Son güncelleme: 21 Kasım 2026
Formül B’ye (Çok Dilli Evlenme Kayıt Örneği) apostil gerekip gerekmediği, belgeyi hangi ülkede kullanacağınıza bağlıdır. Belgeyi Çok Dilde Nüfus Kayıt Örnekleri Verilmesine Dair Sözleşme’ye (Viyana, 1976) taraf bir ülkede kullanacaksanız apostil gerekmez; sözleşme bu belgelerin ayrıca onay gerektirmeden kabul edileceğini söyler. Taraf olmayan ama Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf bir ülkede kurum apostil isteyebilir; bu durumda apostili sizin yaptırmanız gerekir. Formül B 28 Aralık 2023’ten bu yana e-Apostil kapsamındadır. İki sözleşmeye de taraf olmayan ülkelerde ise apostil yerine konsolosluk tasdiki gündeme gelir.
Bu yazıda üç durumu ayrı ayrı, e-Apostil ve kâğıt apostil yollarını, tercümenin sıraya nasıl girdiğini ve sık yapılan hataları anlatıyoruz. Formül B’nin ne olduğunu ve evlenme cüzdanından farkını evlenme cüzdanı, Formül B ve evlenme kayıt örneği farkı yazımızda anlattık.
Apostil ne yapar, ne yapmaz?
Apostil, bir ülkede düzenlenen resmî belgenin, 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi’ne taraf başka bir ülkede kullanılabilmesi için verilen onay şerhidir. Belgedeki imzanın ve mührün gerçek olduğunu, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığını doğrular. Belgenin içeriğini onaylamaz, belgeyi tercüme etmez ve karşı kurumun belgeyi kabul edeceğini garanti etmez.
Formül B’nin kendi dayanağı ise ayrı bir sözleşmedir: Viyana Sözleşmesi. Bu sözleşme, kendi taraf ülkeleri arasında apostile bile gerek bırakmayan daha geniş bir kolaylık sağlar. Bu yüzden ilk soru “apostil gerekir mi?” değil, “belgeyi kullanacağım ülke Viyana Sözleşmesi’ne taraf mı?” olmalıdır.
Üç durum bir bakışta
| Durum | Ne gerekir? | Dayanak |
|---|---|---|
| 1. Ülke Viyana Sözleşmesi’ne taraf | Apostil gerekmez | Viyana Sözleşmesi madde 8; Nüfus Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği madde 51/1 |
| 2. Ülke Viyana’ya taraf değil, Lahey’e taraf | Kurum isterse apostil (e-Apostil veya kâğıt) | Lahey Apostil Sözleşmesi (1961); Yönetmelik madde 51/2 |
| 3. Ülke iki sözleşmeye de taraf değil | Kurum isterse Dışişleri ve konsolosluk tasdiki | Ülkenin kendi kuralı |
Durum 1: Viyana Sözleşmesi’ne taraf ülkeler
Sözleşmenin 8. maddesine göre çok dilli kayıt örnekleri, sözleşmeyle bağlı her devletin ülkesinde ayrıca bir onay veya onay yerine geçen işlem gerektirmeden kabul edilir. Apostil de “onay yerine geçen işlem” olduğu için bu ülkelerde aranmaz.
Türk mevzuatı da aynı kuralı tekrarlar. Nüfus Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği’nin 51. maddesinin birinci fıkrasına göre, Milletlerarası Ahval-i Şahsiye Komisyonu sözleşmelerine taraf devlet makamlarına verilecek çok dilli belgelerde, imza ve mühür taşıması şartıyla herhangi bir tasdik aranmaz. e-Devlet’ten alınan barkodlu Formül B, Yönetmeliğin 50. maddesine göre nüfus müdürlüğünden alınan belgeyle aynı hukuki değere sahiptir ve barkodla doğrulanabilir.
NVİ’nin yayımladığı listeye göre Viyana Sözleşmesi’ni onaylayan ülkeler şunlardır:
Almanya, Avusturya, Belçika, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Estonya, Fransa, Hırvatistan, Hollanda, İspanya, İsviçre, İtalya, Karadağ, Litvanya, Lüksemburg, Kuzey Makedonya, Moldova, Polonya, Portekiz, Romanya, Sırbistan, Slovenya ve Yeşil Burun Adaları.
