Pakistan’dan Türkiye’deki bir üniversiteye kayıt yaptıracaksanız lise veya üniversite belgeleriniz için artık Türkiye Büyükelçiliği tasdiki gerekmez: Pakistan 9 Mart 2023’ten beri Apostil Sözleşmesi’ne taraftır. Belge Pakistan Dışişleri’nden apostil alır; Dışişleri’nin belge onayı listesine göre eğitim belgelerinde önce ilgili kurumun (lise belgelerinde IBCC, üniversite diplomalarında HEC) onayı istenebilir. Türkiye’de ise belge Türkçeye yeminli olarak çevrilir ve noter onayından geçer.
Bu rehber Pakistanlı öğrencilere ve onların Türkiye’deki ailelerine yöneliktir: hangi belgenin, hangi sırayla ve nerede hazırlanacağını adım adım anlatır. İki ülke arasındaki apostil kuralları ve itiraz durumu Pakistan apostil sayfamızda, apostilin konsolosluk tasdikinden farkı ise konsolosluk tasdiki rehberimizde yer alıyor.
2023 öncesi ve sonrası: neler değişti?
2023’ten önce Pakistan’dan gelen eğitim belgeleri, Pakistan Dışişleri onayının ardından Türkiye’nin Pakistan’daki temsilciliklerinde tasdik ediliyordu. Pakistan’ın Sözleşme’ye katılımıyla bu son adım kalktı. HCCH kayıtlarına göre bazı Avrupa ülkeleri Pakistan’ın katılımına itiraz etmiş olsa da Türkiye bunlar arasında değildir; bu yüzden Türkiye’de kullanılacak Pakistan belgesinde apostil yeterlidir.
Pakistan, 3 Mart 2023 tarihli bildiriminde apostil düzenleme altyapısını tamamlamakta olduğunu, ancak 9 Mart 2023’ten itibaren diğer taraf ülkelerin apostillerini kabul edeceğini HCCH’ye bildirmiştir. Pakistan’ın Oslo Büyükelçiliği’nin duyurusuna göre Pakistan Dışişleri Bakanlığı apostil düzenlemeye 17 Mayıs 2024’te başladı. HCCH kaydına göre Pakistan apostilleri belgenin üzerindeki QR kodla apostille.mofa.gov.pk adresinden doğrulanabiliyor.
Hangi belgeyi kim onaylar?
| Belge | Pakistan’da ön onay | Sonraki adım |
|---|---|---|
| Matric (SSC) ve Intermediate (HSSC) sertifikası, notlar | IBCC (Inter Boards Coordination Commission) | Pakistan Dışişleri apostili |
| Lisans / yüksek lisans diploması ve transkript | HEC (Higher Education Commission) | Pakistan Dışişleri apostili |
| Tıp alanı diplomaları | HEC ve Sağlık Bakanlığı (MoNHS) | Pakistan Dışişleri apostili |
| NADRA doğum kaydı (CRC), aile kaydı (FRC) | — | Doğrudan Pakistan Dışişleri |
| Polis iyi hal belgesi | İl polis müdürlüğü (DPO) | Pakistan Dışişleri apostili |
Tablo, Pakistan Dışişleri Bakanlığı’nın belge onayı (attestation) kontrol listesine dayanır; Bakanlık apostil için ayrı bir ön onay listesi yayımlamış değildir. Aynı ön onayın apostil başvurusunda da istenip istenmediğini ve kuralların güncel halini başvurudan önce Pakistan Dışişleri’nden teyit etmenizi öneririz. Pakistan Dışişleri’nin yalnızca Urduca ve İngilizce belgeyle çalıştığını da unutmayın; Pakistan’daki eğitim belgelerinin büyük çoğunluğu zaten İngilizcedir.
Türkiye’ye gelince: tercüme ve noter
Apostilli belge Türkiye’ye ulaştığında belge ve apostil şerhi birlikte İngilizceden Türkçeye yeminli olarak çevrilir; tercüme noter onayından geçer. Üniversiteler ve il milli eğitim müdürlükleri bu noter onaylı Türkçe tercümeyle çalışır. Apostil şerhinin de tercümeye dahil edilmesi önemlidir; yalnızca diplomanın çevrilip apostilin atlanması dosyanın eksik sayılmasına yol açabilir. Ayrıntı: apostil tercümesi, lise diploması tercümesi, transkript tercümesi.
Denklik ve kayıt: hangi kurum ne ister?
Lisans programına başvuracak öğrenciler için lise diplomasının Türkiye’deki denkliği il milli eğitim müdürlüklerinde verilir; birçok üniversite kesin kayıtta bu denklik belgesini ister. Süreci yurt dışında alınan lise diploması denkliği yazımızda anlattık. Yüksek lisans başvurularında ise üniversite, Pakistan’da alınan lisans diplomasının ve transkriptin apostilli ve Türkçe tercümeli halini isteyebilir. Pakistan’da okuyup Türkiye’de meslek icra edecek kişiler için ayrıca YÖK diploma denkliği gündeme gelir.
Her üniversitenin uluslararası öğrenci ofisi kendi listesini yayımlar. Bazıları başvuru aşamasında İngilizce belgeyi kabul eder, Türkçe tercümeyi kesin kayıtta ister. Bu yüzden önce başvurunuzu yapacağınız üniversitenin listesine bakın, ardından tercüme ve noter işlemini planlayın.
