yıllık kurumlar vergisi beyannamesini elektronik ortamda verir. Beyannamenin ekinde bilanço ve gelir tablosu yer alır. Beyanname gönderildikten sonra sistemden beyannamenin ve tahakkuk fişinin çıktısı alınabilir. Uygulamada bu çıktılara sık sık “onaylı beyanname” ve “tahakkuk” denir.
- Ne işe yarar? Tablonun vergi idaresine bu hâliyle beyan edildiğini gösterir.
- Dikkat: Beyanname çıktısı ile vergi dairesinin ayrıca onayladığı bilanço aynı belge değildir. Kurum “vergi dairesi onaylı” diyorsa bir sonraki bölümdeki belgeyi kastediyor olabilir; sorun.
- Vize ve banka dosyalarında: Kurumlar vergisi beyannamesinin nasıl sunulacağını kurumlar vergisi beyannamesi yazımızda ayrıca anlattık.
Vergi dairesi onaylı bilanço
Gelir İdaresi Başkanlığının (GİB) e-Devlet’te ve Dijital Vergi Dairesinde sunduğu hizmetlerden biri **”Bilanço-Gelir Tablosu veya İşletme Hesabı Özetinin Onay Talebi”**dir. GİB’in İnternet Vergi Dairesi kılavuzuna göre işlem iki adımdır:
- Beyanname türü ve dönem seçilir; onaylanacak belge olarak bilanço, gelir tablosu, ikisi birlikte veya işletme hesap özeti işaretlenir; belgenin hangi birime hitaben düzenleneceği yazılır.
- Beyanname ekinde doldurulan bilgiler seçilir ve talep onaylanır.
Kılavuza göre onay ekranında maktu damga vergisi tahakkuku gösterilir; damga vergisi ödendiğinde belge görüntülenebilir. Tutar 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu kapsamında belirlenir ve her yıl değişebileceği için burada yazmıyoruz.
Kılavuzun bu bölümünde gelir vergisi beyanname türleri sayılır. Kurumlar vergisi mükellefleri için talebin hangi ekrandan ve nasıl yapılacağını vergi dairenizden veya mali müşavirinizden teyit edin.
- Nerede istenir? Türk kamu ihalelerinde sayılan onay türlerinden biridir. Bazı bankalar ve resmî kurumlar da vergi dairesi onaylı tablo isteyebilir.
- Avantajı: Tablonun beyan edilen tabloyla aynı olduğunu idarenin onayıyla gösterir.
YMM tasdikli bilanço
Yeminli mali müşavir (YMM), 3568 sayılı Kanunun 12. maddesine göre tasdik yetkisi olan meslek mensubudur. Tasdikin ayrıntıları “Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”te (RG 02.01.1990, sayı 20390) düzenlenir. Yönetmeliğe göre:
- Tasdik kapsamına yıllık kurumlar vergisi beyannameleri ve bunlara ekli mali tablolar da girer.
- Mali tabloların tasdiki, dönem başından itibaren sürekli denetimle veya dönem kapandıktan sonra yapılan denetimle yapılabilir; hangisinin yapıldığı tasdik raporunda belirtilir.
- Tasdik kural olarak ilgilinin talebiyle yapılır. Yönetmelik bankalar, sigorta şirketleri ve halka açık şirketler gibi bazı kuruluşlar için tasdiki zorunlu tutar.
Uygulamada sürekli denetime dayanan yıllık tasdike tam tasdik denir. YMM tasdiki bir vergi mevzuatı denetimidir; KGK’nın düzenlediği bağımsız denetimle karıştırılmamalıdır. Tercümede de her belge kendi adıyla anılır: YMM tasdik raporu “audit report” değil, örneğin “certification report of the sworn-in certified public accountant” gibi açıklayıcı bir ifadeyle verilir.
Hangi başvuruda hangisi?
Kesin bir liste yoktur; belgeyi isteyen kurumun ifadesine bakılır. Sık görülen durumlar şunlardır:
- Türk kamu ihaleleri: Hizmet alımında YMM, SMMM veya vergi dairesi onaylı bilanço (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m.35). Yapım ve mal alımında ilgili yönetmeliğe bakın.
