Son güncelleme: 22 Kasım 2026
Yurt dışındaki bir inşaat ihalesine girecek Türk firmasının dosyasını üç şey belirler: ihale dokümanının istediği belge listesi, belgelerin Türkiye’de hangi kurumdan alınacağı ve ihale ülkesinin istediği onay şekli. Ülke Apostil Sözleşmesine tarafsa belge apostil alır: noter ve idari belgeler için valilik veya kaymakamlık, adli sicil kaydı gibi adli belgeler için adliyedeki adalet komisyonu yetkilidir. Taraf değilse sıra genellikle şöyledir: noter onaylı tercüme, valilik veya kaymakamlık, Dışişleri Bakanlığı Tasdik Birimi ve son olarak o ülkenin Türkiye’deki büyükelçiliği veya konsolosluğu. Türkiye tarafında ayrıca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Yurtdışı Müteahhitlik Belgesi gündeme gelir.
Bu yazıda tipik ihale dosyasındaki belgeleri, onay sırasını, ülke örneklerini ve tercümede genellikle dikkat edilen noktaları anlatıyoruz. Mali yeterlik tablolarını ayrıca uluslararası ihalelerde mali yeterlilik yazımızda ele aldık. Teklifin kabulüne ihaleyi yapan idare karar verir; bu yazı genel bir rehberdir.
İlk durak: ihale dokümanı
Her şey ihale dokümanının talimatlar bölümünde yazar. İngilizce dokümanlarda bu bölüm çoğu zaman “Instructions to Bidders” (ITB) ve “Bid Data Sheet” (BDS) adını taşır. Dosyaya başlamadan önce şu soruların cevabını bulun:
- Teklif dili nedir? Dünya Bankasının yapım işleri standart ihale dokümanına (SPD, Request for Bids – Works, Eylül 2025 sürümü) göre teklif BDS’de belirtilen dilde yazılır. Destekleyici belgeler başka dilde olabilir, ama ilgili bölümlerinin doğru bir tercümesi eklenmelidir. Doküman, yorum farkında tercümenin esas alınacağını da belirtir.
- Hangi kuruluş belgeleri isteniyor? Aynı dokümandaki Form ELI-1.1, şirketin ana sözleşmesinin veya kuruluş ve tescil belgelerinin kopyalarını ister. Ortak girişimde niyet mektubu veya ortaklık sözleşmesi, ayrıca organizasyon şeması, yönetim kurulu listesi ve gerçek faydalanıcı bilgisi istenir.
- İmza yetkisi nasıl kanıtlanacak? Teklifi imzalayanın yetkisini gösteren belgeyi BDS tanımlar. Bu bazen vekâletname, bazen yönetim kurulu kararıdır.
- Belgelerin onay şekli nedir? Doküman “certified copy”, “notarized”, “apostilled” veya “legalized by the embassy” gibi ifadeler kullanabilir. Bu ifadelerin her biri farklı bir işlem demektir.
- Belgeler ne kadar yeni olmalı? Bazı idareler son birkaç ay içinde alınmış sicil belgesi ister.
Bir ifadeden emin değilseniz idareye yazılı soru (“clarification”) gönderin. Cevap bütün isteklilere duyurulur ve dosyanın parçası olur.
Tipik belge listesi ve Türkiye’deki kaynağı
| Belge | Ne kanıtlar? | Türkiye’de nereden alınır? |
|---|---|---|
| Ticaret sicil gazetesi (kuruluş ve son durum) | Şirketin kuruluşu, ortakları, sermayesi, yöneticileri | Ticaret sicil müdürlüğü / Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi |
| Faaliyet belgesi veya sicil tasdiknamesi | Şirketin hâlen kayıtlı ve faal olduğu | Ticaret veya sanayi odası; MERSİS |
| İmza sirküleri | Şirketi kimin, hangi yetkiyle temsil ettiği | Noter |
| Vekâletname veya yetki kararı | Teklifi imzalayacak ve yerelde işlem yapacak kişi | Noter; yönetim kurulu kararı |
| Mali tablolar ve ciro | Mali yeterlik | Şirket, SMMM/YMM, bağımsız denetçi |
| Vergi ve SGK borç durumu yazıları | Kamu borcu bulunmadığı | Vergi dairesi, SGK (e-Devlet) |
| İş deneyim ve referans belgeleri | Benzer iş deneyimi | İşi yaptıran idare; EKAP; özel işverenin yazısı |
| Kalite ve çevre yönetim sertifikaları | Sistem belgeleri | Belgelendirme kuruluşu |
| Anahtar personelin diploma ve özgeçmişi | Teknik kadro | Üniversite, e-Devlet, şirket |
| Yurtdışı Müteahhitlik Belgesi | Türk mevzuatına göre yurt dışı müteahhitlik yetkisi | Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı |
| Teklif teminatı | Teklifin güvencesi | Banka |
Bu belgelerin bazıları için ayrıntılı rehberlerimiz var: ticaret sicil gazetesi sorgulama, faaliyet belgesi alma, imza sirküleri ve “certificate of good standing” karşılığı. Teminat mektubu ve banka referansları çoğu zaman bankadan doğrudan İngilizce düzenlenir; bu durumda tercüme gerekmeyebilir.