Bu liste zamanla değişebilir. Yunanistan sözleşmeyi imzalamış ama onaylamamıştır; Yunanistan’da kullanılacak belgeler için kurumun şartını ayrıca sorun. Taraf ülkelerin güncel durumu için Formül A, B ve C hangi ülkelerde geçerli yazımıza bakabilirsiniz.
Taraf ülkede yine de bir şey istenirse
Sözleşme tasdik şartını kaldırır; ama kurumun başka şartlar koymasını engellemez. Kurum yakın tarihli belge isteyebilir, belgedeki Türkçe yer adlarının açıklanmasını isteyebilir veya Formül B’nin yanında başka bir belge (örneğin nüfus kayıt örneği) isteyebilir. O ek belge çok dilli değilse onun için tercüme ve apostil gündeme gelebilir. Almanya aile birleşimi örneğini Almanya aile birleşimi nüfus belgeleri ve Formül B yazımızda anlattık.
Durum 2: Lahey’e taraf, Viyana’ya taraf olmayan ülkeler
Birleşik Krallık, ABD, Kanada, Avustralya ve birçok başka ülke bu gruptadır. Bu ülkelerde Formül B’ye tasdiksiz kabul yükümlülüğü yoktur. Kurum belgeyi kendi kurallarına göre değerlendirir.
Yönetmeliğin 51. maddesinin ikinci fıkrasına göre doğum, ölüm, evlenme gibi belgeler, Lahey Sözleşmesi’ne taraf devlet makamlarına verilecekse apostil işlemi ilgili kişilerce yaptırılır. Yani nüfus müdürlüğü belgeye kendiliğinden apostil koymaz; apostili siz istersiniz.
Bu gruptaki ülkelerde kurumlar her zaman apostil istemez. Örneğin göçmenlik makamlarının tercüme rehberleri çoğu zaman tercümenin biçimini ayrıntılı anlatır ama apostilden söz etmez. Mahkeme, belediye nüfus dairesi, meslek kuruluşu gibi kurumlar ise apostil isteyebilir. Kurumun yazılı listesinde “apostille”, “legalized” veya “authenticated” gibi bir ifade arayın.
Durum 3: İki sözleşmeye de taraf olmayan ülkeler
Belgeyi Lahey Sözleşmesi’ne taraf olmayan bir ülkede kullanacaksanız apostil işe yaramaz. Bu durumda kurum genellikle konsolosluk tasdiki ister: belge önce Türkiye’de yetkili makamca, sonra Dışişleri Bakanlığınca, en son o ülkenin Türkiye’deki temsilciliğince onaylanır. Hangi ülkelerin Lahey Sözleşmesi’ne taraf olduğunu Lahey Konferansı’nın (HCCH) güncel listesinden kontrol edin; son yıllarda birçok ülke sözleşmeye katılmıştır. Ayrıntılar için apostil mi, konsolosluk tasdiki mi yazımıza bakabilirsiniz.
e-Apostil ile Formül B
Türkiye’de e-Apostil sistemi 2019’da başlamıştır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın Mayıs 2026 tarihli açıklamasına göre sistemde şu belgeler yer alır: nüfus kayıt örneği, Formül A, Formül B, Formül C, mahkeme kararları ve adli sicil kaydı. Çok dilli belgeler 28 Aralık 2023’te kapsama eklenmiştir.
e-Apostil başvurusu e-Devlet Kapısı (turkiye.gov.tr) üzerinden yapılır; eapostil.gov.tr adresi de sistemin kendi sayfasıdır. Hizmet PTT aracılığıyla yürütülür; nüfus belgeleri için yetkili makam İçişleri Bakanlığıdır. Sonuçta karekodlu ve internetten doğrulanabilen bir elektronik apostil oluşur.
Dikkat edilecek noktalar:
- Belge sistemde oluşturulmuş olmalı. e-Apostil, e-Devlet’te oluşturulan elektronik imzalı belgeler için verilir. Kâğıt bir belgeyi tarayıp yüklemek bu sistemde işe yaramaz.
- Hedef ülke doğru seçilmeli. Başvuruda belgenin kullanılacağı ülke sorulur.
- Karşı kurum elektronik apostili kabul etmeli. Bazı kurumlar kâğıt üzerinde apostil ister. Başvurudan önce sorun.