- Uluslararası ihaleler: Dünya Bankası yapım dokümanı “yerel mevzuata göre bağımsız denetlenmiş veya onaylanmış” tablo ister. EBRD’nin 2026 rehberi denetim raporu veya vergi beyannamesi ya da vergi idaresinin kabulüyle desteklenen tablolardan söz eder. Ayrıntı: uluslararası ihalelerde mali yeterlilik.
- Yurt dışı bankalar ve yatırımcılar: Genellikle denetlenmiş tablo veya en azından resmî onaylı tablo tercih edilir. Ne istendiğini yazılı olarak sorun.
- Vize başvuruları: Şirket sahiplerinden bazı temsilcilikler vergi levhası, faaliyet belgesi veya mali tablo isteyebilir. Her temsilciliğin kontrol listesindeki ifade farklıdır; bir listenin şartını başka bir temsilciliğe genellemeyin. Bkz. şirket sahibi Schengen vizesi evrakları.
- Yurt dışında şube veya iştirak kurulması: Yabancı sicil veya banka, ana şirketin son yıl tablolarını isteyebilir. Bkz. yurt dışında şube ve iştirak belgeleri.
Kurumun ifadesini nasıl okumalı?
İngilizce yazışmalarda şu ifadeler sık geçer:
- “Audited financial statements”: Bağımsız denetimden geçmiş tablolar. Şirketiniz denetime tabi değilse kuruma alternatifleri sorun.
- “Certified financial statements”: Yetkili bir meslek mensubunca veya kurumca onaylanmış tablolar. YMM tasdiki veya vergi dairesi onayı bu kapsamda değerlendirilebilir; kabul kararı kurumundur.
- “Financial statements filed with the tax authorities”: Vergi idaresine verilmiş tablolar; e-beyanname çıktıları veya vergi dairesi onaylı tablo.
- “Signed by the company’s accountant”: SMMM imzalı tablo.
Tercüme ve onay işlemleri
Belge yurt dışında kullanılacaksa tercümesi ve gerekirse apostil ya da konsolosluk tasdiki planlanır. Tercümede genellikle şunlara dikkat edilir:
- Onay şerhi ve damgalar aynen çevrilir: “Vergi dairesince onaylanmıştır” gibi ifadeler, onay tarihi ve doğrulama bilgileri dâhil.
- “Onaylı” kelimesi belgede ne yazıyorsa ona göre çevrilir. “Approved”, “certified” ve “attested” aynı anlama gelmez; her belgenin kendi ifadesi korunur.
- Meslek unvanları açıklayıcı biçimde aktarılır: Büromuz SMMM için “Independent Accountant and Financial Advisor (SMMM)”, YMM için “Sworn-in Certified Public Accountant (YMM)” karşılığını sabit olarak kullanır. Türkçe kısaltmanın parantez içinde korunması karışıklığı önler.
- Tablonun çerçevesi başlıkta belirtilir. Ayrıntı: tercüme edilen bilanço IFRS’ye uygun sayılır mı.
Apostil için belgenin türü önemlidir. SMMM imzalı tablolarda genellikle noter onaylı tercüme üzerinden apostil yoluna gidilir. Vergi dairesi sisteminden veya e-Devlet’ten alınan elektronik çıktılarda apostil ya ıslak imzalı belge ya da noterde “aslı gibidir” onaylı suret üzerinden alınır; hangi belgenin gerektiğini kullanacağınız kurumun şartına göre planlayın. Apostil takibini büromuz yapabilir. Apostil, imzanın ve imzalayanın sıfatının doğruluğunu onaylar; tablonun içeriğini onaylamaz. Ayrıntılar için apostil rehberimize ve noter onaylı tercüme sayfamıza bakabilirsiniz.
Adım adım: belgeyi hangi sırayla hazırlamalı?
Yurt dışında kullanılacak bir onaylı bilanço için şu sıra genellikle zaman kazandırır ve gereksiz tekrarları önler:
- Kurumun yazısını alın. Belgeyi isteyen kurumun hangi ifadeyi kullandığını yazılı olarak görün. Telefonla verilen bilgi sonradan farklı çıkabilir.
