Türkiye’de aldığınız üniversite veya lise diplomasının Çekya’da tanınması için yapılan işleme nostrifikace denir. Bu başvuruda diplomanıza ve transkriptinize Türkiye’de alınan apostil yeterlidir; Çek Dışişleri Bakanlığı apostilin Çek temsilciliğinin üst onayı (superlegalizace) yerine geçtiğini açıkça belirtiyor. Belgelerin ayrıca resmî Çekçe (bazı üniversitelerde İngilizce) tercümesi istenir.
Bu yazıda nostrifikace başvurusunun kime yapıldığını, Türk diplomasının nasıl hazırlanacağını ve tercümede nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatıyoruz. Genel apostil kuralları için: Çekya apostil sayfamız; tüm ülkeler için: konsolosluk tasdiki rehberi.
Nostrifikace nedir, kime başvurulur?
Nostrifikace, yurt dışında alınmış bir eğitim belgesinin Çekya’da geçerliliğinin tanınmasıdır. Çek Dışişleri Bakanlığı’nın yurt dışındaki vatandaşlara yönelik bilgilendirmesine göre yetkili makam eğitim düzeyine göre değişir:
| Eğitim düzeyi | Kim karar verir | Not |
|---|---|---|
| Lise ve meslek lisesi | Başvuranın Çekya’daki ikamet yerine göre bölge yönetimi (krajský úřad), eğitim dairesi | Uluslararası anlaşma yoksa nostrifikace kararı verir; Çek vatandaşı olmayanlar Çek dili ve edebiyatı sınavına girmez |
| Üniversite (lisans, yüksek lisans, doktora) | Karşılaştırılabilir akredite programı yürüten bir devlet üniversitesi | Özel üniversiteler karar vermez; itiraz makamı Eğitim Bakanlığı (MŠMT) |
| Askerî ve güvenlik alanları | Savunma veya İçişleri Bakanlığı | Özel alanlar |
Üniversite düzeyinde başvuru ilgili üniversitenin öğrenci işlerine yapılır; Bakanlık bilgilendirmesinde başvuru ücreti 3.000 CZK olarak geçiyor (Kasım 2026 itibarıyla). Aynı diploma için aynı anda yalnızca bir devlet üniversitesine başvurulabilir.
Örnek: Karlova Üniversitesi’nin istediği belgeler
Prag’daki Karlova Üniversitesi’nin (Univerzita Karlova) nostrifikace sayfası, bir devlet üniversitesinin pratikte ne istediğini iyi gösteriyor:
- Diplomanın resmî olarak onaylanmış sureti
- Transkriptin veya Diploma Supplement’in resmî olarak onaylanmış sureti
- Önceki eğitim belgelerinin basit kopyası
- Temsilciyle başvuruluyorsa vekaletname (noter onayı aranmıyor)
- Gerekiyorsa isim değişikliği belgesi
- Doktora için tez, özet ve yayın listesi veya özgeçmiş
Üniversite belgelerin “ilgili uluslararası anlaşmalara uygun” şekilde onaylanmasını istiyor; Türkiye için bu, apostil demektir. Başvuru ücreti Kasım 2026 itibarıyla 3.000 CZK; karar süresi idari usul gereği 30 gün, karmaşık dosyalarda 60 güne kadar. Diğer devlet üniversitelerinin listeleri benzer olsa da ayrıntılar farklılaşabilir; başvuracağınız üniversitenin sayfasını kontrol edin.
Türk diplomasını Türkiye’de hazırlamak
- Noter onaylı suret. Diplomanın ve transkriptin noter onaylı suretini çıkarın; asıl diploma sizde kalsın. E-Devlet’ten alınan barkodlu belgelerde de genellikle noter onaylı suret üzerinden ilerlenir.
- Apostil. Noter onayına valilik veya kaymakamlıkta apostil alınır. Diploma için Dışişleri Bakanlığı ve Çek Büyükelçiliği aşaması yoktur.
- Tercüme. Belge ve apostil şerhi, kurumun kabul ettiği dile çevrilir (aşağıya bakın).
- Tercümenin belgeye sabitlenmesi. Karlova Üniversitesi tercümenin onaylı surete sıkıca bağlı olmasını istiyor; dosyayı dağıtmadan teslim edin.
Lise diploması için ayrıca bakın: Lise diploması tercümesi ve yurt dışında alınan lise diploması denkliği. Üniversite belgeleri: Üniversite diploması tercümesi, transkript tercümesi.
Çekçe mi, İngilizce mi? Tercüme kimden?
Karlova Üniversitesi İngilizce veya Slovakça olmayan belgelerin Çekçe veya İngilizce resmî tercümesini istiyor; İngilizce içeren iki dilli belgeler tercümesiz kabul ediliyor. Tercümenin bir mahkeme tercümanı veya yurt dışındaki bir Çek temsilciliği tarafından yapılması gerekiyor. Çek Dışişleri Bakanlığı da genel olarak resmî Çekçe tercüme istenebileceğini yazıyor.