- Ücret ve süre başvuru ekranında gösterilir; bunları ekrandan takip edin.
e-Apostilin adım adım nasıl alındığını adli sicil belgesi örneğiyle adli sicil belgesine e-Apostil yazımızda anlattık; nüfus belgeleri için adımlar benzerdir.
e-Apostilli belgeyi kuruma nasıl sunarsınız?
e-Apostil elektronik bir belgedir; kuruma nasıl ulaştıracağınız kurumun çalışma biçimine bağlıdır. Çevrim içi başvuru sistemleri çoğu zaman yalnızca dosya yüklemeye izin verir; bu durumda e-Apostilli belgenin PDF’ini yüklersiniz. Elden veya postayla belge kabul eden kurumlar ise çıktı isteyebilir. Her iki durumda da karekodun ve doğrulama bağlantısının okunaklı olması gerekir. Belgeyi teslim ederken, eapostil.gov.tr üzerinden nasıl doğrulanacağını anlatan kısa bir not eklemek karşı tarafın işini kolaylaştırabilir. Kurum hangi biçimi kabul ettiğini yazılı olarak bildirmemişse, başvurudan önce sorun.
Kâğıt apostil: nereden alınır?
Karşı kurum elektronik apostil kabul etmiyorsa kâğıt apostile başvurulur. Türkiye’de apostil yetkisi belgenin türüne göre değişir: idari belgeler ve noter belgeleri için valilikler ve kaymakamlıklar, adli belgeler için adliyelerdeki adalet komisyonları yetkilidir. Formül B bir nüfus belgesi, yani idari belgedir.
Kâğıt apostil için ya nüfus müdürlüğünden ıslak imzalı belge alınır ya da e-Devlet çıktısının noterde “aslı gibidir” onaylı sureti yapılıp apostil bu surete alınır. Ankara’daki başvuru adımlarını apostil nereden, nasıl alınır yazımızda anlattık. İnfoyed Tercüme, apostil işlemini müşteri adına kaymakamlıkta yaptırabilir; işlemin kabulüne ilgili makam karar verir.
Tercüme de gerekiyorsa sıralama
Taraf olmayan bir ülkede kurum Formül B’nin tercümesini de isteyebilir. Belgenin başlıkları çok dilli olsa da yer adları ve bazı açıklamalar Türkçe yazılır. Bu durumda en sık görülen sıra şudur:
- Formül B’yi alın (e-Devlet veya nüfus müdürlüğü).
- Aslına apostil alın (e-Apostil veya kâğıt).
- Belgeyi ve apostil şerhini birlikte tercüme ettirin. Apostil şerhindeki makam, tarih ve numara da tercümede yer alır.
- Gerekirse tercümeye noter onayı alın.
- Kurum isterse noter onayına da apostil alın. Bazı ülkeler tercümenin de ayrıca onaylanmasını bekler.
Bu sıra her ülke için geçerli değildir. Bazı kurumlar tercümenin kendi ülkelerinde, kendi yeminli tercümanlarınca yapılmasını ister; bazıları Türkiye’de yapılan tercümeyi kabul eder. Tercümeyi hangi aşamada yaptıracağınızı kurumun listesine göre belirleyin. Apostil şerhinin tercümesi hakkında bilgi için apostil tercümesi sayfamıza, tercümenin noter onayı için noter onaylı tercüme sayfamıza bakabilirsiniz.
Ülkeye göre kısa örnekler
| Belgenin kullanılacağı yer | Formül B için apostil | Tercüme |
|---|---|---|
| Almanya’da Standesamt | Gerekmez (Viyana’ya taraf) | Çoğu zaman gerekmez; ek belgeler için gerekebilir |
| Hollanda’da belediye kaydı | Gerekmez (Viyana’ya taraf) | Çoğu zaman gerekmez |
| Birleşik Krallık’ta vize veya pasaport işi | Kurum isterse | İngilizce veya Galce olmayan belge için tam tercüme istenir |
| ABD’de göçmenlik başvurusu | Kurum isterse | Tam İngilizce tercüme ve tercüman beyanı |
| Kanada’da göçmenlik başvurusu | Kurum isterse | İngilizce veya Fransızca resmî tercüme |
| Lahey’e taraf olmayan bir ülke | Apostil yerine konsolosluk tasdiki | Genellikle istenir |
Hollanda’daki belediye (gemeente) kaydını Hollanda gemeente kaydında Türk doğum ve evlilik belgesi yazımızda ayrıca anlattık. Home Office’in HM Passport Office personeli için hazırladığı 2026 tarihli Türkiye bilgi profili, Formül B’yi pasaport işlemlerinin tamamı için kabul edilebilir bir evlilik belgesi olarak anar; aile cüzdanının ise ad değişikliği için kabul edilebilir ama vatandaşlık işlemleri için yeterli olmadığını not eder. Bu not, en azından İngiliz pasaport işlemlerinde belgenin türünün apostilden daha belirleyici olabildiğini gösterir.
