İran’a ihracat yapan veya İran’da temsilcilik, distribütörlük ya da ihale işine giren firmaların fatura, menşe şahadetnamesi ve şirket belgeleri, İran Apostil Sözleşmesi’ne taraf olmadığı için konsolosluk tasdiki ile onaylanır. Ticari belgelerde sıra şöyledir: gerekiyorsa yeminli tercüme ve noter, Ticaret Odası onayı, valilik veya kaymakamlık, T.C. Dışişleri Bakanlığı ve İran’ın Türkiye’deki temsilciliği.
Doğru sırayla hazırlanmayan bir fatura veya menşe belgesi, sevkiyatın gümrükte beklemesine ve ek masrafa yol açabilir. Bu yüzden belge setini sevkiyattan önce, alıcınızın istediği liste üzerinden birlikte kontrol etmenizi öneririz. Bu yazı, ticari belgelere odaklanır. Kişisel belgeler (diploma, evlilik, adli sicil) için İran konsolosluk tasdiki sayfamıza, diğer ülkeler için konsolosluk tasdiki rehberimiz bakabilirsiniz.
Hangi ticari belgeler tasdik isteyebilir?
İran’daki alıcınızın, bankasının, gümrük müşavirinin veya ihaleyi açan kurumun istediği belgeler işin türüne göre değişir. Sık karşılaşılan belgeler:
| Belge | Kullanım alanı | Dışişleri’nden önceki adımlar |
|---|---|---|
| Ticari fatura | İhracat, ithalat gümrük işlemleri, banka ödemesi | Ticaret Odası onayı + valilik/kaymakamlık |
| Menşe şahadetnamesi | Gümrük, tercihli vergi uygulaması | Ticaret Odası onayı + valilik/kaymakamlık |
| Ticaret sicil gazetesi, faaliyet belgesi | Temsilcilik, şube, distribütörlük, ihale | Ticaret Odası onayı + valilik/kaymakamlık |
| İmza sirküleri | Yetkili kişiyi kanıtlamak | Noter + valilik/kaymakamlık (ya da Ticaret Odası) |
| Vekaletname | İran’daki temsilciye yetki vermek | Noterde düzenleme (tercümeli) + valilik/kaymakamlık |
| Şirket kuruluş evrakı, bilanço | Ortaklık, şirket tescili | Ticaret Odası onayı + valilik/kaymakamlık |
Belge Türkçe ise ve karşı taraf başka bir dil istiyorsa, Dışişleri’nin kuralına göre önce yeminli tercüman çevirir, tercüme noterde onaylanır, ardından Ticaret Odası ve valilik adımlarına geçilir.
Adım adım ticari belge tasdiki
- Belgeyi hazırlayın: Fatura ve menşe belgesinde mal tanımı, miktar, tutar ve alıcı bilgileri sözleşmeyle birebir uyumlu olmalı.
- Tercüme (gerekiyorsa): Yeminli tercüme ve noter onayı.
- Ticaret Odası onayı: Firmanın kayıtlı olduğu oda belgeyi onaylar.
- Valilik veya kaymakamlık: Oda veya noter imzası tasdik edilir.
- T.C. Dışişleri Bakanlığı: Ankara Balgat Tasdik Birimi, randevuyla. Harç 2026 için belge başına 895,80 TL.
- İran temsilciliği: İran Büyükelçiliği veya işlemi yapan başkonsolosluk son onayı verir.
Yurt dışındaki bazı İran temsilciliklerinin yayımladığı tarifelerde ticari belge harcı kişisel belgelerden yüksektir ve faturada harç fatura tutarına göre kademeli belirlenir. Ankara’daki güncel tutarı teklifte belge bazında bildiririz.
İran ile ticarette dikkat edilecek noktalar
Türkiye ile İran arasında 1 Ocak 2015’ten beri yürürlükte olan bir Tercihli Ticaret Anlaşması bulunuyor. Anlaşma kapsamındaki ürünlerde indirimli vergiden yararlanmak için menşe kurallarına uygun belge düzenlenmesi gerekir. Hangi menşe belgesinin ve hangi formatın istendiğini ihracatçı birliğiniz veya gümrük müşavirinizle teyit edin; tasdik zincirini buna göre kurarız.
- Belge tutarlılığı: Fatura, menşe belgesi, çeki listesi ve sözleşmedeki bilgiler birbirini tutmalıdır. Uyumsuzluk İran gümrüğünde gecikmeye yol açabilir.
- Kopya sayısı: Alıcı, banka ve gümrük için kaç nüsha tasdikli belge gerektiğini önceden sorun; her nüsha ayrı harç demektir.
- Yaptırım ve ödeme koşulları: İran’la ticarette ödeme ve bankacılık kuralları sık değişebilir. Bu konuda Ticaret Bakanlığı ve bankanızın güncel bilgilendirmelerini takip edin; tasdik işlemi bu kontrollerin yerini tutmaz.