Türkiye tarafındaki resmî adımlar
Yurtdışı Müteahhitlik Belgesi
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Yurtdışı Müteahhitlik Belgesi Tebliği (Tebliğ No: 2007/001) şöyle der: Yurt dışında inşaat, tesisat, montaj, mühendislik, proje, müşavirlik, işletme, bakım ve onarım gibi hizmetler yapan veya yapacak gerçek kişi ve firmaların “Yurtdışı Müteahhitlik Belgesi” veya yerine geçen “Yurtdışı Geçici Müteahhitlik Belgesi” alması mecburidir. Tebliğe göre belge üç yıl süreyle verilir. Geçici belge ise grup taban limitlerini aşamayanlara, taahhüdü tamamlayabilmeleri için en fazla bir yıl süreyle verilir ve taahhüt süresince yenilenir. Başvuru için e-Devlet’te “Yurtdışı Müteahhitlik Belgesi Başvurusu” hizmeti vardır. Bu belge, Türkiye’deki yapı müteahhitliği yetki belgesinden ayrıdır. Yurt içi yetki belgesi için müteahhitlik yetki belgesi grupları yazımıza bakabilirsiniz.
Ticaret Bakanlığı: İş Alındı Belgesi
İhale kazanıldıktan sonra makine ve teçhizatı şantiyeye götürmek gerekir. Ticaret Bakanlığı bunun için “geçici ihracat ve ithalat” programını yürütür. Dayanağı Yurt Dışı Müteahhitlik ve Teknik Müşavirlik Hizmetleri Kapsamında Yapılacak İhracat ve İthalata İlişkin 2013/1 sayılı Tebliğdir. Firmalar bu kapsamda “İş Alındı Belgesi” ve “İş Uzatma Belgesi” başvurusu yapar. Bakanlığın 04.06.2026 tarihli sayfasına göre elektronik başvuru sistemine son verilmiştir. Başvurular matbu form ve dilekçeyle posta veya KEP üzerinden yapılır. Başvuruda sunulacak sözleşme gibi belgeler yabancı dildeyse tercüme gerekip gerekmediğini başvurudan önce Bakanlığa sorun.
İş bittiğinde: Ticaret Müşavirliğinin iş bitirme belgesi
Yurt dışında tamamlanan bir iş, ileride Türkiye’deki kamu ihalelerinde iş deneyimi olarak kullanılabilir. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 43. maddesine göre yurt dışında iş yapan Türk firmaları adına o ülkedeki Türkiye Ticaret Müşavirlikleri veya Ataşelikleri iş bitirme belgesi düzenleyebilir. Bu konuyu yabancı iş deneyim belgesi yazımızda anlattık. Dosyayı en baştan bu ihtimale göre düzenli tutmak işinizi kolaylaştırır.
Sektör bilgisi
Ticaret Bakanlığının Mayıs 2026 tarihli sayfasına göre Türk müteahhitleri 1972’den bu yana 138 ülkede 12.884 proje üstlenmiştir; projelerin toplam değeri 561,9 milyar dolardır. Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) de yurt dışı müteahhitlik hizmetleri üzerine düzenli raporlar yayımlar. Bu kaynaklar pazar araştırması için yararlıdır; ihale dosyasındaki resmî belgeler ise yukarıdaki kurumlardan alınır.
Onay sırası: apostil mi, konsolosluk tasdiki mi?
Dışişleri Bakanlığı Tasdik Biriminin bilgilendirme notu iki yolu şöyle anlatır.