Formül B yerine nüfus kayıt örneği istenirse
Bazı kurumlar evliliği değil, aileyi veya medeni hâl geçmişini görmek ister ve vukuatlı nüfus kayıt örneği talep eder. Bu belge çok dilli değildir; Viyana Sözleşmesi’nin tasdiksiz kabul kuralı ona uygulanmaz. Bu yüzden Viyana’ya taraf bir ülkede bile nüfus kayıt örneği için tercüme ve apostil istenebilir. “Formül B’ye apostil gerekmedi, nüfus kayıt örneğine de gerekmez” diye düşünmeyin.
Boşanmış veya dul kişiler için not
Boşanmış biri Formül B kullanıyorsa, belge evliliği ve sonradan düşülen boşanma açıklamasını gösterir; güncel soyadını göstermez. Kurum bu nedenle ek belge isterse, ek belgenin apostil ihtiyacını ayrıca değerlendirin. Ayrıntılar boşandıktan sonra alınan Formül B yazımızda.
Sık yapılan hatalar
- Viyana’ya taraf ülkede gereksiz apostil almak: Zararı yoktur ama zaman ve masraf demektir. Kurum istemedikçe gerekmez.
- Lahey ülkesinde “uluslararası belge” diye apostil sormamak: Viyana’ya taraf olmayan ülkede kurum apostil isteyebilir.
- Taranmış belgeye e-Apostil başvurusu yapmak: e-Apostil yalnızca sistemde oluşturulmuş elektronik belgeler için verilir.
- Apostilden önce tercüme yaptırmak: Apostil sonradan eklenirse tercümede görünmez; apostil şerhinin de çevrilmesi için tercümenin yenilenmesi veya tamamlanması gerekebilir.
- Elektronik apostilin kabul edildiğini varsaymak: Bazı kurumlar kâğıt apostil ister.
- Eski tarihli belgeye apostil almak: Kurum yakın tarihli belge istiyorsa apostil eski belgeyi kurtarmaz.
Kontrol listesi
- Belgeyi hangi ülkede, hangi kurumda kullanacaksınız?
- O ülke Viyana Sözleşmesi’ne taraf mı?
- Taraf değilse Lahey Sözleşmesi’ne taraf mı?
- Kurumun listesinde apostil veya tasdik ifadesi var mı?
- Kurum elektronik apostil kabul ediyor mu?
- Tercüme gerekiyor mu, tercümeye de noter onayı ve apostil isteniyor mu?
- Belge kurumun istediği kadar yeni tarihli mi?
Üç örnek durum
İtalya’da evlilik kaydı yaptıracak bir çift. İtalya Viyana Sözleşmesi’ne taraftır. Çift e-Devlet’ten Formül B alır ve apostil yaptırmaz. Belediye ek bir belge isterse, onun için ayrıca şart sorar.
Avustralya’da bir oturum başvurusu yapan kadın. Avustralya Viyana Sözleşmesi’ne taraf değildir, Lahey Sözleşmesi’ne taraftır. Başvuru listesinde apostil istenmiyor, ama İngilizce tercüme isteniyor. Kadın Formül B’nin tam tercümesini hazırlatır. Liste apostil isteseydi, önce aslına e-Apostil alır, sonra tercüme ettirirdi.
Lahey Sözleşmesi’ne taraf olmayan bir ülkede çalışma izni için evlilik belgesi isteyen bir işveren. Çalışan, o ülkenin Türkiye’deki temsilciliğinden hangi onayların gerektiğini öğrenir. Genellikle Türkiye’de yetkili makam onayı, Dışişleri Bakanlığı onayı ve ardından konsolosluk tasdiki gerekir. Dışişleri ve konsolosluk tasdikinin takibini büromuz yapabilir.
