Son güncelleme: 22 Kasım 2026
Yurt dışında şube açan veya bir şirkete ortak olan Türk şirketinden, iki taraftan belge istenir. Yabancı ülkede şirket kayıt dairesi genellikle şirketin Türkiye’de var olduğunu gösteren güncel sicil belgesini, esas sözleşmenin (veya şirket sözleşmesinin) onaylı örneğini, yetkililerin bilgilerini ve Türkçe belgelerin tercümesini ister. Örneğin Almanya’da Ticaret Kanunu (HGB) § 13e, şube başvurusunda şirketin varlığının kanıtlanmasını; § 13f ve § 13g esas sözleşmenin onaylı örneği ile Almanca onaylı tercümesini ister. Türkiye’de ise şirket, yurt dışına ilk sermaye ihracından sonraki üç ay içinde Hazine ve Maliye Bakanlığına ve Ticaret Bakanlığına bildirim yapar (32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ No: 2008-32/34, m.10).
Bu yazıda şube ile iştirak farkını, Almanya, Birleşik Krallık ve Hollanda’nın resmî kaynaklarında istenen belgeleri, Türkiye tarafındaki karar ve bildirimleri, tercüme ile apostil sırasını anlatıyoruz. Kayıt kararını yabancı makam verir; şirketin hangi yapıyı seçeceği hukuk ve vergi danışmanıyla belirlenmelidir. Bu yazı genel bir rehberdir.
Şube mi, iştirak mi?
İki yapı farklı belgeler gerektirir:
- Şube: Türk şirketinin yurt dışındaki bir parçasıdır. Ayrı bir tüzel kişiliği yoktur; şube adına yapılan işlemler Türk şirketini bağlar. Bu yüzden yabancı sicil, doğrudan Türk şirketinin belgelerini ister.
- İştirak (yavru şirket): Türk şirketinin ortak olduğu, yabancı ülkede o ülke hukukuna göre kurulan ayrı bir şirkettir (örneğin bir Alman GmbH). Bu durumda Türk şirketi, kurulacak şirketin ortağı olarak belge sunar: varlığını, temsilcilerini ve ortak olma kararını gösteren belgeler.
- Mevcut bir şirkete ortak olmak: Pay devri veya sermaye artırımıyla yabancı bir şirkete ortak olunur. Belge listesi iştirake benzer.
Hangi yapının uygun olduğu vergi, sorumluluk ve faaliyet konusuna göre değişir. Belge hazırlığına bu karar verildikten sonra başlamak, yanlış belge toplamayı önler.
Almanya: HGB’ye göre şube kaydı
Almanya’da yurt dışında merkezi bulunan bir şirketin Almanya’daki şubesine (Zweigniederlassung) ilişkin başvurular, şubenin bulunduğu yerdeki sicil mahkemesine yapılır (HGB § 13d). Anonim ve limited şirketin şubeleri için HGB § 13e ek kurallar koyar:
- Başvuruyu AG’de yönetim kurulu (Vorstand), GmbH’de müdürler (Geschäftsführer) yapar. Türk şirketinde bu, yönetim kurulu veya müdürlerdir.
- Başvuruda şirketin varlığı kanıtlanır (“das Bestehen der Gesellschaft als solcher nachzuweisen”).
- Şubenin Almanya’daki iş adresi ve faaliyet konusu bildirilir.
- Şirketin kayıtlı olduğu sicil ve sicil numarası, hukuki biçimi, varsa şubenin faaliyeti için şirketi temsile yetkili daimi temsilciler (ständige Vertreter) ve yetkileri ile AB/AEA dışından gelen şirketler için tabi olduğu hukuk belirtilir.
- Daimi temsilcilerde veya onların temsil yetkisinde sonradan olan her değişiklik de sicile bildirilir.
Esas sözleşme için ayrı kurallar vardır:
- Anonim şirket şubesi (HGB § 13f): Başvuruya esas sözleşmenin (Satzung) onaylı örneği eklenir; esas sözleşme Almanca değilse Almanca onaylı tercümesi de eklenir.
- Limited şirket şubesi (HGB § 13g): Başvuruya şirket sözleşmesinin (Gesellschaftsvertrag) onaylı örneği ve Almanca değilse onaylı Almanca tercümesi eklenir.