Örnek dosya: Lahor’dan Ankara’ya lisans başvurusu
Somut bir örnekle düşünelim. Lahor’da Intermediate sınavını tamamlamış bir öğrenci Ankara’daki bir üniversitenin mühendislik programına kabul almış olsun. Pakistan Dışişleri ön onay istediği için öğrencinin ailesi önce Matric ve Intermediate sertifikalarını ve not belgelerini IBCC’ye onaylatmış olsun. Ardından aynı belgeler Lahor’daki Dışişleri irtibat ofisinden apostil alır. Doğum kaydı NADRA’dan alınmışsa doğrudan Dışişleri’nde apostillenir.
Belgeler Türkiye’ye kargoyla gönderilir. Burada her belge apostil şerhiyle birlikte Türkçeye çevrilir, tercümeler noter onayından geçer. Öğrenci noter onaylı tercümelerle il milli eğitim müdürlüğüne denklik başvurusu yapar ve denklik belgesini üniversitenin kesin kayıt dosyasına ekler. Üniversite ayrıca pasaport, fotoğraf ve dil yeterlik belgesi isteyebilir; bunlar kuruma göre değişir.
Yüksek lisans ve doktora başvurularında farklar
Lisansüstü başvurularda dosyanın merkezinde lisans diploması ve transkript vardır. Bu belgeler Pakistan Dışişleri apostilinden (istenirse öncesinde HEC onayından) sonra Türkçeye çevrilir. Bazı üniversiteler ders içeriklerini, referans mektuplarını veya not sistemi açıklamasını da ister. Not sistemi açıklaması üniversitenizden resmî yazı olarak alınırsa aynı zincirle hazırlanabilir. Yazının antetli kâğıtta ve yetkili imzasıyla düzenlenmesi apostil aşamasını kolaylaştırır. Diploma tercümesinde bölüm adının ve derecenin (BS, BSc, MS, MPhil) Türkçe karşılığının tüm belgelerde aynı yazılması da değerlendirmede karışıklığı önler.
Zaman kazandıran pratik ipuçları
- Ön onayı sorun. Pakistan Dışişleri’nin belge onayı listesi eğitim belgelerinde IBCC/HEC onayı arıyor; apostil başvurusunda da istenip istenmediğini önceden öğrenin, aksi halde belge işleme alınmayabilir.
- İsim yazımı. Pasaport, diploma ve NADRA kaydındaki isim yazımları aynı olmalıdır; farklılık varsa Türkiye’deki kurumda soru çıkabilir.
- Asılları saklayın. Türkiye’de birden fazla kuruma başvuracaksanız apostilli belgenin noter onaylı suretleri işinizi kolaylaştırır.
- Belgeleri kargoyla gönderebilirsiniz. Pakistan’daki aileniz apostilli belgeleri doğrudan büromuza kargolayabilir; tercüme ve noter onayından sonra size veya üniversiteye ulaştırırız.
Aileniz adına Türkiye’deki işlemleri bir yakınınız takip edecekse bazı kurumlar vekaletname isteyebilir: Yurt dışından Türkiye’ye vekaletname nasıl verilir?
Sık sorulan sorular
Pakistan’dan gelen diplomam için Türkiye Büyükelçiliği tasdiki gerekir mi?
Hayır. 9 Mart 2023’ten beri Pakistan Dışişleri’nden alınan apostil yeterlidir; Türkiye bu katılıma itiraz etmemiştir.
IBCC onayı olmadan apostil alabilir miyim?
Pakistan Dışişleri’nin belge onayı (attestation) listesine göre Matric ve Intermediate belgeleri önce IBCC’de onaylanır. Apostil için ayrı bir liste yayımlanmadığından, ön onay olmadan başvurunun kabul edilip edilmeyeceğini Pakistan Dışişleri’nden teyit edin.
Apostilin gerçek olup olmadığı nasıl anlaşılır?
Pakistan apostilleri üzerindeki QR kodla apostille.mofa.gov.pk adresinden doğrulanabilir.
Belgelerimi Türkiye’ye gelmeden tercüme ettirebilir miyim?
Evet. Apostilli belgelerin taramasını gönderirseniz tercümeye başlarız; noter onayı için asılları kargoyla göndermeniz gerekir.
Tercümeyi Pakistan’da yaptırsam Türkiye’de geçer mi?
Türk kurumları genellikle Türkiye’de yeminli tercümanca yapılmış ve noter onaylı Türkçe tercüme ister. Pakistan’da yapılan tercüme bu şartı karşılamayabilir.
Lise diploması denkliği nereden alınır?
İl milli eğitim müdürlüklerinden. Denklik başvurusunda apostilli diploma ve noter onaylı Türkçe tercüme istenir.
Türkiye’deki üniversite kaydınız için belgelerinizi yetiştirelim. Apostilli IBCC veya HEC belgelerinizin taramasını WhatsApp (0543 463 69 33) üzerinden gönderin, isterseniz 0312 419 20 99 numarasını arayın; İngilizceden Türkçeye yeminli tercüme ve noter onayının toplam maliyetini ücretsiz teklifle bildirelim. Belgeleri Pakistan’dan kargoyla kabul ediyoruz. Büromuz: İnfoyed Tercüme, Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay (Çankaya / Ankara); Pazartesi’den Cumartesi’ye 09:00–21:00 arası açığız.