Sık sorulan sorular
Formül B’ye apostil şart mı?
Hayır, şart değildir; ülkeye bağlıdır. Viyana Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde tasdik aranmaz. Taraf olmayan Lahey ülkelerinde kurum isterse apostil gerekir.
Almanya için Formül B’ye apostil gerekir mi?
NVİ listesine göre Almanya Viyana Sözleşmesi’ni onaylamıştır. Sözleşmenin 8. maddesine göre Formül B Almanya’da ayrıca onay gerektirmeden kabul edilir. Kurum ek belge isterse o belgenin şartı ayrıca değerlendirilir.
Formül B’ye e-Apostil alınabilir mi?
Evet. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın 2026 açıklamasına göre çok dilli doğum, evlenme ve ölüm kayıt örnekleri 28 Aralık 2023’ten beri e-Apostil kapsamındadır. Başvuru e-Devlet, eapostil.gov.tr veya mobil uygulama üzerinden yapılır.
e-Apostil her ülkede kabul edilir mi?
e-Apostil Lahey Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Ancak bazı kurumlar elektronik belge yerine kâğıt apostil ister. Başvurudan önce kuruma sorun.
Kâğıt apostili nereden alırım?
Formül B idari bir belge olduğu için kâğıt apostil valilik veya kaymakamlıklarda verilir. Bunun için ya nüfus müdürlüğünden ıslak imzalı belge ya da e-Devlet çıktısının noterde “aslı gibidir” onaylı sureti gerekir. Apostil işleminin takibini büromuz yapabilir.
Önce tercüme mi, önce apostil mi?
Çoğu durumda önce belgenin aslına apostil alınır, sonra belge ve apostil birlikte tercüme edilir. Kurum tercümenin de onaylanmasını isterse noter onayı ve gerekirse noter onayına apostil eklenir. Sıralamayı kurumun listesine göre belirleyin.
Formül B çok dilli, yine de tercüme gerekir mi?
Viyana’ya taraf ülkelerde çoğu zaman gerekmez. Taraf olmayan ülkelerde yer adları ve açıklamalar Türkçe olduğu için kurum tam tercüme isteyebilir.
Apostil belgenin içeriğini onaylar mı?
Hayır. Apostil yalnızca belgedeki imza ve mührün gerçek olduğunu doğrular. Belgedeki bilgilerin doğruluğunu onaylamaz ve kurumun belgeyi kabul edeceğini garanti etmez.
Yunanistan için apostil gerekir mi?
NVİ listesine göre Yunanistan Viyana Sözleşmesi’ni imzalamış ama onaylamamıştır. Bu yüzden Yunanistan’daki kurumun Formül B’yi tasdiksiz kabul edip etmediğini veya apostil isteyip istemediğini önceden sorun.
İlgili rehberler
- Formül B Evlenme Belgesi
- Apostil mi, Konsolosluk Tasdiki mi?
- Boşandıktan Sonra Alınan Formül B’de Ne Yazar?
Belgenizi birlikte planlayalım
Formül B’nizin ve belgeyi isteyen kurumun listesinin fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin. Tercüme gereken belgeleri ve tercümenin biçimini birlikte belirleyelim. Apostil veya tasdik şartına ve belgenin kabulüne her zaman belgeyi isteyen kurum karar verir.
İnfoyed Tercüme · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · 0312 419 20 99 · WhatsApp 0543 463 69 33
Kaynaklar: Çok Dilde Nüfus Kayıt Örnekleri Verilmesine Dair Sözleşme (Viyana, 1976), madde 8; 3041 sayılı Kanun ve NVİ milletlerarası mevzuat sayfası (nvi.gov.tr); Nüfus Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği, RG 09.05.2020, sayı 31122, madde 51; Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi (Lahey, 1961); Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı e-Apostil açıklaması (Mayıs 2026); eapostil.gov.tr; e-Devlet Kapısı, Çok Dilli Evlenme Kayıt Örneği (Formül B) Sorgulama hizmeti (turkiye.gov.tr); Home Office, Turkey knowledge base profile, version 5.0, Nisan 2026 (gov.uk).