Bu, Türk öğrenciler için önemli bir avantaj: Türk üniversitelerinin çoğu İngilizce diploma eki (Diploma Supplement) ve İngilizce transkript düzenler. İngilizce belgeler en azından Karlova Üniversitesi’nde tercümesiz kabul görebilir. Türkçe belgeler için iki yol var:
- Çekya’da mahkeme tercümanı. Apostilli Türkçe belge Çekya’ya gönderilir, tercüme orada yapılır. Çek kurumları için en güvenli yoldur.
- Türkiye’de yeminli tercüme. Çekçe veya İngilizce yeminli tercüme + noter + apostil. Kurum bunu kabul ediyorsa hızlı ve ekonomiktir; kabulünü üniversiteye yazılı olarak sorun.
Önerilen takvim
Nostrifikace çoğu zaman bir yüksek lisans kaydı, iş başvurusu veya oturum izni gibi başka bir sürecin ön koşuludur. Bu yüzden geriye doğru planlama yapmanızı öneririz. Aşağıdaki süreler resmî süre değil, pratik bir öneridir:
- Hedef tarihten en az üç ay önce başvuracağınız devlet üniversitesini seçin ve onun güncel belge listesini indirin.
- Türkiye’deki hazırlığı tamamlayın: noter onaylı suret ve apostil genellikle birkaç iş günü sürer; kargo süresini ekleyin.
- Tercüme yolunu netleştirin: Çekya’da mahkeme tercümanı kullanılacaksa onun iş yükünü de takvime koyun.
- Başvuruyu yapın ve ücreti yatırın: Karlova örneğinde karar süresi 30 gün, karmaşık dosyalarda 60 güne kadar.
- Kararın tebliğini bekleyin: Karara itiraz süresi Karlova Üniversitesi örneğinde tebliğden itibaren 15 gündür; itiraz MŠMT’ye gider.
Sık yapılan hatalar
- Konsolosluk tasdiki yaptırmak: Gereksizdir; Dışişleri apostilli belgeyi ayrıca tasdik etmez, Çek tarafı da apostili yeterli sayar.
- Özel üniversiteye başvurmak: Nostrifikace kararını yalnızca devlet üniversiteleri verir.
- Basit fotokopi göndermek: Resmî olarak onaylanmış suret istenir; basit fotokopiye apostil de verilmez.
- Diploma ekini unutmak: Transkript veya Diploma Supplement olmadan program karşılaştırması yapılamaz.
- Vekaletname: Belgelerinizi Türkiye’de bir yakınınız veya büromuz takip edecekse bazı makamlar vekaletname isteyebilir: Yurt dışından Türkiye’ye vekaletname nasıl verilir?
Sık sorulan sorular
Çekya’da diploma denkliği için konsolosluk tasdiki gerekir mi?
Hayır. Çek Dışişleri Bakanlığı Lahey Sözleşmesi kapsamında apostilin superlegalizace yerine geçtiğini belirtiyor. Türkiye’de alınan apostil yeterlidir.
Nostrifikace başvurusunu nereye yapmalıyım?
Üniversite diploması için karşılaştırılabilir programı olan bir devlet üniversitesine, lise diploması için Çekya’daki ikamet yerinizin bölge yönetimine (krajský úřad).
Nostrifikace ne kadar sürer?
Karlova Üniversitesi örneğinde karar süresi 30 gün, karmaşık dosyalarda 60 güne kadar. Diğer üniversitelerde süre farklı olabilir.
İngilizce diplomam tercümesiz kabul edilir mi?
Karlova Üniversitesi İngilizce ve Slovakça belgeleri tercümesiz kabul ediyor. Diğer üniversitelerin ve kurumların şartını önceden kontrol edin.
Tercümeyi Türkiye’de yaptırabilir miyim?
Karlova Üniversitesi tercümenin mahkeme tercümanı veya yurt dışındaki Çek temsilciliği tarafından yapılmasını istiyor. Türkiye’de yapılan yeminli tercümenin kabulünü üniversiteye yazılı olarak sorun.
Başvuru ücreti ne kadar?
Çek Dışişleri ve Karlova Üniversitesi bilgilerine göre üniversite düzeyinde nostrifikace ücreti Kasım 2026 itibarıyla 3.000 CZK; ücretler değişebilir. Tercüme, noter ve apostil masrafları buna dahil değildir.
İnfoyed Tercüme olarak Çekya’daki nostrifikace başvurunuz için diploma ve transkriptinizin noter onaylı suretini, apostilini ve tercümesini tek elden hazırlıyoruz. Belgenizin fotoğrafını WhatsApp’tan (0543 463 69 33) göndermeniz yeterli; hangi adımların gerektiğini ve toplam maliyeti yazılı olarak bildirelim. Telefon: 0312 419 20 99. Adres: Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara (Pazartesi–Cumartesi 09:00–21:00). Teklif ücretsizdir.