Apostil Sözleşmesine taraf ülke: Türkiye’de apostil düzenlemeye yetkili makamlar valilikler ve kaymakamlıklardır; adli sicil kaydı gibi adli belgelerin apostilini ise adliyedeki adalet komisyonu verir. Apostilli belge, sözleşmeye taraf ülkenin makamlarına doğrudan sunulabilir. Not aynı zamanda bir uyarı içerir: Apostil edilmiş evrak Bakanlıkça ayrıca tasdik edilemez.
Apostil Sözleşmesine taraf olmayan ülke: Belge önce ilgili ülkenin diline çevrilir ve çeviri noterde onaylanır. Ardından belgenin düzenlendiği yerdeki valilik veya kaymakamlık tasdik eder. Son aşamada Dışişleri Bakanlığı Tasdik Birimi onaylar. Tasdik Birimi randevuyla çalışır; randevu tasdik.mfa.gov.tr veya disisleritasdik.mfa.gov.tr adresinden alınır. Bundan sonra belge, ihale ülkesinin Türkiye’deki temsilciliğine götürülür.
Her makam, kendinden önceki makamın imza ve mührünü onaylar. Hiçbiri belgenin içeriğini onaylamaz. Apostil de yalnızca imzanın, imzalayanın sıfatının ve mührün doğruluğunu onaylar. Belgenin yabancı idarece kabul edileceği anlamına gelmez.
Asıl belge mi, tercüme mi onaylanacak? Bazı idareler asıl belgenin apostilini, bazıları noter onaylı tercümenin apostilini, bazıları ikisini birden ister. Bu, ihale dokümanından veya idareye yazılı sorudan öğrenilir. Ayrıntılı karşılaştırma için apostil mi, konsolosluk tasdiki mi ve apostil nereden alınır yazılarımıza bakabilirsiniz.
Ülke örnekleri
Aşağıdaki tablo, Lahey Konferansının (HCCH) Apostil Sözleşmesi durum tablosuna göre Kasım 2026 itibarıyla hazırlanmıştır. Durum değişebilir; başvurmadan önce tabloyu yeniden kontrol edin.
| Ülke | HCCH tablosundaki durum | Türk belgesi için olağan yol |
|---|---|---|
| Suudi Arabistan | Taraf; 7 Aralık 2022’den beri yürürlükte | Apostil |
| Kazakistan, Gürcistan, Romanya, Umman | Taraf | Apostil |
| Cezayir | Katılım; 9 Temmuz 2026’dan beri yürürlükte (Türkiye itiraz etmedi) | Apostil; uygulamanın yeni olduğunu dikkate alıp idareye sorun |
| Irak, Katar, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Libya, Türkmenistan, Uganda, Nijer | Tabloda yer almıyor | Konsolosluk tasdiki |
Sitemizde bazı ülkeler için ayrı sayfalar bulunur: Irak, Katar, Libya, Türkmenistan, Nijer’de ihale evrakı, Uganda’da ihale evrakı ve Cezayir apostil dönemi. Bir ülkenin temsilciliğinin kendi şartları (örneğin ek form veya belge tarihi sınırı) olabilir. Bu şartları temsilcilikten öğrenin; bir ülkenin kuralını başka ülkeye genellemeyin. Büromuz Fransızca, Arapça ve Rusça dosyalar dâhil yurt dışı ihale dosyalarında çalışıyor; apostil, Dışişleri ve konsolosluk tasdiki aşamalarının takibini de yapabilir.
Tercümede genellikle dikkat edilen noktalar
- Teklif dili. Tercüme, ihale dokümanında belirtilen dile yapılır. Dünya Bankası dokümanı destekleyici belgelerin “ilgili bölümlerinin” tercümesine izin verir. Ama idare bütün belgenin tercümesini isterse ona uyulur.
- Unvan ve isimlerde tutarlılık. Şirket unvanı, yöneticilerin adı ve adresler bütün belgelerde aynı yazılmalıdır. Sicil gazetesinde, imza sirkülerinde ve vekâletnamede farklı yazımlar soru doğurabilir.
- Tarih ve sayılar. Sicil numarası, MERSİS numarası, vergi kimlik numarası ve tarihler aynen aktarılır.