- Mali müşavirinizle belge türünü seçin. Şirketinizin hangi belgeleri üretebildiğini öğrenin: SMMM imzalı tablo, vergi dairesi onayı, YMM tasdik raporu veya bağımsız denetim raporu.
- Yılı ve kapsamı netleştirin. Bir yıl mı, üç yıl mı; yalnızca bilanço mu, gelir tablosuyla birlikte mi; dipnot isteniyor mu?
- Belgenin aslını alın. Onay şerhleri, kaşe ve imzalar tamamlandıktan sonra tercümeye geçin. Tercümeden sonra asıl belgede yapılan bir değişiklik, tercümenin yenilenmesini gerektirir.
- Tercümeyi ve onay zincirini planlayın. Dil, noter onayı, apostil veya konsolosluk tasdiki gibi adımları baştan belirleyin.
- Dosyayı birlikte kontrol edin. Ciro beyanı, banka yazısı gibi diğer belgelerdeki rakamların bilançoyla tutarlı olduğuna bakın.
Sık yapılan hatalar
- “Onaylı” denince yalnızca kaşeli çıktı vermek: Kurum vergi dairesi onayı veya YMM tasdiki istiyor olabilir.
- YMM tasdik raporunu bağımsız denetim raporu diye sunmak: İkisi farklı belgelerdir; tercümede de karıştırılmamalıdır.
- Beyanname çıktısını vergi dairesi onaylı bilanço sanmak: Kurumun ifadesini tam okuyun.
- Yanlış yılın tablosunu sunmak: Türk ihale yönetmelikleri yılın ilk aylarında yapılan ihaleler için hangi yılın bilançosunun sunulacağını ayrıca düzenler. Yurt dışı kurumlar ise genellikle son tamamlanmış hesap dönemini ister.
- Tercümede unvanları kısaltmayla bırakmak: “SMMM” veya “YMM” yabancı okur için tek başına bir anlam taşımaz.
İki örnek durum
Ankara’daki bir temizlik hizmetleri şirketi, bir belediyenin hizmet alımı ihalesine giriyor. İhale dokümanı bilanço istiyor. Şirket, vergi dairesi onaylı bilançoyu nasıl alacağını mali müşavirine ve vergi dairesine soruyor; belgeyi aldıktan sonra yönetmelikteki oranları sağlayıp sağlamadığını mali müşaviriyle kontrol ediyor. Belge Türkiye’de kullanılacağı için tercüme gerekmiyor.
Aynı şirket bir yıl sonra Kazakistan’da bir iş ortaklığı için banka hesabı açıyor. Banka son yılın “certified” tablolarını istiyor. Şirket, bankaya vergi dairesi onaylı bilançoyu ve YMM tasdik raporunu önerip hangisini kabul ettiğini soruyor. Bankanın cevabına göre belge tercüme ediliyor ve gerekli onay işlemleri tamamlanıyor.
Başvurudan önce kontrol listesi
- Kurum hangi ifadeyi kullanıyor: audited, certified, filed, signed?
- Hangi yılın tablosu isteniyor?
- Bilanço tek başına mı, gelir tablosuyla birlikte mi isteniyor?
- Belge Türkiye’de mi, yurt dışında mı kullanılacak?
- Yurt dışındaysa tercüme dili, apostil veya konsolosluk tasdiki gerekiyor mu?
- Mali müşaviriniz belgeyi hangi tarihte hazırlayabilir?
Sık sorulan sorular
Vergi dairesi onaylı bilanço nasıl alınır?
GİB’in e-Devlet ve Dijital Vergi Dairesi hizmetleri arasında “Bilanço-Gelir Tablosu veya İşletme Hesabı Özetinin Onay Talebi” bulunur. Beyanname türü, dönem ve onaylanacak belge seçilir; maktu damga vergisi ödendiğinde belge görüntülenir. Kurumlar vergisi mükellefleri işlem yolunu vergi dairesinden veya mali müşavirinden teyit etmelidir.
SMMM imzası mı, YMM tasdiki mi daha güçlü?