Biçim kuralı da önemlidir: HGB § 12’ye göre sicile başvurular elektronik ortamda ve noterce onaylanmış biçimde yapılır; başvuru için verilecek vekâletname de aynı biçim şartına tabidir. Bu yüzden Alman tarafında genellikle bir Alman noteri sürece dâhil olur. Şirketin varlığını kanıtlamak için hangi Türk belgesinin (ticaret sicili tasdiknamesi, gazete ilanları veya ikisi birlikte) kabul edileceğini noterden veya sicil mahkemesinden önceden öğrenin.
Almanya ile Türkiye, Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraftır. Türk belgelerine apostil istenip istenmediğini de aynı yerden sorun. Almanya için şirket evrakının apostil sürecini Almanya için şirket evrakı ve vekâletname apostili sayfamızda anlattık; Türkiye’de yapılan tercümenin Almanya’da kabulü konusunu Türkiye’de yapılan yeminli tercüme Almanya’da kabul edilir mi yazımızda ele aldık.
Birleşik Krallık: Companies House’a “UK establishment” kaydı
Birleşik Krallık hükümetinin rehberine göre yabancı bir şirket, Birleşik Krallık’ta fiziksel bir varlığı olduğunda (şube veya iş yeri, İngilizcede “UK establishment”) Companies House’a kayıt yaptırır. Kayıt, establishment’ın açılmasından itibaren bir ay içinde yapılır. Kayıt OS IN01 formuyla yapılır ve rehber şu belgeleri ister:
- Şirketin kuruluş belgelerinin (constitution) onaylı örneği. Rehber, bir sicil özetinin veya sicil raporunun kuruluş belgesi yerine geçmediğini belirtir. Türk şirketi için bu, esas sözleşme veya şirket sözleşmesidir.
- Tercüme: Kuruluş belgeleri İngilizce değilse İngilizce tercümesi gönderilir.
- Son mali tablolar: Şirket, kendi ülkesinin hukukuna göre mali tablo hazırlayıp açıklamakla yükümlüyse, establishment’ın açıldığı tarihte açıklanmış son denetlenmiş mali tablolar eklenir. İngilizce değilse onaylı İngilizce tercümesi gerekir.
- Yöneticilerin kimlik doğrulaması: OS IN01 rehberine göre gerçek kişi yöneticiler için kimliklerinin doğrulandığı beyan edilir ve Companies House kişisel kodu verilir.
Rehberin bir ayrıntısı dikkat çekicidir: Onaylı örneği ve tercümeyi kimin onaylayacağı sayılmıştır; bunlar arasında şirketin müdürü (director), sekreteri veya Birleşik Krallık’taki daimi temsilcisi vardır ve onaylayan kişi belgenin sonunu imzalar. Yani yeminli tercümanın yaptığı tercümeyi ayrıca şirket yetkilisinin onaylaması gerekebilir. Bu şartın sizin dosyanıza nasıl uygulanacağını Companies House rehberinin güncel sürümünden kontrol edin.
Türk mali tablolarının İngilizce terimleri için bilanço kalemlerinin İngilizce karşılıkları yazımıza bakabilirsiniz. İngiltere’deki belge kurallarının genel çerçevesini İngiltere vize başvurusunda belge tercümesi yazımızda da anlattık; vize ile şirket kaydı farklı süreçlerdir.
Hollanda: KVK kaydı
Hollanda ticaret sicili KVK’nın yabancı şirket kaydı sayfası şu noktaları sayar:
- Formlar: Yurt dışında yerleşik tüzel kişinin kaydı için Form 6, yetkili kişilerin kaydı için Form 11, varsa yetkili temsilci için Form 13. Formun İngilizcesi doldurulabilir, ancak imzalanıp gönderilen form Hollandacadır.
- Kayıt belgesi: Şirketin kurulduğu ülkede kayıtlı olduğunu gösteren resmî belge; düzenlenme tarihinden itibaren en fazla bir ay geçmiş olmalıdır.
- Dil: Belgeler Hollandaca, Almanca, İngilizce veya Fransızca olabilir. Türkçe belge için bu dillerden birine tercüme gerekir.