- Vekâletnamenin kapsamı. Yurt dışında kullanılacak vekâletname noterde düzenlenir. Teklif vermek, sözleşme imzalamak, teminat teslim etmek ve yerel makamlarda temsil gibi yetkiler tek tek yazılır. Tercüme bu yetkileri aynen aktarır; tercümede yetki eklenmez ya da daraltılmaz. Ayrıntı için vekâletname tercümesi sayfamıza bakabilirsiniz.
- Para birimi. Tutarlar tercümede başka para birimine çevrilmez. Kur dönüşümü gerekiyorsa ihale formunda yapılır.
- Onay şerhleri. Noter onayı, apostil ve tasdik şerhleri tercümede belirtilir.
- Belge bütünlüğü. Her belgenin tercümesi aslına ve onay şerhlerine iliştirilmiş hâlde, belge sırası bozulmadan sunulur.
Zaman planı
Onay zinciri her halkada zaman alır. Kesin süre vermek mümkün değildir, çünkü temsilciliklerin işlem süreleri farklıdır. Şu sırayla geriye doğru plan yapmak işe yarar:
- İhalenin son teklif tarihini ve belge tarih sınırını not edin.
- Ülkenin temsilciliğinin randevu ve işlem süresini öğrenin.
- Dışişleri Tasdik Biriminden randevu alın.
- Valilik veya kaymakamlık tasdikini ya da apostili planlayın.
- Tercüme ve noter onayını bunlardan önce bitirin.
- Kaynak belgeleri (sicil gazetesi, faaliyet belgesi, imza sirküleri) en başta, ama tarih sınırını aşmayacak biçimde alın.
Üç örnek durum
Dünya Bankası finansmanlı bir yol ihalesi. Teklif dili Fransızca. Kuruluş belgeleri ve iş deneyim belgeleri Türkçe. Doküman ilgili bölümlerin Fransızca tercümesini istiyor. Firma sicil gazetesinin ilgili sayılarını, imza sirkülerini ve iş deneyim belgelerini tercüme ettirir. Onay şeklini BDS belirler; belirtilmemişse idareye sorulur.
Suudi Arabistan’da bir özel sektör projesi. Suudi Arabistan Apostil Sözleşmesine taraftır. İşveren noter onaylı tercüme üzerine apostil istiyor. Bu durumda Dışişleri ve elçilik aşamalarına gerek kalmaz; apostil valilik veya kaymakamlıktan alınır. İşverenin isteği yazılı olarak alınır.
Irak’ta bir kamu ihalesi. Irak, HCCH tablosunda yer almıyor. Belgeler Arapça veya idarenin istediği dile çevrilir, noterde onaylanır. Ardından valilik veya kaymakamlık, Dışişleri Tasdik Birimi ve Irak’ın Türkiye’deki temsilciliği tasdik eder. Temsilciliğin ek şartları ayrıca öğrenilir.
Sık yapılan hatalar
- Apostilli belgeyi ayrıca Dışişleri’ne götürmek. Dışişleri Bakanlığı apostil edilmiş evrakı tasdik etmez.
- Eski tarihli sicil belgesi sunmak. Ortak veya yönetici değiştiyse son durumu gösteren gazete gerekir.
- Vekâletnamede yetkiyi dar yazmak. Vekâletname teklif vermeyi, sözleşme imzalamayı ve yerel işlemleri açıkça kapsamalıdır.
- Belgelerde unvanı farklı yazmak. Tutarsızlık, idarenin açıklama istemesine yol açabilir.
- Yurtdışı Müteahhitlik Belgesini unutmak. Tebliğe göre yurt dışında müteahhitlik hizmeti verecek firmalar için bu belge mecburidir.
Kontrol listesi
- İhale dokümanındaki belge listesi, dil ve onay şekli çıkarıldı mı?
- Belge tarih sınırı var mı?
- İhale ülkesi Apostil Sözleşmesine taraf mı? HCCH tablosu kontrol edildi mi?
- Sicil gazetesi, faaliyet belgesi ve imza sirküleri güncel ve birbiriyle uyumlu mu?
- Vekâletname veya yetki kararı ihale işlemlerini kapsıyor mu?
- Yurtdışı Müteahhitlik Belgesi alındı mı veya başvurusu yapıldı mı?
- Tercümeler, noter onayları ve tasdikler doğru sırayla planlandı mı?
Sık sorulan sorular
Yurt dışı ihaleye girmek için Türkiye’de özel bir belge gerekir mi?