Bu bir güç sıralaması değildir. YMM tasdiki, mevzuatta tarif edilen bir inceleme ve rapor sürecine dayanır. SMMM imzası ise tabloyu hazırlayan veya kontrol eden meslek mensubunun imzasıdır. Hangisinin yeterli olduğuna belgeyi isteyen kurum karar verir.
Tam tasdik ne demek?
Uygulamada, yeminli mali müşavirin dönem başından itibaren sürekli denetim yaparak yıllık beyannameyi ve ekli mali tabloları tasdik etmesine tam tasdik denir. Yönetmelik, sürekli denetim ile dönem sonrası denetimin rapor üzerinde açıkça belirtilmesini ister.
Bağımsız denetim raporu ile YMM tasdik raporu aynı mı?
Hayır. Bağımsız denetim, KGK’nın düzenlediği ve denetim standartlarına göre yapılan bir denetimdir; sonunda denetçi görüşü verilir. YMM tasdiki ise 3568 sayılı Kanun ve tasdik yönetmeliğine dayanan, vergi mevzuatına uygunluğu inceleyen bir süreçtir.
Beyanname çıktısı vergi dairesi onayı yerine geçer mi?
Kurumun kabulüne bağlıdır. Beyanname çıktısı tablonun beyan edildiğini gösterir; vergi dairesi onaylı bilanço ise ayrı bir onay talebiyle alınır. Kurum hangisini istiyorsa onu sunun.
Onaylı bilançonun geçerlilik süresi var mı?
Mevzuatta genel bir geçerlilik süresi tanımlanmamıştır. Belge belirli bir hesap dönemine aittir. Kurumlar çoğu zaman son tamamlanmış dönemi ister; daha eski bir yılın tablosu bu şartı karşılamayabilir. Tercümeler için tercümenin geçerlilik süresi yazımıza bakabilirsiniz.
Bilanço tercümesine noter onayı gerekir mi?
Kurum isterse gerekir. Apostil veya konsolosluk tasdiki gerekiyorsa çoğu durumda noter onaylı tercüme üzerinden ilerlenir. Belgenin Türkiye’de kullanılacağı durumlarda tercüme gerekmez.
Şahıs işletmeleri için de onaylı bilanço alınır mı?
Bilanço esasına göre defter tutan gerçek kişi tacirler de bilanço düzenler. İşletme hesabı esasına göre defter tutanlar için bilanço yerine işletme hesap özeti söz konusudur; GİB’in onay talebi hizmeti işletme hesap özetini de kapsar.
Aynı belgeyi birden fazla kuruma verebilir miyim?
Evet, belge aynı hesap dönemine aitse ve her kurumun şartını karşılıyorsa verilebilir. Ancak kurumlardan biri vergi dairesi onayı, diğeri YMM tasdiki isteyebilir. Tercümeyi de buna göre planlayın: aynı tablonun farklı onaylı sürümleri ayrı ayrı tercüme edilir, çünkü onay şerhleri tercümenin parçasıdır.
İlgili rehberler
- Apostil mi, Konsolosluk Tasdiki mi?
- Vergi Levhası, Vergi Kimlik Belgesi ve Mukimlik Belgesi Farkı
- Bilanço Kalemlerinin İngilizce Karşılıkları
Belgelerinizi birlikte planlayalım
Elinizdeki bilanço çıktısının ve belgeyi isteyen kurumun yazısının fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin. Tercüme edilecek belgeleri ve tercümenin biçimini birlikte belirleyelim; belgeyi kabul etme kararı kurumundur. Genel bilgi için bilanço tercümesi ve vergi dairesi evrakları tercümesi sayfalarımıza bakabilirsiniz.
İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33
Kaynaklar: 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu m.12; Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (RG 02.01.1990, sayı 20390); GİB İnternet Vergi Dairesi Kullanım Kılavuzu, “Bilanço-Gelir Tablosu veya İşletme Hesabı Özetinin Onay Talebi” bölümü; turkiye.gov.tr Gelir İdaresi Başkanlığı hizmetleri; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m.35; KGK, “20 Soruda Ülkemizdeki Finansal Raporlama ve Bağımsız Denetim Sistemi”; Dünya Bankası SPD RFB Works (Eylül 2025); EBRD Qualification Assessment Guidance Note (1 Eylül 2026).

