Azerbaycan belgesini Türkiye’de kullanırken en çok karıştırılan konu, apostilin hangi bakanlıktan alınacağıdır: Nüfus, mahkeme ve noter belgelerinde Adalet Bakanlığı, diploma gibi diğer belgelerde Dışişleri Bakanlığı apostil verir. Apostilli belge Türkiye’de Türkçeye yeminli olarak çevrilir ve noter onayından geçer; diller yakın olsa da bu adım atlanmaz. Türk konsolosluğunda veya Türkiye’de Dışişleri’nde ayrıca tasdik gerekmez.
Azerbaycan belgeleri Türkiye’de en sık eğitim, evlilik ve çalışma işlerinde karşımıza çıkar. Bu yazıda Azerbaycan’da apostilin hangi bakanlıktan alındığını, “diller zaten yakın, tercüme şart mı?” sorusunun cevabını, mahkeme işlerindeki özel durumu ve sık yapılan hataları bulacaksınız. Türkiye’den Azerbaycan’a giden belgeler için: Azerbaycan apostil sayfamız.
Bakü’den Türkiye’ye belge: üç adım
- Belgeyi Azerbaycan’da alın. Doğum veya evlilik şahadetnamesi, attestat ya da diplom, adli sicil belgesi veya noter belgesini ilgili kurumdan alın.
- Azerbaycan’da apostil yaptırın. Belgenin türüne göre Adalet Bakanlığı veya Dışişleri Bakanlığı apostil verir. Türkiye’deki valilik veya kaymakamlık Azerbaycan belgesine apostil veremez.
- Türkiye’de yeminli tercüme ve noter onayı. Belge, apostil şerhiyle birlikte Türkçeye çevrilir ve tercüme noter onayından geçer.
Azerbaycan’da apostil hangi bakanlıktan alınır?
Azerbaycan’ın HCCH’ye bildirdiği yetki paylaşımı Cumhurbaşkanlığı’nın 2004 tarihli talimatına dayanır ve şöyledir:
| Belge | Apostil veren makam |
|---|---|
| Mahkeme kararları, savcılık ve adli makam belgeleri | Adalet Bakanlığı |
| Noter onaylı belgeler (ör. noter onaylı diploma sureti, vekaletname) | Adalet Bakanlığı |
| Nüfus kayıt belgeleri (doğum, evlilik, boşanma, ölüm şahadetnameleri) | Adalet Bakanlığı |
| Diğer belgeler (ör. diploma, okul belgeleri, kurum yazıları) | Dışişleri Bakanlığı (Bakü’de ASAN Xidmət 5 ve 7 No’lu merkezlerde) |
| Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’nde düzenlenen belgeler | Dışişleri Bakanlığı’nın Nahçıvan’daki birimi |
Bu ayrımdan çıkan pratik sonuç şudur: Noter onaylı belgeler Adalet Bakanlığı’nın yetkisinde olduğundan, diplomanın aslına apostil Dışişleri’nden, noter onaylı suretine ise Adalet Bakanlığı’ndan alınması beklenir. Başvurudan önce hangi makama gideceğinizi ASAN Xidmət’te veya Adalet Bakanlığı’nda teyit edin; diplomanın aslını Türkiye’de teslim edip etmeyeceğiniz de seçimi etkiler. HCCH kaydına göre Bakanlık iletişim dilleri Azerbaycan Türkçesi, Rusça ve İngilizcedir.
Diller yakın; tercüme yine de şart mı?
Evet. Türk kurumları Azerbaycan Türkçesiyle düzenlenmiş belgeyi de Türkçe tercümesiyle birlikte ister. İki dil arasında harf (ə, x, q gibi), yazım ve terim farkları vardır; bir nüfus müdürlüğü memurunun ya da YÖK denklik biriminin belgeyi “anlaşılır” bulması, tercüme şartını ortadan kaldırmaz. Azerice yeminli tercümanımız belgeyi apostil şerhiyle birlikte Türkçeye çevirir ve tercüme noter onayından geçer.
Sovyet döneminde düzenlenmiş eski belgeler Rusça veya Kiril alfabeli Azerbaycan Türkçesiyle yazılmış olabilir. Bu durumda Rusça yeminli tercüme gerekebilir. İsimlerin yazımında pasaportunuzu esas alıyoruz; “-ov/-ova” soyadı ekleri ve ə harfinin Türkçe karşılığı gibi konularda Türk kayıtlarıyla tutarlılık önemlidir. Ayrıntı: Apostil tercümesi.
Mahkeme işlerinde özel durum: 2002 tarihli anlaşma
Türkiye ile Azerbaycan arasında 3 Mayıs 2002’de Bakü’de imzalanan ve 2005’te yürürlüğe giren Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması‘nın 12. maddesi, bir tarafın ülkesinde düzenlenmiş veya onaylanmış ve resmî mühür taşıyan belgelerin diğer tarafın adli makamı önündeki işlemlerde tasdikten muaf tutulacağını öngörür. Yani bir Azerbaycan belgesi Türk mahkemesine sunulacaksa (ör. boşanma kararının tanınması davası) apostil aranmayabilir.
Bu muafiyet adli makamlar önündeki işlemler için yazılmıştır; nüfus müdürlüğü, üniversite veya işveren gibi idari kurumlar için genellikle apostil yolu izlenir. Dava dosyanızda hangi şeklin aranacağını avukatınızla netleştirin. Boşanma kararlarının nüfusa tescili için: yurt dışında boşanma ve nüfusa tescil.