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2007/001 sayılı Tebliğine göre yurt dışında müteahhitlik hizmeti verecek gerçek kişi ve firmaların Yurtdışı Müteahhitlik Belgesi veya Yurtdışı Geçici Müteahhitlik Belgesi alması mecburidir. İhale ülkesinin istediği belgeler buna ek olarak hazırlanır.
Hangi belgeler en sık istenir?
Ticaret sicil gazetesi, faaliyet belgesi, imza sirküleri, vekâletname veya yetki kararı, mali tablolar, iş deneyim belgeleri, kalite sertifikaları ve teklif teminatı. Bağlayıcı liste ihale dokümanındadır.
Apostilli belgeyi ayrıca elçiliğe onaylatmam gerekir mi?
Ülke Apostil Sözleşmesine tarafsa kural olarak hayır; apostilli belge o ülke makamlarına doğrudan sunulabilir. İdare farklı bir şey istiyorsa yazılı olarak sorun.
Konsolosluk tasdikinde sıra nedir?
Dışişleri Bakanlığına göre: tercüme, noter onayı, belgenin düzenlendiği yerdeki valilik veya kaymakamlık tasdiki ve Dışişleri Tasdik Birimi onayı. Ardından ilgili ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tasdik eder.
Bütün belgeleri tercüme ettirmek zorunda mıyım?
İhale dokümanına bağlıdır. Dünya Bankası dokümanı destekleyici belgelerde ilgili bölümlerin tercümesine izin verir. Bazı idareler belgenin tamamını ister.
Teminat mektubunun tercümesi gerekir mi?
Teminat mektupları çoğu zaman bankadan doğrudan ihale dilinde ve idarenin verdiği formatta düzenlenir. Bu durumda tercüme gerekmeyebilir. Formatı ihale dokümanından kontrol edin.
Ortak girişimde her ortak belge verir mi?
Genellikle evet. Dünya Bankası dokümanında her ortak için ayrı bilgi formu (Form ELI-1.2) ve kuruluş belgeleri istenir. Ortaklık sözleşmesi veya niyet mektubu da eklenir.
İhaleyi kazandık, makineleri nasıl götüreceğiz?
Ticaret Bakanlığının 2013/1 sayılı Tebliği kapsamında İş Alındı Belgesi alınarak geçici ihracat yapılabilir. Bakanlığın sayfasına göre başvurular matbu form ve dilekçeyle posta veya KEP üzerinden iletilir.
Yurt dışında bitirdiğimiz işi Türkiye’de kullanabilir miyiz?
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine göre o ülkedeki Ticaret Müşavirliği iş bitirme belgesi düzenleyebilir. Yabancı makamdan alınan belge de tasdik, tercüme ve EKAP kaydı şartlarıyla kullanılabilir.
İlgili rehberler
- Uluslararası ihalelerde mali yeterlilik için hangi tablolar istenir?
- Apostil mi, konsolosluk tasdiki mi?
- Yabancı iş deneyim belgesi Türkiye’deki ihalede nasıl sunulur?
İhale dosyanızın tercümelerini birlikte planlayalım
İhale dokümanının belge listesini ve dil şartını gösteren sayfaların fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin. Hangi belgelerin tercümesi gerektiğini ve tercümenin biçimini birlikte belirleyelim; belgelerin yeterli olup olmadığına ihaleyi yapan idare karar verir.
İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33
Kaynaklar: Dünya Bankası, Standard Procurement Document – Request for Bids, Works (SEA/SH), Eylül 2025 (ITB 10 “Language of Bid”, ITB 20.3, Form ELI-1.1 ve 1.2); Yurtdışı Müteahhitlik Belgesi Tebliği (Tebliğ No: 2007/001, RG 25.09.2007/26654), m.3, 4 ve 7; Ticaret Bakanlığı, İş Alındı Belgesi İhracat İthalat Başvuruları sayfası (04.06.2026) ve Yurt Dışı Müteahhitlik sayfası (12.05.2026); Yurt Dışı Müteahhitlik ve Teknik Müşavirlik Hizmetleri Kapsamında Yapılacak İhracat ve İthalata İlişkin Tebliğ (2013/1); Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği, m.43/8; T.C. Dışişleri Bakanlığı Tasdik Birimi, tasdik bilgilendirme notu; HCCH, Apostil Sözleşmesi durum tablosu (Kasım 2026); e-Devlet Kapısı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı hizmetleri listesi.