- Yurt dışında oturan yetkililer: Yetkilinin adresini gösteren nüfus kaydı belgesi istenir; iki aydan eski olmamalıdır. Adres AB dışındaysa KVK onay (legalisation) ister ve bunun noter, konsolosluk, büyükelçilik veya belediye tarafından yapılabileceğini belirtir.
Türkiye Apostil Sözleşmesi’ne taraftır. Hangi onayın yeterli olduğunu KVK’nın yönlendirdiği Netherlands Worldwide sayfasından ve KVK’dan teyit edin. Bir aylık süre şartı nedeniyle sicil belgesini, tercüme ve apostil süresini de hesaba katarak son aşamada alın.
Türkiye tarafı: kurul kararı
Yabancı makamın açıkça istemesi şart değildir; ama şube açma veya ortak olma kararını şirketin yetkili organında almak, hem iç düzen hem de yabancı tarafın sorabileceği sorular bakımından yararlıdır. Genellikle:
- Anonim şirkette yönetim kurulu kararı,
- Limited şirkette müdürler kurulu veya ortaklar kurulu kararı
hazırlanır. Kararda genellikle şunlar yer alır: şubenin veya iştirakin kurulacağı ülke ve şehir, unvanı, faaliyet konusu, şubeye ayrılacak sermaye veya iştirake konulacak tutar, şubeyi temsil edecek kişi ve bu kişiye verilen yetkinin sınırları. Esas sözleşmenizde şube açma yetkisinin hangi organa ait olduğunu kontrol edin; hangi organın karar alacağına şirketin hukuk danışmanı karar verir.
Kararın imzaları noterde onaylatılabilir ve yurt dışında kullanılacaksa tercümesi yapılır. Şubeyi yönetecek kişiye ayrıca vekâletname verilecekse, yabancı ülkenin istediği biçimi (örneğin Almanya’da HGB § 12’deki onaylı biçim) önceden öğrenin. Temsil şeklinin tercümede nasıl anlatıldığını münferiden ve müştereken imza yetkisi yazımızda ele aldık.
Türkiye tarafı: sermaye ihracı bildirimi
Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ’in (Tebliğ No: 2008-32/34) 10. maddesi, Türkiye’de yerleşik kişiler için üç bildirim yükümlülüğü öngörür:
- İlk bildirim: Yurt dışında şirket kurmak, mevcut şirketlere ortak olmak veya şube açmak için yapılan ilk nakdi ve/veya ayni sermaye ihracını izleyen üç ay içinde, Ticaret Bakanlığı’nın internet sitesindeki yurt dışı sermaye ihracı bilgi formu ile Hazine ve Maliye Bakanlığına ve Ticaret Bakanlığına bildirim.
- Yıllık güncelleme: Her takvim yılını izleyen üç ay içinde formun güncellenip Ticaret Bakanlığına gönderilmesi.
- Tasfiye veya devir: Yurt dışındaki şirket, ortaklık veya şubenin tasfiyesi ya da devrinden sonra üç ay içinde iki Bakanlığa bildirim.
Ticaret Bakanlığı’nın “Yurt Dışı Yatırım Bildirimi” sayfası bildirimin adreslerini ve formu yayımlar; aynı sayfa her yıl nisan–mayıs döneminde çevrim içi yapılan “Yurtdışı Yatırım Anketi”nden de söz eder. Şirketin muhasebe ve vergi yükümlülükleri ise ayrı bir konudur; mali müşavirinizle değerlendirin.
Hangi Türk belgesi neye karşılık gelir?
| Yabancı makamın istediği | Türkiye’de genellikle karşılığı |
|---|---|
| Şirketin varlığını gösteren güncel sicil belgesi | Ticaret sicili tasdiknamesi; ticaret odası faaliyet belgesi |
| Kuruluş belgeleri / esas sözleşme (constitution, Satzung) | Kuruluş ilanındaki esas sözleşme ve değişiklik ilanları; sicil müdürlüğünden onaylı örnekler |
| Temsilciler ve temsil yetkisi | Tasdikname, yetki ilanı, imza sirküleri |
| Şube açma veya ortak olma kararı | Yönetim kurulu / müdürler kurulu kararı |
| Son mali tablolar | Bilanço, gelir tablosu; varsa bağımsız denetim raporu |
| Yetkilinin kimliği ve adresi | Pasaport; yerleşim yeri belgesi |
Tasdiknamenin MERSİS’ten nasıl alındığını MERSİS’ten ticaret sicili tasdiknamesi yazımızda, gazete ile tasdikname farkını sicil tasdiknamesi mi, ticaret sicil gazetesi mi yazımızda anlattık. Yabancı kurumun “certificate of good standing” talebini certificate of good standing Türkiye’de hangi belgeye karşılık gelir yazısında ele aldık.