Eğitim, evlilik, ehliyet: Azerbaycan belgesinin kullanım alanları
- Eğitim: Türkiye’de okumak isteyen öğrencilerin attestat (lise) ve diplom belgeleri; lise denkliği için lise diploması denklik.
- Evlilik: Türk vatandaşıyla evlilikte doğum ve medeni hal belgeleri; Azerbaycan’da yapılan evliliğin Türkiye’de tescili.
- Doğum: Azerbaycan’da doğan çocuğun Türk nüfusuna kaydı; ayrıntı: yurt dışında doğan çocuğun nüfusa kaydı.
- Çalışma ve ikamet: Diploma ve adli sicil belgesi.
- Ehliyet: Türk ehliyetine çevirme; ayrıntı: yabancı ehliyeti Türk ehliyetine çevirme.
Belgenin güncelliği ve zamanlama
Apostilin kendisi için bir son kullanma tarihi öngörülmez; ancak Türk kurumları adli sicil ve medeni hal belgelerinde genellikle yakın tarihli belge ister. Azerbaycan’dan belge getirirken önce Türkiye’deki kurumun belge listesini yazılı olarak öğrenin, sonra belgeleri apostil ve gönderim süresini hesaba katarak alın. Bir belge eksik kaldığında yeniden Bakü’ye başvurmak zaman kaybettirir.
Tercümenin ayrıca bir geçerlilik süresi olup olmadığını merak ediyorsanız: Tercümenin geçerlilik süresi var mı? Türkiye’den Azerbaycan’a giden belgeler için ise süreç tersine işler: tercüme ve noter Türkiye’de, apostil valilik veya kaymakamlıkta alınır.
Bakü’ye ikinci kez başvurmamak için
- Yanlış bakanlığa gitmek. Nüfus ve noter belgeleri Adalet Bakanlığı’na, diğer belgeler Dışişleri’ne aittir.
- Tercümeyi atlamak. Azerbaycan Türkçesindeki belge de Türkçe tercüme ister.
- Apostil sayfasını tercüme ettirmemek. Türkçe tercüme apostil şerhini de içermelidir.
- Vekaletnameyi unutmak. İşlemi Türkiye’de bir yakınınız takip edecekse bazı makamlar vekaletname isteyebilir: Yurt dışından Türkiye’ye vekaletname nasıl verilir?
Sık sorulan sorular
Azerbaycan apostilinden sonra Türk Dışişleri’ne gitmem gerekir mi?
Gerekmez. Türk Dışişleri Bakanlığı apostilli evrakı ayrıca tasdik etmez; Türk kurumu apostilli belgeyle birlikte noter onaylı Türkçe tercümeyi ister.
Azerbaycan apostili Türkiye’de geçerli mi?
Evet. Azerbaycan’ın katılımına bazı ülkeler itiraz etmiş olsa da HCCH tablosunda Türkiye’nin bir itirazı görünmüyor; Sözleşme iki ülke arasında uygulanıyor. Emin olmak için HCCH durum tablosunu kontrol edebilirsiniz.
Diplomama apostili nereden alırım?
HCCH’ye bildirilen yetki paylaşımına göre diplomanın aslına Dışişleri Bakanlığı (ASAN Xidmət merkezleri), noter onaylı suretine Adalet Bakanlığı apostil verir. Başvurudan önce makamı teyit etmeniz yerinde olur.
Türk mahkemesine sunulacak belgeye apostil gerekir mi?
2002 tarihli Türkiye–Azerbaycan Adli İşbirliği Anlaşması’nın 12. maddesi adli makamlar önündeki işlemlerde tasdik muafiyeti öngörür. Uygulamayı mahkemeye veya avukatınıza teyit ettirin.
Kiril alfabeli veya Rusça eski bir belgem var; ne yapmalıyım?
Belge yine Azerbaycan’da apostil alır. Türkiye’de belgenin diline göre Rusça veya Azerice yeminli tercümanımız Türkçeye çevirir. Eski belgede kurum güncel tarihli bir suret isteyebilir; bunu önceden sorun.
Bakü’deyim; belgeleri Türkiye’ye nasıl ulaştırırım?
Apostilli belgeleri büromuza kargoyla gönderebilir ya da Türkiye’ye gelen bir yakınınızla elden ulaştırabilirsiniz. Tercüme ve noter onayından sonra belgeleri kargoyla iade ederiz; kargo ücreti fiyata dahil değildir.
Azerice tercüme ve noter onayı ne kadar tutar?
Belgenin dili (Azerice veya Rusça), sayfa sayısı ve adedi belirleyicidir. Apostil ve tercüme takibi için ücreti teklifle bildiririz; teklif ücretsizdir.
İnfoyed Tercüme olarak Azerice ve Rusça yeminli tercüme ile noter onayını tek elden yürütüyoruz. belgenizin fotoğrafını WhatsApp’tan (0543 463 69 33) göndermeniz yeterli; hangi adımların gerektiğini ve toplam maliyeti yazılı olarak bildirelim. Telefon: 0312 419 20 99. Adres: Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara (Pazartesi–Cumartesi 09:00–21:00). Teklif ücretsizdir.
Türk dünyasındaki diğer ülkeler ve konsolosluk tasdiki gereken durumlar için: Konsolosluk tasdiki rehberi.