- Güncel durum: Bölgedeki gelişmeler temsilciliklerin çalışma düzenini etkileyebiliyor; dosyayı teslim almadan önce temsilciliğin işleyişini kontrol ediyoruz.
Tercüme dili ve isim yazımı
İran tarafı belgeyi Farsça, İngilizce veya düzenlendiği dilde isteyebilir. Bazı İran temsilcilikleri Farsça tercümeyi İran’daki resmî tercüme bürolarına bırakıyor. Biz önce temsilciliğin ve alıcının şartını teyit ediyor, ardından Farsça veya İngilizce yeminli tercümeyle ilerliyoruz.
Şirket unvanı ve yetkili isimleri tüm belgelerde aynı yazılmalıdır. Sicil gazetesindeki unvan ile faturadaki unvan arasındaki küçük farklar bile İran’da soru işaretine yol açabilir.
Ücret, süre ve vekaletname
Ticari belgelerde maliyet; tercüme, noter, Ticaret Odası, Dışişleri harcı, İran temsilciliği harcı ve takip hizmetinden oluşur. Danışmanlık ve takip ücretimiz 6.000 TL + KDV’dir; harçlar, tercüme, noter onayı ve kargo bu ücrete dahil değildir. Belge sayısı fazla olan sevkiyatlarda kalem kalem teklif veriyoruz.
Türkiye’deki adımlar evraklar eksiksizse genellikle birkaç iş günü sürer; toplam süre İran temsilciliğinin yoğunluğuna göre değişir. Dışişleri ve bazı konsolosluklar başkası adına başvuruda vekaletname isteyebilir. Şirket yetkilisi yurt dışındaysa yurt dışından Türkiye’ye vekaletname yazımıza göz atın.
Ticari belgelerde sık yapılan hatalar
- Apostil almak: İran için geçerli değildir; Dışişleri apostilli belgeyi ayrıca tasdik etmez ve belge zincire baştan sokulur.
- Ticaret Odası adımını atlamak: Fatura, menşe ve şirket evrakı doğrudan valiliğe veya Dışişleri’ne götürülemez.
- Eski tarihli sicil belgesi: Dışişleri 6 aydan eski belgeleri onaylamaz. Faaliyet belgesi ve imza sirkülerini işleme başlamadan önce güncel alın.
- Fotokopiyle başvurmak: Zincir belgenin aslı veya noter onaylı sureti üzerinden ilerler.
- Son dakikaya bırakmak: Sevkiyat veya ihale tarihi yaklaştığında temsilcilikteki bir gecikme tüm takvimi kaydırabilir. Belgeleri mümkün olduğunca erken hazırlayın.
Düzenli olarak İran’a sevkiyat yapan firmalar için belge setini bir kez doğru kurmak sonraki sevkiyatları çok hızlandırır. İlk dosyada hangi belgenin kimden onay aldığını tablo hâlinde çıkarıp sonraki işlerde aynı şablonu kullanıyoruz.
Sık sorulan sorular
İran’a gidecek faturaya apostil alabilir miyim?
Hayır. İran Apostil Sözleşmesi’ne taraf değildir. Fatura Ticaret Odası, valilik, Dışişleri ve İran temsilciliği zincirinden geçmelidir.
Ticaret Odası onayı şart mı?
Ticari belgelerde Dışişleri’nden önce Ticaret Odası onayı standart adımdır. Belge Türkçe değilse veya tercüme isteniyorsa önce yeminli tercüme ve noter onayı gelir.
İran temsilciliğinin fatura harcı ne kadar?
Ticari belge harcı belge türüne ve bazı durumlarda fatura tutarına göre değişir. Güncel tutarı teklifte belge bazında bildiririz.
Menşe şahadetnamesi hangi formatta olmalı?
Tercihli Ticaret Anlaşması kapsamında indirimli vergi için anlaşmanın menşe kurallarına uygun belge gerekir. Formatı ihracatçı birliğiniz veya gümrük müşavirinizle teyit edin.
İran’daki temsilcimize nasıl yetki veririz?
Noterde düzenlenen tercümeli vekaletname valilik, Dışişleri ve İran temsilciliği onayından geçirilir. İmza sirküleri de çoğu zaman birlikte istenir.
Belgeleri İstanbul’dan gönderebilir miyiz?
Evet. Belgeleri büromuza kargoyla gönderebilirsiniz; tasdikli hallerini adresinize kargolarız. Kargo ücreti fiyata dahil değildir.
İnfoyed Tercüme ile hızlı ve doğru tasdik: Belgenizin fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin; İran için hangi adımların gerektiğini ve toplam maliyeti aynı gün bildirelim. Teklif ücretsizdir. WhatsApp: 0543 463 69 33 · Telefon: 0312 419 20 99 · Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara (Pazartesi–Cumartesi 09:00–21:00).