Esas sözleşmenin güncel hâli
Anonim ve limited şirketlerde esas sözleşme kuruluşta ilan edilir; sonraki her değişiklikte yalnızca değişen madde ilan edilir. Yabancı makam “esas sözleşmenin onaylı örneğini” istediğinde iki yol vardır:
- Kuruluş ilanı ile sonraki bütün değişiklik ilanlarını birlikte sunmak,
- Şirketin, değişiklikleri işlenmiş güncel esas sözleşme metnini hazırlayıp ilanlarla birlikte sunmak.
Hangisinin kabul edileceğini yabancı makam belirler. Gazeteleri sıralamayla ilgili ayrıntıları hangi ticaret sicil gazetesi güncel sayılır yazımızda bulabilirsiniz.
Tercüme, noter ve apostil sırası
- Yabancı makamın listesini yazılı alın: Hangi belgenin aslı, hangisinin onaylı örneği; tercüme dili; tercümeyi kimin yapacağı veya onaylayacağı; apostil gerekip gerekmediği.
- Türk belgelerini toplayın: Tasdikname, gazeteler, imza sirküleri, kurul kararı, mali tablolar.
- Yeminli tercüme ve noter onayı: Belgeler istenen dile çevrilir, tercümeler noterce onaylanır.
- Apostil: Gerekiyorsa belgeye veya noter onaylı tercümeye apostil şerhi alınır; bu işlemin takibini büromuz yapabilir. Apostil imzanın, imzalayanın sıfatının ve varsa mührün doğruluğunu onaylar; belgenin içeriğini veya yabancı makamca kabulünü onaylamaz.
- Süre şartlarını kontrol edin: KVK’nın bir aylık şartı gibi kurallar, belge alma tarihini belirler.
Şirket evrakı tercümesi için şirket kuruluş evrakları tercümesi sayfamıza bakabilirsiniz. İsviçre’de şube açacak şirketler için ayrı bir yazımız var: Türk şirketi İsviçre’de şube açarken.
Sık yapılan hatalar
- Sicil özetini esas sözleşme yerine vermek: Birleşik Krallık rehberi, sicil özetinin kuruluş belgesi yerine geçmediğini açıkça yazar.
- Belgeyi erken almak: KVK’nın bir aylık şartı tercüme ve apostil süresi içinde dolabilir.
- Yalnızca kuruluş gazetesini çevirtmek: Sonradan değişen maddeler görünmez.
- Unvanı yabancı türle karıştırmak: Türk limited şirketinin unvanı tercümede “GmbH” veya “Limited” gibi yabancı bir şirket türüyle değiştirilmez; unvan aynen yazılır, şirket türü açıklama olarak eklenir.
- Sermaye ihracı bildirimini unutmak: Üç aylık süre ilk sermaye ihracından itibaren işler.
- Şubeyle iştirakin belgelerini karıştırmak: İştirakte belgeler, yeni şirketin ortağı sıfatıyla hazırlanır.
Başvurudan önce kontrol listesi
- Şube mi, iştirak mi kurulacağına karar verildi mi?
- Yabancı makamın belge listesi, dil ve onay şartları yazılı alındı mı?
- Kurul kararı alındı mı, temsilcinin yetkisi açık mı?
- Tasdikname yeterince yeni mi?
- Esas sözleşmenin güncel hâli ve değişiklik ilanları hazır mı?
- Mali tablolar ve tercümeleri gerekiyor mu?
- Sermaye ihracı bildirimi için takvim planlandı mı?
İki örnek durum
Ankara’daki bir anonim şirket, Hamburg’da şube açacak. Alman noteri; esas sözleşmenin onaylı örneğini, Almanca onaylı tercümesini ve şirketin varlığını gösteren güncel sicil belgesini istiyor. Şirket yönetim kurulu kararını alıyor, MERSİS’ten tasdikname indiriyor, gazete ilanlarını topluyor. Belgeler Almancaya çevrilip noterde onaylanıyor; notere sorulduktan sonra apostil alınıyor. Şubeye ilk sermaye aktarıldıktan sonra üç ay içinde iki Bakanlığa bildirim yapılıyor.
Bir limited şirket, Amsterdam’da şube kaydı yaptıracak. KVK, kayıt belgesinin bir aydan eski olmamasını ve İngilizce gibi kabul edilen dillerden birinde olmasını istiyor. Şirket önce şirket sözleşmesini ve kurul kararını İngilizceye çevirtiyor; tasdiknameyi en son alıp aynı hafta içinde tercüme ettiriyor.
Sık sorulan sorular
Yurt dışında şube açmak için Türkiye’de izin almak gerekir mi?
32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ’in 10. maddesi bir izin değil, bildirim yükümlülüğü öngörür: İlk sermaye ihracından sonraki üç ay içinde Hazine ve Maliye Bakanlığına ve Ticaret Bakanlığına bildirim yapılır. Faaliyet konusuna özel izinler ayrıca gerekebilir.
Hangi Türk belgesi şirketin varlığını kanıtlar?
Genellikle ticaret sicili tasdiknamesi ve gerekirse gazete ilanları kullanılır. Hangisinin kabul edileceğine yabancı makam karar verir.
Almanya’da esas sözleşmenin tercümesi zorunlu mu?
HGB § 13f ve § 13g’ye göre esas sözleşme Almanca değilse onaylı Almanca tercümesi başvuruya eklenir.
Birleşik Krallık’ta kaydı ne zamana kadar yapmalıyım?
Hükümet rehberine göre establishment’ın açılmasından itibaren bir ay içinde.
Hollanda’da Türkçe belge kabul edilir mi?
KVK, belgelerin Hollandaca, Almanca, İngilizce veya Fransızca olabileceğini belirtir. Türkçe belgeler için bu dillerden birine tercüme gerekir.
Şube için mali tablo istenir mi?
Birleşik Krallık’ta, şirket kendi ülkesinin hukukuna göre mali tablo açıklamakla yükümlüyse son açıklanan mali tablolar istenir. Diğer ülkelerde makamın listesine bakın.
Kurul kararı hangi dilde olmalı?
Karar Türkçe alınır; yabancı makam isterse tercümesi yapılır. Bazı şirketler kararı iki dilli hazırlar; bu durumda Türkçe metnin esas olduğunun belirtilmesi karışıklığı önler.
İştirak kurarken de aynı belgeler mi istenir?
Benzerdir, ama Türk şirketi bu kez yeni şirketin ortağıdır. Yabancı ülkedeki noter veya kayıt dairesi, ortak olarak Türk şirketinin varlığını, temsilcisini ve ortak olma kararını görmek ister.
Yurt dışındaki şubeyi kapatırsam bildirim gerekir mi?
Evet. Tebliğ’in 10. maddesine göre tasfiye veya devirden sonra üç ay içinde iki Bakanlığa bildirim yapılır.
İlgili rehberler
- Yurt dışında banka hesabı açmak isteyen Türk şirketinden hangi belgeler istenir?
- MERSİS’ten ticaret sicili tasdiknamesi nasıl alınır?
- Anonim, limited, kollektif: şirket türlerinin İngilizce ve Almanca karşılıkları
Şube dosyanızın tercümelerini birlikte planlayalım
Yabancı makamın belge listesini ve elinizdeki şirket belgelerinin fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin; tercüme gereken belgeleri ve tercümenin biçimini birlikte belirleyelim. Kayıt kararını yabancı makam verir.
İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33
Kaynaklar: Almanya Handelsgesetzbuch (HGB) § 12, § 13d, § 13e, § 13f, § 13g (gesetze-im-internet.de); GOV.UK, “Overseas companies registered in the UK” ve “How to complete your OS IN01”; KVK, yabancı şirketlerin ticaret siciline kaydı sayfası; Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2008-32/34) m.10 (Hazine ve Maliye Bakanlığı); Ticaret Bakanlığı, Yurt Dışı Yatırım Bildirimi sayfası; Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi (Lahey, 1961).

